فصل پاییز فرا رسیده و روزها به تدریج کوتاه‌تر می‌شوند. با گذر زمان، ساعات روشنایی روز به طور مستمر کاهش می‌یابد.
، کارشناسان حوزه سلامت روان بر تأثیر تغییرات نور خورشید در فصل‌های پاییز و زمستان تأکید دارند و یادآور می‌شوند که کوتاه شدن روزها می‌تواند بر ریتم شبانه‌روزی بدن، مسئول تنظیم هوشیاری، خواب، اشتها و دمای بدن تأثیر بگذارد و احتمال بروز مشکلات روحی و جسمی را افزایش دهد.
برخی افراد در هنگام ورود فصل سرد با نوعی اختلال عاطفی فصلی (SAD) مواجه می‌شوند که به افسردگی فصلی نیز معروف است.
دکتر «نورمن روزنتال»، استاد روان‌پزشکی بالینی در دانشگاه «جورج‌تاون» و نویسنده کتاب «شکست اندوه» می‌گوید: از اوج تابستان تا اوایل سپتامبر (حدود نیمه شهریور) یک ساعت از نور صبح را از دست می‌دهید.
قرار گرفتن در معرض نور به تحریک تولید سروتونین کمک می‌کند. سروتونین یک انتقال‌دهنده عصبی است که مسئول تنظیم خلق‌وخو بوده و به تثبیت ریتم شبانه‌روزی بدن یاری می‌رساند.
در ماه‌های سرد، استفاده از لامپ‌های نوردرمانی ممکن است مؤثر باشد. این لامپ‌ها نور کم‌شده ناشی از زمستان را جبران کرده و علائم اختلال عاطفی فصلی را کاهش می‌دهند.
نوردرمانی چه کارکردی دارد؟
طبق اطلاعات منتشر شده در سایت تخصصی «وِری‌وِل هلت»، اختلال عاطفی فصلی به دوره‌های مکرر افسردگی بدون وقفه به مدت حداقل دو سال اطلاق می‌شود که در آن طی زمان‌های مشخصی علائمی بروز می‌کنند و این علائم ممکن است با یکدیگر آغاز و به پایان برسند.
نوردرمانی یا درمان با نور روشن، که به فتوتراپی نیز شناخته می‌شود، با استفاده از طول موج‌های خاص، نوری مشابه نور طبیعی روز تولید کرده و به مغز سیگنال‌هایی ارسال می‌کند که تولید سروتونین را تحریک می‌کند. این روش در بهبود هوشیاری و تنظیم ریتم شبانه‌روزی بدن نیز مؤثر است.
یک مطالعه کنترل‌شده با دارونما در سال ۱۹۹۸ نشان داده که درمان با نور روشن حداقل به سه هفته زمان نیاز دارد تا به‌عنوان روشی برای مقابله با افسردگی در اختلال عاطفی فصلی عمل کند.
تحقیقات دیگری در سال ۲۰۱۶ نیز ثابت کرد که نوردرمانی، چه به‌تنهایی و چه همراه با داروی ضدافسردگی فلوکستین، در درمان بزرگسالانی که دچار افسردگی غیرفصلی هستند، مؤثر و قابل تحمل است.
اختلال عاطفی فصلی ممکن است در تابستان نیز رخ دهد، ولی شایع‌تر نیست. این نوع افسردگی معمولاً با قرار گرفتن در معرض نور طبیعی کاهش می‌یابد. به‌خصوص در مناطق نزدیک خط استوا، که افراد به نور طبیعی بیشتری دسترسی دارند، این اختلال کمتر مشاهده می‌شود.
شروع زودرس نوردرمانی در فصول سرد که ساعات روز به تدریج کوتاه‌تر می‌شوند، می‌تواند از تشدید علائم اختلال عاطفی فصلی جلوگیری کند.
به گفته «هارولد هونگ»، روان‌پزشک در کارولینای شمالی، نوردرمانی یک گزینه درمانی غیرتهاجمی رایج برای دیگر مشکلات در حوزه سلامت روان نیز به شمار می‌آید.
این روش درمانی برای مدیریت اختلال بی‌اشتهایی، پرخوری عصبی، اختلالات خواب و بیداری، اختلال بیش‌فعالی با تمرکز پایین (ADHD)، اختلال شخصیت مرزی، اسکیزوفرنی و برخی بیماری‌های عصبی به کار می‌رود.
ویژگی‌های لامپ نوردرمانی
لامپ‌های نوردرمانی معمولاً از دو نوع نور آبی و سفید برخوردارند. با این حال، شواهد بیشتری مبنی بر کارایی و ایمنی نور سفید وجود دارد که به عنوان «محیط طبیعی‌تر» برای فرد محسوب می‌شود.
استفاده از لامپ‌های ال‌ای‌دی برای درمان اختلال عاطفی فصلی و سایر مشکلات سلامت روان توصیه می‌کند که روزانه ۳۰ دقیقه در معرض ۱۰ هزار لوکس نور باشید یا یک تا دو ساعت در معرض ۲۵۰۰ لوکس نور قرار بگیرید.
هونگ همچنین هشدار می‌دهد که از نورهایی که دارای عناصر یووی‌بی (UVB) هستند دوری کنید، زیرا قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض پرتوهای یووی‌بی می‌تواند به پوست آسیب بزند، درست مانند قرار گرفتن در نور خورشید بدون استفاده از ضدآفتاب.
ابعاد و زاویه تابش لامپ نیز تأثیر زیادی دارد. برای به دست آوردن بهترین نتیجه، لامپ باید به اندازه‌ای بزرگ باشد که صورت شما را به راحتی بپوشاند. همچنین، انتخاب لامپی با قابلیت تنظیم روشنایی و مدت زمان تابش به شما این امکان را می‌دهد تا استفاده از آن را بر اساس نیازهای خود شخصی‌سازی کنید.
برای به دست آوردن بیشترین تأثیر، استفاده از یک «جعبه نور» با ابعاد ۹۳۰ سانتی‌متر مربع توصیه می‌شود.
بهتر است جعبه نوری انتخاب کنید که به راحتی بتوان آن را در صبح جابه‌جا کرد. کار گذاشتن دو لامپ که می‌توان آن‌ها را به‌طور همزمان استفاده کرد یا در مکان‌های پررفت‌وآمد نصب کرد، باعث افزایش اثربخشی درمان می‌شود.
برنامه روزانه خود را مد نظر داشته باشید و سعی کنید در صبح از لامپ نوردرمانی استفاده کنید تا انرژی لازم برای طول روز تأمین شود. از آن جا که اثر لامپ در طول روز به تدریج کاهش می‌یابد، می‌توانید دوباره در عصر از آن بهره بگیرید، بخصوص اگر در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که خورشید زودتر غروب می‌کند.
در بعضی افراد، قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور ممکن است به ایجاد احساس شیدایی کمک کند، بنابراین باید مدت زمان نوردرمانی محدود باشد.
به گزارش ایندیپندنت، نکته کلیدی دیگر این است که نوردرمانی به تنهایی کافی نیست و باید عوامل دیگری چون ورزش، خواب کافی، فعالیت‌های اجتماعی، و درمان شناختی – رفتاری هم به عنوان اقدام‌های ضروری برای مبارزه با افسردگی فصلی در نظر گرفته شوند.