افرادی که تحت درمان سرطان قرار دارند، ممکن است هم‌زمان با داروهای ضدسرطان، برای افسردگی یا اضطراب نیز دارو مصرف کنند. حالا پژوهشگران به ارتباط جالبی میان برخی از این داروها و نتیجه درمان سرطان پی برده‌اند.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس‌الرت؛ در یک مطالعه جدید، محققان دریافتند بیمارانی که هنگام دریافت ایمونوتراپی سرطان از داروهای ضدافسردگی گروه SSRI استفاده می‌کردند، طی دو سال بعد کمتر جان خود را از دست دادند.
SSRIها یا «مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین» از رایج‌ترین داروهای ضدافسردگی هستند و داروهایی مانند فلوکستین، سرترالین و اس‌سیتالوپرام را شامل می‌شوند.
کاهش قابل‌توجه خطر مرگ
پژوهشگران سوابق پزشکی بیش از ۳ هزار بیمار مبتلا به سرطان را بررسی کردند. همه این افراد تحت درمان با داروهای ایمونوتراپی موسوم به مهارکننده‌های نقاط کنترلی ایمنی بودند؛ داروهایی که با برداشتن ترمزهای سیستم ایمنی، به سلول‌های ایمنی اجازه می‌دهند بهتر به تومورها حمله کنند.
در میان بیمارانی که SSRI مصرف می‌کردند، ۲۳.۵ درصد طی دو سال جان خود را از دست دادند، در حالی که این رقم در گروه مصرف‌کننده داروهای بنزودیازپین ۳۴.۴ درصد بود.
بر اساس تحلیل پژوهشگران، مصرف SSRI با حدود ۳۷ درصد کاهش در خطر مرگ طی دوره پیگیری ارتباط داشت. البته این به معنای افزایش ۳۷درصدی طول عمر نیست.
چرا ممکن است داروهای ضدافسردگی روی سرطان اثر بگذارند؟
دانشمندان معتقدند شاید دلیل این ارتباط به سروتونین مربوط باشد؛ ماده‌ای که فقط در مغز فعالیت نمی‌کند و می‌تواند بر سلول‌های سیستم ایمنی نیز اثر بگذارد.
مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که پروتئینی که SSRIها آن را مهار می‌کنند، ممکن است مانند یک ترمز روی برخی سلول‌های ایمنی از جمله سلول‌های T عمل کند. برداشتن این ترمز می‌تواند فعالیت ضدسرطانی سیستم ایمنی را تقویت کند.
از طرف دیگر، داروهای ایمونوتراپی نیز با برداشتن ترمزهای دیگری از سیستم ایمنی، به بدن کمک می‌کنند به سلول‌های سرطانی حمله کند. بنابراین، پژوهشگران احتمال می‌دهند ترکیب این دو اثر بتواند به کنترل بهتر تومورها کمک کند.
اما هنوز نمی‌توان گفت SSRIها باعث افزایش بقا می‌شوند
این مطالعه مشاهده‌ای بوده و بیماران به‌صورت تصادفی SSRI دریافت نکرده‌اند. بنابراین نمی‌توان با اطمینان گفت که خود داروهای ضدافسردگی باعث کاهش مرگ‌ومیر شده‌اند.
برای مثال، بیمارانی که بنزودیازپین مصرف می‌کردند ممکن است در شرایط شدیدتری از بیماری قرار داشته باشند. همچنین مصرف SSRI می‌تواند با دریافت مراقبت‌های روانی و پزشکی بهتر همراه باشد و همین عوامل نیز ممکن است بر نتیجه درمان تأثیر گذاشته باشند.
پژوهشگران تأکید می‌کنند برای اثبات رابطه علت و معلولی، به کارآزمایی‌های بالینی تصادفی نیاز است.
آیا بیماران سرطانی باید SSRI مصرف کنند؟
خیر. این یافته‌ها به این معنا نیست که افراد باید برای تقویت اثر ایمونوتراپی، مصرف داروی ضدافسردگی را شروع کنند یا داروهای فعلی خود را تغییر دهند.
پژوهشگران می‌گویند تحقیقات آینده باید مشخص کند کدام دارو، با چه دوز و برای چه مدت ممکن است چنین اثری داشته باشد و آیا این داروها واقعاً می‌توانند روند پیشرفت سرطان را تغییر دهند یا خیر.
در حال حاضر، SSRIها درمان سرطان محسوب نمی‌شوند و نباید بدون نظر پزشک شروع یا قطع شوند.
این پژوهش در مجله PLOS Medicine منتشر شده است.