عوامل ایجادکننده بوی ناخوشایند گاز معده

برخی از مواد غذایی، شرایط جسمی و داروها ممکن است باعث تشدید نشانه‌های گاز و نفخ معده شده و نتیجه آن گاز معده‌ای بدبو گردد!

 بر اساس گزارش هلث، در صورتی که متوجه شدید گاز معده شما بوی تخم‌مرغ فاسد می‌دهد، به احتمال زیاد این امر به دلیل وجود سولفید هیدروژن است؛ گازی که توسط باکتری‌ها در حین تجزیه مواد غذایی در سیستم گوارش شما تولید می‌شود و هنگامی که با دیگر گازهایی که بدن شما تولید می‌کند ترکیب می‌شود، بوی نامناسبی نظیر بوی تخم‌مرغ فاسد یا گوگرد به وجود می‌آورد.

گاز، یک محصول جانبی طبیعی و سالم از فرآیند هضم به حساب می‌آید و افراد معمولی به طور میانگین 13 تا 21 بار در روز این گاز را دفع می‌کنند. در برخی موارد، هنگامی که تعداد زیادی باکتری به سرعت مقادیر قابل توجهی از غذاهای هضم‌نشده را در روده بزرگ شما تجزیه می‌کنند، این امر می‌تواند منجر به تولید گاز بدبوی معده گردد. همچنین، بدبو بودن گاز ممکن است به عنوان علامتی از وجود یک مشکل سلامتی باشد.

در ادامه به بررسی هفت دلیل رایج که ممکن است منجر به تولید گاز بدبو در معده شود و راهکارهایی برای کاهش این بو خواهیم پرداخت:

1. ایجاد باکتری

روده بزرگ شما حاوی باکتری‌ها، قارچ‌ها و ویروس‌ها بوده که تحت عنوان میکروبیوم روده شناخته می‌شوند؛ این میکروب‌ها با تجزیه کربوهیدرات‌هایی که مصرف می‌کنید، به هضم کمک می‌نمایند و این فرآیند به تولید گاز منجر می‌شود.

پاتریشیا ریموند، استادیار پزشکی داخلی در دانشگاه ویرجینیای شرقی اینگونه توضیح می‌دهد: «در حین هضم، باکتری‌های روده ترکیبات حاوی گوگردی همانند سولفید هیدروژن تولید می‌کنند که منجر به بوی ناخوشایند گاز می‌شود.

نوع و تعداد میکروب‌ها در روده شما می‌تواند بر روی علائم گاز اثر بگذارد و به ویژه بوی آن را تحت تأثیر قرار دهد.

فردریک گاندولفو، متخصص گوارش در Precision Digestive Care معتقد است: «برخی افراد دارای نوع خاصی از فلور میکروبی در روده هستند که موجب تولید گاز بیشتری یا گاز بدبویی می‌شود.

2. عدم تحمل غذایی

دکتر گاندولفو خاطرنشان می‌کند که «غذاهایی که مصرف می‌کنید می‌توانند بر روی باکتری‌های موجود در روده بزرگ شما تأثیرگذار باشند و در نهایت بر روی بوی باد معده تأثیر بگذارند.

به عنوان نمونه، برخی افراد قادر به هضم کامل قندهایی نظیر فروکتوز و لاکتوز نیستند؛ فروکتوز قندی است که در میوه‌ها و عسل وجود دارد و لاکتوز قند موجود در محصولات لبنی مانند پنیر، بستنی، شیر و ماست می‌باشد.

در صورت عدم تحمل فروکتوز یا لاکتوز، این قندها از روده کوچک جذب نمی‌شوند و باکتری‌های روده این قندها را در روده بزرگ تجزیه کرده و گاز اضافی تولید می‌کنند.

3. غذاهای پر فیبر

مصرف فیبر زیاد می‌تواند منجر به تولید گاز اضافی شود که ممکن است بوی بدی داشته باشد.

فیبر نوعی کربوهیدرات است که در میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل وجود دارد و بدن شما قادر به هضم کامل آن نیست؛ فیبر به فرآیند هضم و تنظیم حرکات روده کمک می‌کند.

مؤسسه ملی سلامت پیشنهاد می‌کند که زنان روزانه 25 گرم و مردان 38 گرم فیبر مصرف کنند و افزایش تدریجی مصرف فیبر می‌تواند به جلوگیری از تولید گاز اضافی کمک نماید.

4. یبوست

گاز ممکن است از یبوست ناشی شود، زمانی که اجابت مزاج شما با مشکل مواجه است. در زمان یبوست، مدفوع به طور غیر طبیعی در روده بزرگ تجمع یافته و باعث تولید گاز می‌شود.

دکتر گاندولفو بیان می‌کند: «مدفوعی که زمان طولانی‌تری در روده بزرگ باقی می‌ماند، می‌تواند موجب تولید گاز به مقدار زیادی شود.»

او توصیه می‌کند: «مصرف آب کافی و انجام ورزش منظم به جلوگیری از یبوست یاری می‌کند.»

5. داروها

برخی داروها ممکن است بر روی روده شما تأثیر گذاشته و تولید گاز را افزایش دهند و دلایل این امر نیز متفاوت می‌باشد.

Oralia Bazaldua، استاد پزشکی خانواده و جامعه اعلام می‌کند: «به طور دوره‌ای، داروها ممکن است باعث تولید باد معده بدبو شوند که تأثیرات آن در افراد مختلف متفاوت است.

6. FODMAPs

روده کوچک معمولاً قادر به جذب غذاهای با FODMAP بالا نیست که ممکن است منجر به تولید گاز بد بو گردد. FODMAPs شامل کربوهیدرات‌های قابل تخمیر با زنجیره کوتاه هستند که شامل فیبر، قندها و نشاسته می‌شوند.

فودمپ‌ها شامل موارد زیر هستند:

فروکتان‌ها: سیر، پیاز و گندم

فروکتوز: میوه‌ها (مانند موز، انگور و هلو)، عسل و شربت ذرت با فروکتوز بالا

گالاکتان‌ها: لوبیا و حبوبات

لاکتوز: محصولات لبنی (مانند پنیر، شیر و ماست)

پلی ال‌ها: میوه‌های بدون هسته (مانند گیلاس، سیب و آووکادو)

این کربوهیدرات‌ها در هنگام عبور از روده آب جذب می‌کنند و باکتری‌ها به سرعت این کربوهیدرات‌ها را تجزیه کرده و گاز تولید می‌کنند.

علاوه بر این، افراد مبتلا به سندروم روده تحریک‌پذیر (IBS) بیشتر از دیگران در خطر ابتلا به نفخ، اسهال و تولید گاز زیاد هستند. IBS بر روی روده بزرگ تأثیر می‌گذارد و باعث تغییر در عادات روده نظیر یبوست، اسهال یا هر دو می‌شود.

7. عفونت‌ها و بیماری‌ها

دکتر گاندولفو اظهار می‌دارد که باد معده بدبو در اکثر موارد نگران‌کننده نیست؛ اما برخی از وضعیت‌های سلامتی ممکن است موجب تغییر یا افزایش تولید گاز شوند.

اگر درد شکمی پس از دفع گاز یا اجابت مزاج ادامه پیدا کند یا تغییراتی در عادات روده‌تان مشاهده شد، ممکن است نشانه‌ای از یک مشکل بهداشتی باشد.

کدام مشکلات بهداشتی ممکن است به تولید گاز بدبو کمک کنند؟

شناسایی و درمان مشکلات سلامتی که ممکن است سبب تولید گاز بدبو شوند، از اهمیت بالایی برخوردار است.

این مشکلات بهداشتی می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

انسداد روده: ممکن است شامل تومورهایی ناشی از سرطان کولورکتال، تخمدان یا معده باشد که به انسداد در دستگاه گوارش منجر شود.

بیماری سلیاک: افرادی که به این بیماری گوارشی و ایمن مبتلا هستند، نسبت به گلوتن واکنش نشان می‌دهند که به روده کوچک آسیب می‌زند. گلوتن پروتئینی است که در نان، کیک، کلوچه و پاستا موجود است.

اختلالات عملکردی دستگاه گوارش (GI): اینها شرایط بهداشتی هستند که بر پیوند بین مغز و روده شما تأثیر می‌گذارند، نظیر IBS.

بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD): موجب می‌شود محتویات معده به سمت مری بازگردد؛ یکی از شایع‌ترین علائم GERD سوزش سر دل می‌باشد.

گاستروپاکزی: این بیماری سرعت حرکت غذا در دستگاه گوارش را کاهش یا متوقف می‌کند.

انسداد کاذب روده: این اختلال نادر علائم انسداد روده را بدون انسداد فیزیکی ایجاد می‌کند و معمولاً آسیب عصبی یا عضلانی دلیل آن است.

رشد زیاد باکتری‌های روده کوچک (SIBO): این امر منجر به تغییر یا افزایش در میکروب‌های روده شما می‌شود که می‌تواند به تولید گاز اضافی منجر شود.

چگونه می‌توان بوی گاز معده را کاهش داد؟

پزشک ممکن است پیشنهاد کند که رژیم غذایی خود را تنظیم کرده و در حین نوشیدن یا صرف غذا، هوای کمتری بلعید تا علائم گاز را کاهش دهید. به عنوان مثال، پرهیز از برخی مواد غذایی یا خوردن وعده‌های کوچک و مکرر ممکن است تعداد باکتری‌های ایجادکننده بوی ناخوشایند را کاهش دهد.

علاوه بر این، برخی داروها و مکمل‌ها می‌توانند به کاهش تولید گاز و باد بدبو کمک کنند؛ با این حال، پیش از شروع هر دارو یا مکمل جدید، با یک پزشک مشورت نمایید.

 تغییر رژیم غذایی و عادات غذایی

سعی کنید از خوردن غذاهایی که ممکن است باعث ایجاد بوی بد گاز شوند پرهیز کنید. داشتن یک دفترچه یادداشت غذایی می‌تواند به شما در شناسایی غذاهای مؤثر بر شما کمک کند.

روش‌هایی برای کاهش بلعیدن هوای اضافی بیابید؛ به عنوان مثال، از نوشیدن با نی خودداری نمایید یا در هنگام صرف غذا بنشینید. خوردن وعده‌های کوچک و مکرر به جای صرف سه وعده غذایی بزرگ نیز می‌تواند مؤثر باشد.

داروهای بدون نسخه

چند نوع داروی OTC می‌توانند به تسکین گاز شما کمک کنند. به عنوان مثال، Beano می‌تواند در تجزیه برخی از کربوهیدرات‌های پیچیده مؤثر باشد. پپتو بیسمول نیز می‌تواند به کاهش گازهای بدبو کمک کند.

قبل از استفاده از هرکدام از این داروها حتماً با پزشک مشورت کنید. آن‌ها می‌توانند با در نظر گرفتن شرایط سلامتی شما و سایر داروهایی که ممکن است مصرف کنید، اطمینان حاصل کنند که این داروها برای شما بی‌خطر هستند.

 سلامت نیوز