«مدتهاست که تعدادی از ساختمانهای تاریخی تهران بلاتکلیف مانده و افراد سودجو کاشیها و آجرهای آن را خارج و با قیمتهای کلان به فروش میرسانند» این سخنان را رئیس کمیته میراث فرهنگی شورای شهر تهران، احمد علوی بیان کرده است.
اخبار مربوط به تخریب چند بنای تاریخی، از جمله خانه «پیرنیا» منتشر شده و ساکنان محلی اظهار میکنند که «این بنا به قدری در وضعیت نامناسبی به سر میبرد که احتمال ریزش آن در آیندهای نزدیک وجود دارد.»
نصرالله پیرنیا، کسی که در دوره قاجار تجربهِ منشیگری وزارت خارجه و بعداً صدراعظمی را داشته، خانهای به وسعت حدود ۱۰ هزار متر مربع در لالهزار داشته که برخی مدعی هستند «فرمان مشروطه در این بنا نگاشته شده است.» بخشی از این ساختمان در بارندگیهای سال ۱۳۹۹ تخریب شد و به گفته اهالی، «کتیبههای آن نیز به سرعت کَنده و به سرقت رفتهاند.»
خانه تاریخی پیرنیا، در حال نابودی است و سازمان نوسازی شهر تهران بخشهایی از آن را خریداری کرده است. حامد سلیمی، سرپرست اداره کل معماری و ساختمان شهرداری تهران تأکید کرد که شهرداری «تفاهمنامهای با بخش خصوصی به امضاء رسانده و به زودی روند نوسازی آغاز خواهد شد.» همچنین، حمام موجود در خانه پیرنیا نیز ترمیم شده و عملیات بهرهبرداری از آن در اواخر مردادماه آغاز خواهد شد.
تخریب بناهای تاریخی تهران تنها به خانه پیرنیا محدود نمیشود، بلکه مدرسه ژاندارک، خانه حاکم تهران (علاءالدوله) و بنای حسام لشکر نیز در معرض خطر تخریب قرار دارند.
رضا کیانپور، کارشناس حوزه میراث فرهنگی، بیان داشته است که «بخش خصوصی باید از ورود به عرصه مرمت خانههای تاریخی پرهیز کند چرا که این امر موجب مشکلاتی میشود» و دولت باید بودجهای مناسب برای خرید این بناها تخصیص دهد. در عوض، مریم اصغری، کارشناس آثار باستانی، بر لزوم تقویت و استفاده از ظرفیتهای بخش خصوصی تأکید کرد و افزود: «چندین بار خانه پیرنیا به مزایده گذاشته شده، اما به دلیل قیمتهای بالا، فروش نرفته است» و لازم است در تعیین قیمت، هزینههای مرمت نیز لحاظ شود.
به گفته متخصصان، اجرای صحیح قانون احیای بناهای تاریخی و افزایش نظارت بر املاک تاریخی از ضروریات است. همچنین، میراث فرهنگی به عنوان متولی اصلی این امر باید در ثبت ملی بناها اقدام کند. مسئولان نیز میتوانند با ارائه بستههای تشویقی و تسهیلات، مردم را به حفظ و نگهداری از این بناها ترغیب نمایند.
