طرح دارویار که در تیرماه ۱۴۰۱ با هدف ساماندهی نظام دارویی کشور، مقابله با قاچاق معکوس دارو و ایجاد عدالت در توزیع یارانه دارو آغاز به کار کرد، همچنان درگیر چالشها و مشکلات متعدد بوده و گزارشهایی به وضوح از وجود انبوهی از مطالبات معوقه در داروخانهها حکایت دارد که زنگ خطر کمبود دارو و تهدید سلامت بیماران را به صدا درآورده است.
طبق قوانین، سازمانهای بیمهگر موظف هستند در مدت یک ماه نسبت به تسویه مطالبات داروخانهها اقدام نمایند، ولی اطلاعات ثبت شده گویای آن است که این تسویهها گاهی تا بیش از سه ماه به طول میانجامد و به مرور زمان به بحرانی در نقدینگی و ضعف اقتصادی برای داروخانهها منجر میشود.
در آبان سال گذشته، شهرام کلانتری، رئیس انجمن داروسازان ایران، در مصاحبهای به ابعاد وخیم این بحران اشاره کرده و تصریح کرد: «اگر شرایط کنونی تداوم یابد، به زودی شاهد تعطیلی داروخانهها و کمبود دارو در سطح کشور خواهیم بود.»
به گفته کلانتری، بیمهها نه تنها به موقع سهم خود را به داروخانهها نمیپردازند، بلکه در پرداخت مابهالتفاوت ارز دارو نیز در حال تعلل هستند. این موضوع موجب شده است که داروخانهها با مشکلات جدی در تأمین نقدینگی مواجه باشند و در تأمین دارو به موانع ویژهای دچار شوند. تا پیش از اجرای طرح دارویار، مسئولیت سهم ارز ترجیحی داروها بر عهده سازمانهای بیمهگر بود، اما پس از این طرح، این مسئولیت به سازمان هدفمندی یارانهها منتقل شده و از اثربخشی بیمهها خارج شده است.
اما داستان فقط به اینجا ختم نمیشود! در این میان، تبادل مطالبات بین سازمان تامین اجتماعی و سازمان برنامه و بودجه، بر تنش و سردرگمی داروخانهها افزوده است. به نظر میرسد که هیچکس در این وسط نگران سلامت بیماران نیست و تنها دغدغه بازیهای قدرت و کنار گذاشتن مسئولیتها وجود دارد.
علاوه بر این، فقدان سازوکاری مناسب برای نظارت برعملکرد بیمهها باعث شده که این نهادها بدون هیچ نگرانی از پیامدها، به تعهدات خود بیاعتنا بمانند.
داروخانهها، قربانیان خاموش در بحران نظام سلامت
هادی احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، در گفتوگویی با اکونگار درباره وضعیت موجود مطالبات معوقه داروخانهها از شرکتهای بیمهگر اظهار داشت: بیمه سلامت تا پایان اسفند سال گذشته، سهم ارز و داروهای خود را به طور کامل به داروخانهها پرداخت کرده، ولی متأسفانه سازمان تامین اجتماعی تا پایان آذر ماه سال گذشته، مطالبات خود از داروخانهها را واریز کرده و از آن زمان تا کنون هیچ پرداختی درخصوص سهم ارز و سهم دارو انجام نداده است.
احمدی همچنین در مورد روند پرداخت معوقات به داروخانهها گفت: با وجود اعتراضات مکرر داروخانهها و تهدید به عدم ارائه خدمات به خاطر عدم واریز مطالبات، امیدواریم که فرایند پرداختها به صورت پیوسته و منظم ادامه یابد و دیگر نباید همچون دو سال گذشته برای دریافت مطالبات خود ناگزیر به اعتراض و پیگیری مداوم شویم.
