یکی از مهمترین مأموریتها برای ماهواره تحقیقاتی «ثریا»، بررسی و ارزیابی عملکرد ماهوارهبر است. به نقل از وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، با دریافت نخستین سیگنالها، حال «ثریا» مطلوب گزارش شده است.
، در فصل چهارم سند تحول دولت در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، بر افزایش تعداد ماهوارههای ارتباطی و عملیاتی متعلق به جمهوری اسلامی و همچنین تعداد خدمات مبتنی بر فضا تأکید شده و اعلام شده است که باید بر گسترش متوازن زنجیره ارزش فضایی تأکید شود.
توسعه و ساخت پرتابگرهای فضایی ملی از دیگر وظایف مشخص شده در این سند به شمار میآید.
در راستای این هدف، در دوره دولت سیزدهم برنامهای برای پیشرفت فناوریهای فضایی تدوین شد. به گفته عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در دو سال گذشته، دولت سیزدهم با انجام ۹ پرتاب فضایی بر خلاف ۸ سال پیشین، دستاوردهای خوبی داشته و با موفقیت پرتاب کپسول زیست فضایی که اخیراً صورت گرفت، اکنون ایران جزء ۶ کشوری است که این فناوری را در اختیار دارند و این نشانی از پیشرفت در این زمینه است.
برخی از این موفقیتها به شرح زیر است:
* ماهوارههای سنجشی و شناسایی نور ۲ و ۳ که با ماهوارهبر «قاصد» به فضا پرتاب شدند.
* ماهواره «نور ۳»، که وزنی برابر با ۳۲ کیلوگرم دارد، از «نور ۲» پیشرفتهتر بوده و دقتی معادل ۴.۸ تا ۶ متر را ارائه میدهد. این ماهواره نیز با موفقیت و توسط ماهوارهبر ایرانی «قاصد» در مدار ۴۵۰ کیلومتری زمین قرار گرفت.
ماهواره «خیام» در سال گذشته با استفاده از ماهوارهبر سایوز از پایگاه فضایی بایکنور قزاقستان به فضا پرتاب شد. این ماهواره از نوع سنجش از دور است و هماکنون مدیریت و کنترل آن به عهده ایران است.
* ماهوارههای «مبین ۱ و ۲» نیز متعلق به نیروی هوافضای سپاه هستند.
* کپسول زیستی جدیدترین کپسول فضایی ایران است که با پرتابگر بومی «سلمان» با موفقیت به فضا پرتاب شد.
با موفقیت این پرتاب، فناوریهای مختلف مرتبط با طرح اعزام به فضا از جمله پرتاب، بازیابی، سیستمهای کنترل سرعت و سپر ضربهگیر، آیرودینامیک کپسول و چتر، و همچنین سامانههای زندگی و … مورد آزمایش قرار گرفت.
پرتابگر «سلمان»، که اولین نسخه از این دسته پرتابگرها به شمار میآید، توانایی پرتاب کپسولهای زیستی به وزن نیم تُن را دارد و در ارتقای قدرت پیشرانه، ویژگیهای آیرودینامیکی و کنترل آن پیشرفتهای چشمگیری ایجاد کرده است. این پرتابگر بهطور کامل توسط سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع طراحی و ساخته شده است.
این کپسول ۵۰۰ کیلوگرمی که به سفارش «سازمان فضایی ایران» و توسط «پژوهشگاه هوافضای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» تولید شده، توانسته در زمینه توسعه فناوریهای مختلف مرتبط با اعزام به فضا شامل پرتاب، بازیابی و سیستمهای کنترل و پایش شرایط زیستی با موفقیت آزمایش شود.
* ماهواره ثریا
ماهواره «ثریا» در بامداد ۳۰ دی ماه جاری به کمک ماهوارهبر «قائم ۱۰۰» به فضا پرتاب شد. این ماهواره تحقیقاتی با وزن تقریبی ۵۰ کیلوگرم توانست طی ۱۱ دقیقه و با سرعت ۷۴۷۸ متر در ثانیه به مدار ۷۵۰ کیلومتری زمین برسد.
عملیات پرتاب زیرمداری ماهوارهبر «قائم ۱۰۰» توسط نیروی هوافضای سپاه در آبان ماه سال گذشته با موفقیت انجام شده بود.
مأموریت اصلی این ماهواره تحقیقاتی، بررسی و ردگیری عملکرد ماهوارهبر است. ماهواره «ثریا» یکی از محصولات تحقیقاتی پژوهشگاه فضایی ایران به شمار میرود که طراحی، ساخت و آزمایش آن در سالهای گذشته به انجام رسیده است.
با توجه به اهمیت آزمایش و ارزیابی دقیق عملکرد پرتابگر و ضرورت آزمایش برخی تجهیزات و زیرسیستمهای تولید شده در پژوهشگاه فضایی، در مدت زمان بین آبان ۱۴۰۱ تا آبان ۱۴۰۲، مراحل بازطراحی، راهاندازی و آزمایش مجدد آن انجام شد تا بهعنوان یک محموله تحقیقاتی برای ارزیابی عملکرد پرتابگر قائم و فناوریهای بهکار رفته در ماهواره مورد استفاده قرار گیرد.
سایر مأموریتهای ماهواره شامل آزمون عملکرد تعیین موقعیت ماهواره در مدار با استفاده ازگیرنده جیپیاس بومی، بررسی عملکرد مکانیزم فضایی و آزادسازی آرایههای خورشیدی در مدار و محاسبه سرعت آن، و تکرار کل فرآیند با بهرهگیری از تجهیزات فضایی بومی میباشد.
آزمون عملکرد مجموعه تولید، تبدیل و توزیع برق در مدار با استفاده از صفحات خورشیدی و تکنولوژی بومی، ارزیابی عملکرد ماهواره در مدار هنگام جدا شدن با استفاده از حسگرهای بومی و بررسی کارایی تجهیزات مخابراتی در ارسال وضعیت ماهواره و دریافت دستورات از زمین نیز از دیگر مأموریتهای «ثریا» به شمار میرود.
سازمان فضایی اعلام کرده است که نخستین سیگنال ماهواره «ثریا» با موفقیت به زمین ارسال شده است.
زارع پور، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، وضعیت «ثریا» را اینگونه توصیف کرده است: «سیگنالهای ماهواره “ثریا” دریافت شد و حال ماهواره مطلوب است.
ایستگاههای زمینی سیگنالهای مربوط به «ثریا» و دادههای تلهمتری مربوط به سلامت زیرسیستمهای تأمین انرژی، تعیین موقعیت خودکار، ارتباطی، کنترلی و پردازشگرها را دریافت کردند که نشاندهنده وضعیت خوب ماهواره است.»
