دبیر کمیته مشارکت‌های مردمی، اسکان و تغذیه ستاد اربعین از ثبت‌نام نزدیک به پنج هزار موکب ایرانی برای مراسم اربعین خبر داد و اعلام کرد که از میان این تعداد، شناسه ملی برای ۱۲۰۰ موکب صادر شده است. این موکب‌ها قرار است از تاریخ ۱۶ مرداد تا ۷ شهریور ماه (یکم تا ۲۳ ماه صفر) در عراق و ایران به زائران اربعین خدمات‌رسانی کنند.
، مجید نامجو، جانشین رئیس ستاد توسعه و بازسازی عتبات، که به عنوان دبیر کمیته مشارکت‌های مردمی، اسکان و تغذیه ستاد اربعین فعالیت می‌کند، در نشستی خبری که در روز دوشنبه اول مردادماه برگزار شد، به ارائه جزئیاتی از برنامه‌ریزی موکب‌های اربعین و تأمین اسکان و تغذیه زائران پرداخت.
او با اشاره به الزامات خدمات‌رسانی موکب‌ها، بیان کرد: طبق دستور سرپرست ریاست جمهوری (محمد مخبر)، خدمات باید از اول ماه صفر و برابر با ۱۶ مردادماه ۱۴۰۳ آغاز شود و تلاش خواهد شد که تمامی موکب‌ها تا ۵ ماه صفر (۲۰ مردادماه) در داخل ایران و عراق مستقر شوند.
ادامه داد: فعالیت ثبت‌نام موکب‌داران در سامانه موکب‌داران از حدود دو ماه پیش آغاز شده و این ثبت‌نام در ساعت ۲۴ روز شنبه ۳۰ تیرماه به پایان رسید و امکان تمدید آن وجود ندارد.
دبیر کمیته مشارکت‌های مردمی، اسکان و تغذیه ستاد اربعین در ادامه گفت: تا کنون ۵ هزار و ۲۸۱ موکب در سامانه موکب‌داری ثبت‌نام کرده‌اند؛ اما این ثبت‌نام‌ها به معنای حضور قطعی در مراسم اربعین نیست. از این تعداد، ۱۲۰۰ موکب شناسه ملی دریافت کرده‌اند که با دریافت این شناسه، امکان صدور پروانه برای آن‌ها فراهم می‌شود.
پیش‌بینی ستاد این است که تعداد موکب‌های اربعین به ۳۵۰۰ موکب برسد. بر اساس خوداظهاری‌ها، ۱۸۴۸ موکب برای ارائه خدمات در خاک ایران و در مسیر زائران و ۲۰۴۰ موکب برای ارائه خدمات در کشور عراق آمادگی خود را اعلام کرده‌اند.
نامجو اینگونه ادامه داد: توافق‌هایی با طرف عراقی انجام شده که از ۲۰ ماه محرم (۳۰ تیر) کامیون‌های موکب‌ها از مرزهای خسروی، شلمچه و مهران خارج شوند. در حال برنامه‌ریزی برای تأمین خروج سریع کامیون‌ها از مرز خسروی به صورت ۲۴ ساعته نیز هستیم.
دبیر کمیته مشارکت‌های مردمی به مسائل تغذیه در اربعین اشاره کرد و گفت: در سال گذشته، ۱۴۸ میلیون پرس غذا در سه وعده توسط موکب‌داران ارائه شد و برای امسال ۱۰ درصد افزایش خدمات در این بخش پیش‌بینی شده است. بر اساس ابلاغ ستاد مرکزی اربعین، ۵ میلیون پرس غذا برای سه وعده در روز طبخ خواهد شد.
او علاوه بر این پیش‌بینی کرد که خدمات ارائه شده در حوزه اسکان در اربعین امسال نیز ۱۰ درصد افزایش ظرفیت خواهد داشت. با اشاره به محدودیت‌های موجود در کربلا به دلیل ساخت و ساز، گفته شد که تلاش می‌شود موکب‌ها زمین‌های پایداری را به اختیار بگیرند یا از طریق مشارکت با عراقی‌ها، زمینی خریداری کنند. بهترین ایده این است که موکب‌های مشترک بین ایران و عراق تأسیس شوند و با همکاری به ایجاد حسینیه‌ها بپردازند.
جانشین رئیس ستاد توسعه و بازسازی عتبات همچنین به موضوع اسکان زائران در اربعین اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: همانند سال‌های گذشته، اجازه داریم زائران را در طبقات مختلف صحن حضرت زینب مستقر کنیم که ظرفیت هر طبقه حدود ۱۲۰ هزار نفر است.
او در مورد کمک‌های مردمی و نذوراتی که برخی موکب‌ها دریافت می‌کنند، توضیح داد: قبلاً موکب‌داران مجبور بودند برای جمع‌آوری نذورات شماره حساب شخصی ارائه دهند و سازمان‌های مالیاتی نیز به پیگیری این حساب‌ها می‌پرداختند که امسال این مشکل حل شده است و موکب‌ها شخصیت حقوقی پیدا کرده‌اند.
نامجو تصریح کرد: با دریافت شناسه ملی، موکب‌داران به عنوان شخصیت‌های حقوقی معرفی می‌شوند و قادر به افتتاح حساب بانکی با عنوان موکب خود خواهند بود و ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات به نظارت بر گردش مالی موکب‌ها می‌پردازد. همچنین با گزارش‌های به‌دست‌آمده از عملکرد آن‌ها، از پرداخت مالیات معاف می‌شوند، اما در صورتی که موکب‌ها به فعالیت‌های اقتصادی بپردازند یا مشمول پرداخت غرامت شوند، ملزم به پرداخت مالیات خواهند بود. مدیر اجرایی و خزانه‌دار موکب نیز دارای امضا در موضوعات قانونی خواهند بود.
دبیر کمیته مشارکت‌های مردمی، اسکان و تغذیه ستاد اربعین در انتها با تأکید بر لزوم راه‌اندازی موکب‌های مشارکتی با عراق، یادآور شد: میزبان اصلی مراسم اربعین، مردم عراق هستند و ما تنها به عنوان پشتیبان برای مردم و موکب‌داران عراقی عمل می‌کنیم. عراقی‌ها در این مراسم حدود ۴۰ هزار موکب دارند و تعداد دو هزار موکب ایرانی در برابر این تعداد عددی به حساب نمی‌آید. برادران عراقی به طور جدی مسئولیت خدمات‌رسانی به زائران غیرعراقی را احساس می‌کنند و اقدامات خوبی را به عمل آورده‌اند.
نامجو در ادامه به برخی مشکلات سال گذشته در اربعین، نظیر کمبود فضای اقامتی و نقص خدمات پذیرایی در بخش‌هایی از مسیر پیاده‌روی، به‌خصوص در مرزهای خروجی و هنگام بازگشت زائران از مراسم اربعین اشاره کرد و گفت: سال گذشته با مدیریت درست، سطح رضایت‌مندی خوبی حاصل شد و هدف این است که اربعین امسال بهتر و با کیفیت بالاتری از گذشته برگزار شود. تلاش بر این است که مشکلات و مسائل قبلی مرتفع شود، به‌علاوه قرار است که خروج کامیون‌ها از طریق سامانه برخط به‌طور منظم انجام شود.
او در مورد مشکلات داخلی ایران و در مسیر حرکت پیاده‌روی زائران توضیح داد: تحول‌های خوبی در حال انجام است و موکب‌های مناسبی در مرزهای هشت‌گانه مهران، شلمچه، چزابه، تمرچین، باشماق، ریمدان، خسروی و میرجاوه مستقر خواهند شد. درخصوص خدمات‌دهی در مرز دریایی نیز قرار است امکاناتی فراهم گردد، هرچند هنوز مراحل اجرایی آن آغاز نشده، اما موضوع مطرح است.
جانشین رئیس ستاد توسعه و بازسازی عتبات همچنین اعلام کرد: دولت عراق در حال بهسازی مسیرهای اربعین و نصب سایه‌بان در آن‌هاست.
نامجو در پیوند با ایجاد کارخانه‌های تولید یخ در عراق که پیش از این از سوی ستاد مطرح شده بود، اشاره کرد: تأمین آب و یخ در گرما از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، که وزیر کشور نیز با حساسیت این موضوع را پیگیری کرده و سرپرست ریاست جمهوری نیز این مسأله را تحت نظر دارد و ابلاغ‌های ویژه‌ای برای نهادهای متولی تأمین آب صادر شده است. ما تلاش می‌کنیم تا آب و یخ به اندازه کافی تأمین شود تا هیچ گونه مشکلی پیش نیاید.
وی همچنین یادآور شد: ستاد بازسازی عتبات به دنبال جذب سرمایه‌گذاری نیست، بلکه مشغول هدایت امور است و نیازها و درخواست‌ها را منتقل می‌کند. این همکاری از طریق قرارگاه‌های مرزی مدیریت خواهد شد.
دبیر کمیته مشارکت‌های مردمی، اسکان و تغذیه ستاد اربعین به وضعیت موکب‌های مستقر در مرزهای شرقی که محل ترانزیت زائران کشورهای همسایه هستند، اشاره کرد و گفت: سال گذشته تقریباً ۴۰۰ هزار تبعه خارجی وارد ایران شدند، ولی امسال طرف عراقی اعلام کرده است که تنها ۵۰ هزار تبعه را پذیرش خواهد کرد و از ما خواسته است که بیشتر از این ظرفیت پذیرش نداشته باشیم. ما ظرفیت پذیرایی از حدود ۵۰۰ هزار زائر را داریم، به خصوص که بیشتر آن‌ها در بازگشت قصد سفر به قم و مشهد را دارند، اما عراقی‌ها اعلام کرده‌اند که این تعداد را بیشتر نمی‌توانند پذیرش کنند و زائران بیشتری می‌توانند از طریق هوایی وارد عراق شوند. مسئولان ایرانی نیز در حال رایزنی با طرف عراقی در این زمینه هستند.