محققان به تازگی شیوه‌ای نوین ارائه کرده‌اند که به‌واسطه آن می‌توان خطر بروز چاقی در بزرگسالی را از دوران کودکی پیش‌بینی کرد.
این آزمایش قادر است به شناسایی کودکانی و نوجوانانی که ممکن است به برنامههای پیشگیری هدفمند مانند تغذیه سالم و فعالیت‌های ورزشی در سنین پایین‌تر نیاز داشته باشند، کمک کند.
برآورد می‌شود که آزمایش جدید، با تحلیل دی‌ان‌ای موجود در نمونه خون، از نظر دقت پیش‌بینی چاقی، دو برابر مؤثرتر از بهترین آزمایش‌های قبلی باشد.
این شیوه نه تنها می‌تواند کودکانی که در معرض چاقی هستند شناسایی کند بلکه همچنین می‌تواند پیش‌بینی کند که بزرگسالان چاق به چه میزان به برنامههای کاهش وزن پاسخ خواهند داد.
«روئلوف اسمیت»، استادیار دانشگاه کپنهاگ و نویسنده اصلی این تحقیق که در نشریه «نیچر مدیسن» (Nature Medicine) منتشر شده است، اظهار داشت: این قابلیت به‌خصوص در این است که می‌تواند پیش از پنج سالگی یعنی بسیار زودتر از زمانیکه عوامل خطر دیگر به تدریج بر وزن کودک تأثیر می‌گذارند، پیش‌بینی کند که آیا احتمال ابتلای کودک به چاقی در بزرگسالی وجود دارد یا خیر. مداخله در این مرحله می‌تواند تأثیرات عظیمی به‌همراه داشته باشد.
چاقی (Obesity) به‌عنوان یک معضل شدید و مزمن در سراسر جهان رواج دارد و همچنان در حال افزایش است. این وضعیت، که به عنوان یک بیماری شناخته می‌شود، ناشی از تجمع بیش از حد چربی است و افراد مبتلا به آن با خطر ابتلا به مشکلات بهداشتی متعددی ازجمله دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا مواجه هستند.
فدراسیون جهانی چاقی پیش‌بینی می‌کند که تا سال ۲۰۳۵ بیش از نیمی از جمعیت جهان دچار اضافه‌وزن یا چاقی خواهند شد.
گزارش سازمان ملی سلامت انگلیس (NHS) بیان می‌کند که در انگلستان تقریبا ۶۵ درصد از بزرگسالان بالای ۱۸ سال با معضل اضافه‌وزن یا چاقی روبه‌رو هستند. همچنین، تقریباً یک کودک از هر هشت کودک سنین ۲ تا ۱۰ سال در این کشور نیز به چاقی مبتلا است.
به نقل از ایندیپندنت، در ایالات متحده، در حدود دو نفر از هر پنج بزرگسال و یک نفر از هر پنج کودک و نوجوان با بیماری چاقی دست و پنجه نرم می‌کنند. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) اعلام داشته که این عارضه بر برخی گروه‌ها، نظیر بزرگسالان سیاه‌پوست غیرهیسپانیک و افرادی با سطح تحصیلات پایین‌تر، بیشتر تأثیر می‌گذارد.
هیسپانیک (Hispanic) اصطلاحی است که عمدتاً در ایالات متحده برای اشاره به افرادی به‌کار می‌رود که ریشه یا پیشینه فرهنگی و زبانی آن‌ها به کشورهای اسپانیایی‌زبان (بخصوص کشورهای آمریکای لاتین و اسپانیا) مربوط می‌شود.
با وجود روش‌های مختلفی برای مقابله با چاقی از جمله رژیم غذایی، ورزش، جراحی و دارو، این گزینه‌ها همیشه در دسترس نیستند و همه افراد نمی‌توانند به‌طور مؤثر از آن‌ها بهره‌برداری کنند.
این تحقیق به‌همکاری «۲۳اندمی» (۲۳andMe) که در زمینه ژنتیک مصرف‌کننده و تحقیقات فعالیت دارد، و مشارکت بیش از ۶۰۰ محقق از ۵۰۰ مؤسسه جهانی انجام شده است. داده‌ها شامل ویژگی‌هایی همچون قد و شاخص توده بدنی جمع‌آوری و ثبت گردید.
کارشناسان اعلام کردند که تفاوت‌های جزئی در ژنتیک می‌تواند بر سلامت ما تأثیر بگذارد، از جمله احتمال ابتلا به چاقی و حتی سطح اشتها.
هزاران الگوی ژنتیکی شناسایی شده‌اند که خطر ابتلا به چاقی را افزایش داده و بر اشتها تأثیر می‌گذارند. متخصصان به‌منظور سنجش خطر چاقی در آینده یک کودک، سیستمی با نام «امتیاز خطر چندژنی» طراحی کردند. این سیستم با جمع‌بندی تأثیر این الگوهای خطر، به افراد نمره می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که این سیستم توانسته‌است تقریباً یک‌پنجم از تفاوت‌های موجود در شاخص توده بدنی افراد را توضیح دهد.
متخصصان برای ساخت این امتیاز از داده‌های ژنتیکی بیشتر از پنج میلیون نفر استفاده کردند که بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین مجموعه داده ژنتیکی به شمار می‌رود. همچنین، آن‌ها امتیاز خطر جدید مربوط به چاقی را روی مجموعه داده‌های مربوط به ویژگی‌های جسمی و ژنتیکی بیش از ۵۰۰ هزار نفر آزمایش کردند.
«روث لوس»، استاد مرکز تحقیقات متابولیسم پایه (CBMR) در دانشگاه کپنهاگ، بیان داشت: این امتیاز چندژنی جدید به‌طرز قابل توجهی قدرت پیش‌بینی را ارتقا بخشیده و یک پیشرفت چشمگیر در پیش‌بینی ژنتیکی خطر چاقی به‌شمار می‌آید که ما را به اجرایی کردن آزمایش‌های ژنتیکی مفید در حوزه بالینی نزدیک‌تر می‌کند.
این تحقیق ارتباط بین خطر ژنتیکی فرد و تأثیر مداخلات مرتبط با شیوه زندگی، مانند رژیم غذایی و ورزش را به تصویر کشید.
متخصصان دریافتند افرادی که دارای خطر ژنتیکی بالاتر برای چاقی بودند، به این مداخلات به‌بهتری پاسخ داده، اما پس از پایان این اقدام‌ها، به سرعت به اضافه‌وزن دچار شدند.
اما با وجود این دستاوردها، این آزمایش نیز محدودیت‌هایی دارد. اگرچه داده‌های ژنتیکی از یک جمعیت جهانی استفاده شده است، این آزمایش در پیش‌بینی چاقی در افرادی با تبار اروپایی عملکرد بهتری نسبت به افراد با تبار آفریقایی دارد.