به‌طور یقین شما آگاه هستید که سیگار کشیدن می‌تواند عواقب وخیمی داشته باشد، نظیر ابتلاء به سرطان ریه. اما این موضوع تنها گوشه‌ای از واقعیت است! شما باید از آخرین روش‌های پیشگیری و درمان نیز مطلع باشید.
سرطان ریه ممکن است به‌راحتی در نزدیکی بسیاری از افراد قرار داشته باشد درحالی‌که آنها به آن توجهی نمی‌کنند. به‌راستی، هر سیگار اضافی می‌تواند آنها را یک قدم بیشتر به سمت ابتلا به سرطان هدایت کند. باید اشاره کرد که مشکلات به سیگار محدود نمی‌شود…
۱- سرطان ریه، یکی از مرگبارترین نوع سرطان‌ها به شمار می‌رود.
روش‌های گوناگونی برای ترک سیگار وجود دارد که می‌تواند به‌خوبی مؤثر واقع شود، اما چنانچه شما همچنان به سیگار کشیدن ادامه می‌دهید، باید بدانید که سیگار چگونه می‌تواند بدن شما را شکار سرطان کند: سیگار کشیدن مواد مضر و سمی را به ریه‌ها وارد می‌کند که می‌توانند بر DNA سلول‌های این اندام تأثیر بگذارند.
جاکوب ساندز، متخصص انکولوژی، می‌گوید: این مواد سمی و خطرناک احتمال تغییر در DNA سلول‌های ریه را افزایش می‌دهند. وقتی این تغییرات تکرار شوند و از کنترل خارج گردند، سرانجام به سرطان منجر خواهند شد. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده توسط انجمن سرطان امریکا، سرطان ریه به‌عنوان علت اصلی مرگ ناشی از سرطان در این کشور شناخته شده و بیشتر از سرطان‌های روده، پستان و پروستات است.
۲- سطح ریسک ابتلا به سرطان به میزان مصرف سیگار بستگی دارد.
هر چه شما بیشتر سیگار بکشید (یا در گذشته هم این کار را انجام داده باشید)، احتمال ابتلا به سرطان ریه شما افزایش می‌یابد. دکتر ساندز می‌گوید که اگرچه ترک سیگار می‌تواند ریسک ابتلا به این بیماری را کاهش دهد، اما بدان معنی نیست که خطر به‌کلی برطرف شده است:
” این بدان معنا نیست که شما باید از ترک سیگار خودداری کنید.”
هر چقدر مدت بیشتری از ترک سیگار به‌گذرد، خطر ابتلا به سرطان ریه کمتر می‌شود. برای شخصی که ۱۰ سال پیش سیگار را ترک کرده، احتمال ابتلاء به سرطان ریه به‌طور تقریبی ۵۰ درصد کاهش می‌یابد.
۳- سیگار کشیدن در جمع نیز خطرناک است.
یکی از خرافات رایج در مورد سلامت که باید کنار گذاشته شود، این است که اگر شما گاه و بی‌گاه در جمع دوستان خود سیگار بکشید، به این معنا نیست که سیگاری هستید. بسیاری از افراد بر این باورند که کشیدن سیگار به‌صورت گاه و بی‌گاه تاثیری بر سلامتی آنها نخواهد داشت. دکتر ساندز در این باره می‌افزاید: “هر سیگاری که می‌کشید، تغییراتی در بدن ایجاد می‌کند که قابل مشاهده هستند.” افزایش ریسک ابتلا به سرطان ریه بعد از مصرف ۱۰۰ سیگار در طول عمر فرد رخ می‌دهد، اگرچه بسیاری از افراد از این عدد متعجب خواهند شد! بررسی‌ها نشان می‌دهند حتی استفاده متناوب از سیگار نیز می‌تواند خطرات جدی برای سلامت ایجاد کند.
۴- خطر سرطان ریه برای غیرسیگاری‌ها در صورت قرار گرفتن در معرض دود سیگار هم وجود دارد!
حدود ۲۵ درصد از قربانیان سرطان ریه هرگز سیگار نکشیده‌اند. واقعیت این است که آنها در معرض دود سیگار قرار گرفته‌اند یا حتی افرادی که نیکوتین باقی‌مانده در لباس‌های دیگران را استشمام می‌کنند، نیز در معرض خطر ابتلا به سرطان ریه قرار دارند.
شواهد قوی وجود دارد که نشان می‌دهد افرادی که در معرض دود سیگار هستند، به‌ویژه کسانی که با سیگاری‌ها زندگی می‌کنند، در معرض ریسک بالای ابتلا به سرطان ریه می‌باشند. خطر مربوط به این افراد تقریباً برابر با خطر افرادی است که خود سیگار می‌کشند و می‌تواند به‌طور نسبی ۲۵ درصد بیشتر از افرادی برآورد شود که هرگز دود سیگار را استشمام نکرده‌اند.
اگر شما با افرادی زندگی می‌کنید که سیگاری هستند، از آنها بخواهید حتماً در فضای باز سیگار بکشند. همچنین باید دست‌ها و لباس‌های آنها به‌طور مرتب شسته شوند.
۵- تمامی انواع تنباکو می‌توانند سرطان ریه را ایجاد کنند.
ترک سیگار یکی از اقداماتی است که می‌تواند احتمال ابتلا به سرطان ریه را کاهش دهد. در عین حال، باید به این نکته توجه داشته باشید که هیچ نوع تنباکو نمی‌تواند نسبت به دیگری امن‌تر باشد؛ بنابراین فرقی نمی‌کند که شما چه نوع سیگاری می‌کشید یا به قلیان و پیپ روی می‌آورید. بهترین گزینه این است که به‌طور کامل از مصرف تنباکو پرهیز کنید.
۶- نسبت به گاز رادون هوشیار باشید.
مالکان خانه‌ها باید نسبت به وجود گاز رادون در منزل خود آگاهی داشته باشند. این گاز بی‌رنگ و بی‌بو در خاک موجود است و در ایالات متحده به‌عنوان دومین عامل ابتلا به سرطان ریه شناخته می‌شود. زمانی‌که این گاز در فضاهای بسته مانند طبقات زیرین یا زیرزمین به دام بیفتد، سطح رادون به‌حدی بالا می‌رود که برای سلامت انسان‌ها خطرناک می‌شود.
در ایران، در چارچوب یک پروژه ملی تحقیقاتی با حمایت وزارت بهداشت، نقشه‌برداری از گاز رادون به تفکیک شهرهای مختلف در حال انجام است. در این طرح، برخی از منازل به‌صورت رایگان در خصوص سطح گاز رادون مورد بررسی قرار گرفته‌اند تا در نهایت نقشه رادون کشوری تهیه شود.
۷- سایر علل غیرمنتظره سرطان ریه.
قرار گرفتن در معرض تشعشعات به دلیل شرایط زیست‌محیطی یا شغلی، بیماری‌های مزمن ریوی نظیر برونشکتازی و برونشیت مزمن، آلودگی محیط و گرد و غبار، همگی می‌توانند به بروز سرطان ریه منجر شوند. همچنین، عوامل ژنتیکی نمی‌توانند در ابتلا به سرطان ریه نادیده گرفته شوند. اما عوامل فوق تا زمانی‌که فرد سیگار نکشد، نقشی مؤثر در این زمینه ندارند.
۸- علائم زودهنگام سرطان ریه معمولاً نادر هستند.
شما ممکن است علائم سرطان ریه را نادیده بگیرید، اما متأسفانه این نشانه‌ها بیشتر بر اثر پیشرفت بیماری ظاهر می‌شوند. به همین دلیل است که تشخیص سرطان ریه در بسیاری از موارد با متاستاز (فراگستری: گسترش و مهاجرت سلول‌های سرطانی به بافت‌های دیگر) همراه است. حدود ۷ درصد سرطان‌های ریه در مرحله چهار، که درمان مؤثری وجود ندارد، شناسایی می‌شوند.
اگر با چنین علائمی روبه‌رو هستید، حتماً به پزشک مراجعه کنید: سرفه همراه با خون، عود عفونت در دستگاه تنفس، سرفه مداوم، درد در بخش شانه، پشت یا قفسه سینه، مشکل در تنفس و خس‌خس و احساس خستگی شدید.
۹- چه کسانی باید وضعیت ریه‌های خود را تحت کنترل داشته باشند.
به کمک آزمایش‌های پیشگیرانه، می‌توان از وقوع بسیاری از موارد جدی سرطان ریه جلوگیری کرد. اشخاص بین ۵۵ تا ۷۵ سال، افرادی که روزانه به مدت ۳۰ سال یک پاکت سیگار می‌کشند و کسانی که کمتر از ۱۵ سال پیش سیگار را ترک کرده‌اند، باید وضعیت ریه‌های خود را بصورت سالانه کنترل کنند تا در صورت بروز بیماری و تشخیص زودهنگام، امکان درمان مؤثر فراهم شود.
۱۰- امید به بهبودی وجود دارد.
زمانی که بیمار با چنین تشخیصی روبه‌رو می‌شود، احتمالاً اولین چیزی که به ذهنش می‌رسد، پیش‌بینی وضعیت است. بیمارانی که به‌درستی عمل کرده و تشخیص زودهنگام را در مراحل اولیه دارند و ریه‌های آنها هنوز در وضعیت خوبی قرار دارد و سلامت کلی آنها برقرار است، می‌توانند از درمان‌های مختلفی مثل شیمی‌درمانی، پرتو درمانی و سایر روش‌های غیرجراحی بهره‌مند شوند. پزشکان اشاره می‌کنند که انواع مختلفی از سرطان ریه وجود دارد که به‌طور آهسته پیشرفت می‌کنند و قابل درمان هستند. فردی که بیماری‌اش در جریان غربالگری ابتدایی تشخیص داده شده باشد، ۹۰ درصد شانس بهبودی در طی ۵ سال را خواهد داشت.