سیر از جمله گیاهانی است که در منشاء طب سنتی در اقصا نقاط دنیا به کار گرفته شده و به خصوص به عنوان یک مادهی سلامتمحور شناخته میشود که خواص متعددی از جمله تقویت سیستم ایمنی بدن را دارا میباشد. تمدنهای قدیمی مانند یونانیها، بابلیها، رومیها و چینیها از سیر به عنوان دارویی خوراکی استفاده میکردند.
این گیاه حاوی ترکیباتی است که دارای خواص دارویی قوی و ارزش غذایی بالا و کالری اندک میباشد. سیر میتواند به عنوان یک محافظ در برابر بیماریها نظیر سرماخوردگی عمل کند و ترکیبات فعّال آن میتوانند به کاهش فشار خون کمک نمایند. ضمن اینکه این گیاه به بهبود سطح کلسترول خون یاری رسانده و به احتمال زیاد، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را کاهش میدهد.
علاوه بر این، سیر به عنوان منبعی غنی از آنتیاکسیدانها شناخته میشود که ممکن است در پیشگیری از بیماریهایی مانند آلزایمر و زوال عقل مؤثر واقع شوند. بعلاوه، مکملهای حاوی سیر میتوانند به افزایش عملکرد ورزشی کمک کنند. مصرف سیر به سمزدایی فلزات سنگین از بدن یاری میرساند و میتواند به تقویت سلامت استخوانها بینجامد.
سیر خام، منبعی خوب از منگنز و ویتامین B۶ بوده و به مقدار قابل توجهی شامل کلسیم، مس، پتاسیم، فسفر، آهن و ویتامین B۱ نیز میشود. این گیاه در اشکال مختلفی مانند خام، پخته و ترشی شده مصرف میشود و تمامی این اشکال حاوی مواد مغذی زیادی هستند، از جمله ویتامینهای گروه B و آنتیاکسیدانهای ضد سرطان که ثمرات زیادی برای سلامتی به ارمغان میآورد. با این حال، لازم به ذکر است که سیر ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد.
طبق نتایج برخی تحقیقات، سیر میتواند به تقویت پاسخ ایمنی بدن نیز کمک کند. به عنوان مثال، یک مطالعه ۱۲ هفتهای بر روی انسانها نشان داد که مصرف روزانه مکمل سیر، در مقایسه با دارونما، میتواند نرخ ابتلا به سرماخوردگی را تا ۶۳ درصد کاهش دهد. همچنین در تحقیق دیگری، مصرف عصاره سیر کهنه در دوزهای بالا (۲.۵۶ گرم در روز) میتواند مدت زمان بیماری ناشی از سرماخوردگی یا آنفولانزا را تا ۶۱ درصد کاهش دهد. از طرفی، مطالعه سوم نتایج را غیرکافی دانسته و به نیاز به دادههای بیشتر اشاره کرده است.
بر اساس گزارش دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، نتایج تحقیقات مختلفی که بر روی افراد انسانی به انجام رسیده، نشان میدهد که سیر تأثیر قابل توجهی بر کاهش فشار خون در افرادی که با فشار خون بالا مواجهاند، دارد. به واقع، یکی از مطالعات بیان میکند که مصرف ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ میلیگرم عصاره سیر کهنه معادل با داروی فشار خون «آتنولول» در کاهش فشار خون در مدت ۲۴ هفته مؤثر بوده است. برای دستیابی به این فواید، لازم است به اندازه کافی سیر مصرف کنید که تقریباً معادل چهار حبه است.
مصرف سیر میتواند موجب کاهش سطح کلسترول «بد» یا LDL و همچنین کلسترول کل شود. تحقیقات نشان داده است که استفاده از مکملهای سیر ممکن است در افرادی که دارای کلسترول بالا هستند، LDL و کلسترول کل را به میزان ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش دهد.
سیر نگارهای مثبت در کاهش کلسترول دارد و تأثیرات مفید آن بر سلامت قلب و عروق نیز مورد توجه محققان قرار گرفته است. همچنین سیر خام میتواند در پیشگیری از برخی انواع سرطان مؤثر باشد. موسسه تحقیقات سرطان آمریکا ادعا میکند که مصرف مقادیر زیاد سیر ممکن است خطر ابتلا به سرطانهای پانکراس، مری، پروستات و سینه را کاهش دهد. افزون بر این، موسسه ملی سرطان در تجزیه و تحلیلهای خود نتیجه گرفته که هر چه میزان مصرف سیر خام و پخته بیشتر باشد، خطر ابتلا به سرطان معده و روده بزرگ کمتر میشود.
ترکیبات گوگردی موجود در سیر به حفاظت از اندامها در برابر آسیبهای ناشی از مسمومیت فلزات سنگین کمک میکنند و این تأثیرات در دوزهای بالا بیشتر مشهود است. یک مطالعه که کارمندان یک کارخانه باتری خودرو را که در معرض سطوح بالای سرب قرار داشتند، برای چهار هفته تحت نظر قرار داد، نشان داد که مصرف سیر کاهش ۱۹ درصدی سطح سرب در خون آنها را به همراه داشته و همچنین علائم مسمومیت نظیر سردرد و فشار خون بالا را تقلیل داده است. این کارگران سه بار در روز سیر مصرف کردند و نتیجه مؤثرتری نسبت به داروی D-penicillamine داشت.
یک قاشق غذاخوری سیر خام حدود ۲۰ گرم کالری، ۵ گرم پروتئین، ۲ گرم کربوهیدرات، صفر گرم سدیم و صفر گرم شکر را میتواند شامل باشد.
با وجود مزایای متعدد، برخی افراد ممکن است نسبت به سیر یا سیر تخمیر شده واکنشهای نامطلوبی نشان دهند. این گیاه همچنین ممکن است با بعضی داروها تداخلات منفی ایجاد کند. بنابراین، پیش از اضافه کردن سیر به رژیم غذایی خود یا مصرف مکملهای آن، به ویژه در دوزهای بالا، مشاوره با پزشک الزامی است.
مطابق با اعلام دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، از آنجا که سیر قابلیت رقیق کردن خون را دارد، مصرف مقادیر زیاد آن ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد. همچنین احتمال واکنش آن با سایر رقیقکنندههای خون نظیر salicylate (آسپرین)، warfarin (کومادین) و clopidogrel (پلاویکس) نیز وجود دارد. سیر همچنین میتواند با داروی ضد HIV ساکویناویر تداخل داشته باشد.
برای برخی افراد، سیستم ایمنی بدن ممکن است سیر را به عنوان یک عامل تهدیدکننده شناخته و سبب واکنشهای آلرژیک شود. علائم آلرژی به سیر شامل التهاب پوست، کهیر، احتقان بینی یا آبریزش بینی، خارش بینی، عطسه، خارش یا آبریزش چشم، تنگی نفس یا خسخس سینه، تهوع و استفراغ، گرفتگی معده و اسهال است. شدت این علائم میتواند متفاوت باشد.
افرادی که داروهای ضد انعقاد خون مصرف میکنند، باید در استفاده از سیر احتیاط کنند. همچنین کسانی که قرار است تحت عمل جراحی قرار بگیرند، بهتر است ۷ تا ۱۰ روز پیش از جراحی، از مصرف سیر پرهیز نمایند، چرا که سیر میتواند زمان خونریزی را افزایش دهد.
