بیماری‌های قلبی ـ بیماری‌های قلبی و عروقی به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین علل مرگ و میر در جهان شناخته می‌شوند و برآوردها نشان می‌دهد که هر سال به جان ۱۷.۹ میلیون نفر پایان می‌دهند!
از جمله مهم‌ترین عوامل خطر مرتبط با بیماری‌های قلبی، می‌توان به رژیم غذایی نامناسب، عدم تحرک بدنی، استعمال دخانیات و نوشیدنی‌های الکلی اشاره کرد. همچنین شرایطی مانند افزایش فشار خون، گلوکز و چربی خون و چاقی از دیگر عوامل بنیادی محسوب می‌شوند.
عوامل تغذیه‌ای دارای نقش اساسی در بروز انواع بیماری‌ها از جمله بیماری‌های قلبی و عروقی هستند. پژوهش‌های اپیدمیولوژیک گواهی می‌دهند که رژیم‌های غذایی سرشار از میوه‌ها، سبزیجات و ادویه‌ها با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی ارتباط دارد. سیر یکی از گیاهانی است که به کاهش این خطر کمک می‌کند.
سیر، با نام علمی allium sativum، هزاران سال است که در زمینه درمان‌های پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گیاه گل‌دار دارای عصاره‌ای است که حاوی ترکیبی به‌نام آلیسین است و محصولات به‌دست‌آمده از آن در درمان بیماری‌های قلبی ـ عروقی موثر هستند.
خواص سیر در کنترل فشار خون
فشار خون بالا یکی از عواملی است که می‌تواند مسبب بروز بیماری‌های قلبی و عروقی شود. تحقیقات نشان داده‌اند که سیر به‌واسطه اثر شل‌کننده‌ای که بر روی عضلات صاف دیواره رگ‌ها دارد، قادر است فشار خون را کاهش دهد. به همین دلیل، مصرف سیر به‌طور مستقیم بر گشادی عروق تاثیرگذار است و این امر به نوبه خود منجر به کاهش فشار خون خواهد شد. همچنین شواهد نشان می‌دهند که عصاره سیر بر فعالیت نیتریک اکساید، عاملی که موجب گشادی عروق می‌شود، تأثیر مثبت دارد؛ به همین سبب، این عوامل به کاهش فشار خون و ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی کمک می‌کنند.
خواص سیر در پیشگیری از لخته خون
لخته‌شدن خون یکی از مشکلاتی است که می‌تواند به سکته قلبی منجر شود. تجمع پلاکت‌ها در خون، جریان خون را مختل می‌سازد و خطر سکته قلبی را افزایش می‌دهد. خاصیت ضدپلاکتی سیر، این گیاه را به گزینه‌ای مؤثر در کاهش خطر لخته شدن خون تبدیل کرده است. در یک تحقیق مشخص شده که به‌واسطه وجود ترکیبات سولفوری، سیر توانایی بالایی در جلوگیری از لخته‌شدن خون دارد. ترکیب دیگری به‌نام “اجوئن” در سیر وجود دارد که می‌تواند روند انعقاد و لخته شدن خون را کاهش دهد و بدین ترتیب خطر حمله قلبی را پایین بیاورد.
خواص سیر در جلوگیری از تصلب شرائین
تجمع رسوبات چربی به‌همراه سایر مواد خونی در سرخرگ‌ها باعث تنگی این رگ‌ها می‌شود و عبور جریان خون را دشوار می‌سازد که به این حالت تصلب شرائین یا آترواسکلروز گفته می‌شود.
پژوهش‌ها نشان داده‌اند که ترکیبات موجود در سیر می‌توانند به کاهش رسوب کلسترول در دیواره رگ‌ها کمک کرده و در نتیجه تصلب شرائین، فشار خون و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را کاهش دهند.
اثر سیر بر کاهش خطر سکته قلبی
تحقیقات انجام‌شده بر روی بیماران دارای سابقه سکته قلبی نشان داده که مصرف سیر می‌تواند خطر سکته قلبی را تا ۳۵ درصد و میزان مرگ‌ومیر را تا ۴۵ درصد کاهش دهد.
تأثیر سیر بر هموسیستئین، عامل خطر مهم در بیماری‌های قلبی
هموسیستئین ماده‌ای است که سطوح بالای آن در بدن خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و تصلب شرائین را افزایش می‌دهد. کاهش این ماده در خون افراد می‌تواند به کاهش بروز سکته‌ها و بیماری‌های قلبی کمک کند.
مطالعات بر روی حیوانات نشان داده‌اند که مصرف سیر می‌تواند غلظت هموسیستئین را تا ۳۳ درصد کاهش دهد و در نتیجه خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را کاهش دهد.
خواص سیر در کاهش کلسترول خون
بررسی‌ها نشان داده‌اند که مصرف سیر با ممانعت از فعالیت آنزیم‌های تولیدکننده چربی، منجر به کاهش سطح چربی خون می‌شود.
مطالعات بیشتری در خصوص اثر مصرف همزمان سیر و لیموترش بر چربی خون بالا انجام شده است. سیر (Allium sativum) و لیموترش (Citrus limon) هردو گیاهانی هستند که در درمان‌های سنتی مشکلات قلبی ـ عروقی کاربرد دارند. بر اساس یک مطالعه که در ایران انجام شد، تأثیر ترکیب سیر و لیمو بر کاهش کلسترول خون مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد که عصاره ترکیب سیر و لیموترش در افراد مبتلا به هایپرکلسترولمی (کلسترول بالا) اثرات ضدالتهابی و محافظتی بر عروق دارد و می‌تواند میزان کلسترول خون را کاهش دهد. افزایش سطح کلسترول خون یکی از عوامل خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی است. بنابراین ترکیب سیر و لیموترش نیز می‌تواند به‌واسطه این اثر به کاهش خطر این بیماری‌ها کمک کند.
علاوه بر این، در یک تحقیق که بر روی ۶۰ نفر در یکی از کلینیک‌های کشورمان انجام شد، به گروهی از بیماران با کلسترول بالا رژیم غذایی کم‌چرب و به گروه دیگر روزانه سه کپسول گیاهی حاوی سیر (قرص سیر) تجویز شد. نتایج نشان داد که در گروهی که سیر مصرف کرده بودند، کلسترول خون تا ۱۵ درصد کاهش یافته است.
میزان مجاز مصرف سیر در روز چقدر است؟
مصرف روزانه چهار گرم سیر خام معادل یک یا دو حبه سیر و یا دریافت یک عدد قرص سیر حاوی ۳۰۰ میلی‌گرم پودر خشک شده سیر به‌صورت دو تا سه بار در روز می‌تواند به پیشگیری از بیماری‌های قلبی عروقی کمک کند و در برخی موارد در درمان آن موثر باشد.
طرز تهیه معجون سیر و لیمو
ترکیب سیر و لیمو به‌عنوان یک ترکیب مفید برای جلوگیری از بروز بیماری‌های قلبی به شمار می‌رود. برای تهیه معجون سیر و لیمو باید هسته‌های پنج عدد لیموترش بزرگ یا ۱۵ عدد لیموترش کوچک را خارج کرده و سپس آن‌ها را همراه با ۳۰ حبه سیر متوسط پوست‌کنده در مخلوط‌کن قرار دهید. پس از اینکه محتویات به‌خوبی مخلوط شدند، آن‌ها را با یک لیتر آب روی حرارت ملایم بپزید تا به جوش بیاید. پس از به جوش آمدن، شعله را خاموش کنید و مخلوط را از صافی رد کنید. ترکیب صاف‌شده را در یک ظرف شیشه‌ای نگهداری کرده و روزانه به مقدار یک تا دو قاشق غذاخوری مصرف کنید.