حتی در شگفت‌انگیزترین نظریه‌های کیهان‌شناسی، هیچ نشانه‌ای از پایانی خوش برای جهان وجود ندارد. تمامی سناریوهای مطرح‌شده تا به امروز به تفسیر نوعی سرنوشت تاریک و بی‌پایان برای جهان پرداخته‌اند، خواه با عنوان «انجماد بزرگ»، «انجماد طولانی» یا «رمبش بزرگ» شناخته‌شوند.
به نقل از ایتنا و لایوساینس، متخصصان در این زمینه به این نتیجه رسیده‌اند که نوعی انرژی تاریک که به‌طور نظری مطرح است، می‌تواند منجر به سرنوشتی تلخ برای جهان شود که به آن «انجماد طولانی» می‌گویند.
به عبارت دیگر، همه‌چیز به‌تدریج از حرکت می‌ایستد و نهایتاً به حالتی سکون می‌رسد که در آن هیچ گونه فعالیتی در جهان باقی نخواهد ماند. در این سناریو، جهان به گسترش خود ادامه می‌دهد تا به یک اندازه نهایی دست یابد، اما با گذشت زمان، دما به قدری کاهش می‌یابد که نه تنها فعالیت‌های فیزیکی بلکه حتی جنبش‌های اتمی نیز متوقف می‌گردند.
انرژی تاریک چیست؟
انرژی تاریک نیرویی مرموز است که موجب انبساط شتابان جهان می‌شود. کشف این پدیده در دهه ۱۹۹۰ انجام شد و از آن زمان، به یکی از معماهای اساسی کیهان‌شناسی مدرن تبدیل گشته است. دانشمندان هنوز درک کاملی از عملکرد انرژی تاریک ندارند. اما برخی تئوری‌های جذاب و نوآورانه در این باره به وجود آمده که توضیحات متنوعی برای این نیروی عجیب ارائه می‌دهد.
یکی از این تئوری‌ها به نام «انرژی تاریک هولوگرافیک» شناخته می‌شود. بر اساس این نظریه، آنچه از فضا و نیروی جاذبه درک می‌کنیم، در واقع یک توهم است. جهان به‌راستی تنها یک سطح دوبعدی است و نیروهای کوانتومی پیجیده که در این سطح وجود دارند، احساس جاذبه و ساختار سه‌بعدی فضا را برای ما فراهم می‌کنند.
این مدل از انرژی تاریک می‌تواند به‌طور طبیعی به گسترش شتابان جهان بینجامد که ما آن را به‌عنوان انرژی تاریک می‌شناسیم. دو اخترفیزیکدان اخیراً به این سوال پرداخته‌اند که اگر جهان تحت تأثیر انرژی تاریک هولوگرافیک قرار بگیرد، سرنوشت آن چگونه رقم خواهد خورد. در حال حاضر، انرژی تاریک حدود ۷۰ درصد از کل چگالی انرژی جهان را تشکیل می‌دهد. در حین گسترش جهان، چگالی ماده و ماده تاریک کاهش می‌یابد، اما انرژی تاریک به تدریج بیشتر و بیشتر به‌چشم می‌آید. این پژوهشگران با تمرکز بر تکامل انرژی تاریک هولوگرافیک و نادیده‌گرفتن ماده، به مطالعه سرنوشت جهان پرداختند.
نتایج حاصل نشان می‌دهد که همان‌گونه که انتظار می‌رفت، انرژی تاریک هولوگرافیک موجب ادامه گسترش جهان خواهد شد، اما با گذشت زمان تأثیرش به تدریج کاهش یافته و سرعت انبساط کمتر می‌شود. این انبساط تا زمانی ادامه خواهد داشت که جهان به یک اندازه ثابت برسد. با کاهش سرعت انبساط، چگالی انرژی تاریک هولوگرافیک همچنین افت پیدا می‌کند. از آنجا که چگالی ماده نیز با انبساط جهان کاهش می‌یابد، جهان به تدریج به یک حالت سکون کامل می‌رسد.
پژوهشگران این سناریو را «انجماد طولانی» نامیدند که به طور قابل توجهی با دیگر سناریوهای مشهوری مانند «انجماد بزرگ» (ادامه انبساط با شتاب بیشتر) و «رمبش بزرگ» (رشدی دوباره به سمت آغاز یا مهبانگ) تفاوت دارد.
انجماد طولانی: پایانی تلخ برای جهان
شایان ذکر است که سناریوی «انجماد طولانی» افق روشنی ندارد. اگرچه انبساط جهان در نهایت متوقف خواهد شد، اما منابع جدید انرژی برای مواد موجود در جهان وجود نخواهد داشت. بنابراین، در نهایت تمام ستاره‌ها خاموش شده و تجزیه می‌گردند و تمامی ذرات زیراتمی به تدریج از یکدیگر فاصله می‌گیرند و در سرمای ناشی محو خواهند شد.
متأسفانه، حتی در عجیب‌ترین نظریات کیهان‌شناسی، هیچ امیدی برای پایانی خوش برای جهان وجود ندارد. هر سناریو پیش‌بینی‌شده به نوعی به سرانجامی تاریک و بی‌پایان اشاره دارد، خواه انجماد بزرگ باشد، انجماد طولانی یا رمبش بزرگ.
تحقیقات در حوزه انرژی تاریک همچنان ادامه دارد و دانشمندان امیدوارند با پیشرفت‌های جدید به درک بهتری از این نیروی مرموز دست یابند. اما تا آن زمان، سرنوشت نهایی جهان یکی از بزرگ‌ترین معماهای علمی باقی خواهد ماند. ممکن است هرگز نتوانیم راهی برای تغییر این سرنوشت پیدا کنیم، اما درک چگونگی پایان جهان همچنان برای انسان‌ها جذاب و حیاتی است.