شاید شما با برخی از نمادهای میراث جهانی یونسکو مانند تاج محل، آکروپولیس، ماچوپیچو و واتیکان آشنایی داشته باشید، اما آیا میدانید یونسکو فهرستی تحت عنوان «میراث فرهنگی ناملموس» تدوین کرده است که به سنتهای فرهنگی اختصاص دارد و جالب آنکه تعدادی از غذاهای مختلف ملل نیز در این لیست به ثبت رسیدهاند؟
، یونسکو چندین غذا از زوایای مختلف جهان را در فهرست «میراث جهانی ناملموس» گنجانده است. این خوراکها نه تنها دارای طعمی لذیذ هستند، بلکه نمایانگر عناصر فرهنگی ارزشمندیاند که به وضوح تاریخ، آداب و سنن و هویت اجتماعاتی را به تصویر میکشند که این غذاها را تهیه میکنند.
در ادامه قصد داریم تعدادی از این غذاهای خاص که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند را معرفی کنیم.
باگت در فرانسه
آداب و رسوم مربوط به خرید روزانه باگت تازه از نانوایی محلی به شکل عمیقی در فرهنگ فرانسه ریشه دارد.
با برش دادن پوسته طلایی و ترد میتوانید ساندویچی خوشمزه آماده کنید یا با مقداری کره یا پنیر از آن لذت ببرید. سنت به اشتراکگذاری نان باگت در طی وعدههای غذایی نشاندهنده ارادت به روابط، گفتوگو و ارزشهای میراث آشپزی است که شهرت غذاهای فرانسوی را شکل داده است.
پیتزا ناپلی
تصور کنید یک خمیر ترد با موادی تازه مانند گوجهفرنگی، پنیر موزارلا و ریحان. این غذا نماد سادگی و عشق به مواد اولیه با کیفیت است که عمیقاً در فرهنگ ایتالیایی جای دارد. پخت پیتزا ناپلی نیازمند رعایت اصول خاصی است که تعهد به حفظ سنت را نشان میدهد و بهعنوان یک نماد فرهنگی سودمند شناخته میشود.
کیمچی در کره
در فرهنگ کرهای، کیمچی فقط یک غذای جانبی نیست؛ بلکه یک پدیده فرهنگی محسوب میشود که از سبزیجات تخمیرشده، معمولاً کلم و تربچه، همراه با ادویههایی نظیر پودر فلفل قرمز، سیر و زنجبیل تهیه میشود و طعمی تند و منحصر به فرد دارد که بهسختی میتوان در برابر آن مقاومت کرد!
کیمچی نمایانگر تاکید کرهایها بر حفظ و تخمیر غذا به منظور آمادهسازی برای زمستانهای طولانی است و ارتباط عمیق این کشور با کشاورزی و محصولات فصلی را به نمایش میگذارد. فرآیند تهیه کیمچی یک سنت قابل توجه است که از نسلهای مختلف منتقل شده و خانوادهها معمولاً برای تهیه مقادیر زیادی کیمچی دور هم جمع میشوند. این غذای منحصر به فرد ترکیبی از تعادل طعمها، بافتها و خواص سلامتی است که در غذاهای کرهای از اهمیت بالایی برخوردار است.
سوشی در ژاپن
سوشی که ترکیبی از برنج سرکهای و مواد دریایی خام، سبزیجات و گاهی میوههای استوایی است، اغلب در جلبک دریایی پیچیده شده و با سس سویا، واسابی و ترشی زنجبیل سرو میشود.
این غذای سنتی تجسمدهنده احترام عمیق ژاپنیها به سادگی، دقت و هماهنگی در طعم و ارائه است. هنر پخت سوشی از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و ارتباط عمیق با طبیعت و دریا را نمایان میکند. این غذا واقعاً نماد تمرکز ژاپن بر بهرهگیری از تازهترین مواد اولیه و مهارت در ارائه تجربهای آشپزی است که هم از نظر دیداری جذاب و هم به شدت خوشمزه باشد.
بُرش «BORSCHT» در اوکراین
این سوپ محبوب اروپای شرقی با استفاده از چغندر به عنوان عنصر اصلی تهیه میشود که رنگ đỏ زندهای به سوپ میبخشد. سایر سبزیجات مانند کلم، سیبزمینی، هویج و پیاز نیز در آن گنجانده میشوند و گاهی با گوشتی چون گوشت گاو یا گوشت خوک پخته میشود. این سوپ میتواند بهصورت سرد یا گرم سرو شود و معمولاً با یک قاشق خامه ترش تزئین میگردد.
بُرش نماد انعطافپذیری و خلاقیت مردم این منطقه است، به ویژه در دورانی که سوپ یک منبع اصلی غذاییشان بوده است. رنگ قرمز شاداب سوپ یادآور خاکهای حاصلخیز و سنتهای کشاورزی در اروپای شرقی است. این سوپ بهطور معمول در اجتماعات اجتماعی استفاده میشود که نماد مهماننوازی، گرمی و اهمیت خانواده به شمار میرود.
قهوه ترک در ترکیه
قهوه یک نوشیدنی قوی و معطر است که در ترکیه و دیگر کشورهای خاورمیانه مورد علاقه قرار دارد. دانههای قهوه را به صورت پودری نرم درمیآورند و سپس در ظرف خاصی به نام جذوه میجوشانند که نتیجه آن یک قهوه غلیظ و با طعمی قوی است.
فرهنگ قهوه در ترکیه تاریخی غنی دارد و به شدت در آداب و رسوم اجتماعی این کشور آمیخته شده است. دقت در طرز تهیه و نحوه سرو این نوشیدنی نشاندهنده مهماننوازی و توجه به جزئیات است. قهوه در فنجانهای کوچک سرو میشود که به منظور لذت بردن از لحظات دوستی به آرامی نوشیده میشود.
تاکو در مکزیک
تاکوها نمایانگر طعمهای شاداب و متنوع مکزیک هستند و میراث غنی آشپزی این کشور را به نمایش میگذارند و نکته جذاب آنها این است که خوردن تاکو یک تجربه هیجانانگیز است!
تاکو به شکل یک تورتیلا گرم با گوشتی مزهدار و آبدار از گوشت گاو، مرغ یا حتی سایر انواع گوشت با سبزیجات تازه، پنیر و سالسا پر میشود. مهم نیست که تاکو را نرم یا ترد ترجیح میدهید، آنها در فرهنگ مکزیک نمایشی از عطر و طعم هستند. تاکو تجلی محبت، مهماننوازی و شگفتی از زندگی است که ویژگیهای بارز فرهنگ مکزیک را منعکس میکند و بهعنوان نمادی از همبستگی و غرور ملی هم شناخته میشود.
با اینکه اینها تنها برخی از بهترین غذاهای میراث جهانی یونسکو هستند، فهرست غذاهای مرتبط با فرهنگهای مختلف بهویژه در مقایسه با خواستارهای یونسکو نسبتاً محدود است. سهم ایران نیز در این زمینه با اینکه ۲۴ عنصر در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شده است، فقط به «فرهنگ پخت نان لواش» محدود میشود که سال ۱۳۹۵ در پروندهای مشترک با کشورهای ارمنستان، آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان و ترکیه به ثبت رسید؛ نانی که شاید در سطح جهانی به نام ایران شناخته نشده باشد.
