یک مطالعه جدید میگوید دو عامل به طور چشمگیری خطر مرگ زودرس را برای افراد میانسال و سالمندان افزایش میدهد.
محققان گزارش دادند که افراد بالای ۵۰ سال مبتلا به چربی شکم و کمبود ویتامین D، در مقایسه با افرادی که این شرایط را ندارند، بیش از دو برابر در معرض خطر مرگ قرار دارند.
محققان گفتند اگرچه هر یک از این شرایط به خودی خود خطرناک است، اما در کنار هم خطر مرگ زودرس فرد را چند برابر میکنند.
«تیاگو سیلوا الکساندر»، محقق ارشد از دانشگاه فدرال سائو کارلوس در برزیل، در یک بیانیه خبری گفت: «چاقی شکمی یک عامل خطر شناخته شده است، زیرا با التهاب و مشکلات متابولیکی مرتبط است. از سوی دیگر، ویتامین D هورمونی است که بر اندامهای مختلف تأثیر میگذارد و کمبود آن چندین عملکرد بدن را مختل میکند.»
الکساندر گفت: «وقتی این دو عارضه با هم رخ میدهند، یکی اثرات دیگری را تقویت میکند و خطر مرگ را بیشتر افزایش میدهد.»
برای مطالعه جدید، محققان دادههای بیش از ۵۵۰۰ نفر در انگلستان را که در یک مطالعه طولانی مدت پیری شرکت کرده بودند، تجزیه و تحلیل کردند. نمونههای چربی بدن و خون شرکتکنندگان هر چهار سال یکبار تجزیه و تحلیل میشد.
نتایج نشان داد که در یک دوره شش ساله در این افراد مسن، چربی شکم به تنهایی خطر مرگ را ۴۷٪ افزایش میدهد. محققان چاقی شکمی را به عنوان اندازه کمر بیش از ۱۰۱.۵ سانتیمتر برای مردان و ۸۶.۵ سانتیمتر برای زنان تعریف کردند.
به همین ترتیب، کمبود ویتامین D به تنهایی باعث افزایش خطر مرگ تا ۹۱ درصد میشود.
اما محققان دریافتند که چربی شکم و کمبود ویتامین D در کنار هم، خطر مرگ فرد را بیش از دو برابر میکنند.
الکساندر توضیح داد: «این دو بیماری یک چرخه معیوب در بدن ایجاد میکنند. چربی شکم ویتامین D را جذب میکند و از گردش آن در جریان خون جلوگیری میکند.»
او گفت: «این بدان معناست که اگرچه بدن ممکن است ویتامین را در چربی ذخیره کرده باشد، اما به طور آزاد در خون برای انجام عملکردهای حیاتی در سایر اندامها و سیستمها در دسترس نیست.»
افراد چاق همچنین سطح بالاتری از آنزیمهای لازم برای پردازش ویتامین D را تولید نمیکنند که این امر باعث کاهش بیشتر در دسترس بودن آن میشود.
الکساندر گفت: «چاقی شکمی ویتامین D در گردش را کاهش میدهد و این کمبود سیستم ایمنی را مختل میکند و التهاب مزمن ناشی از چربی اضافی را تشدید میکند و خطر مرگ و میر را به شدت افزایش میدهد.»
او گفت: «این امر به ویژه برای افرادی که در حال پیر شدن هستند مضر است، زیرا آنها به طور طبیعی از التهاب مزمن خفیف رنج میبرند.»
الکساندر در ادامه افزود: «در شرایط عادی، ویتامین D به عنوان تنظیم کننده سیستم ایمنی عمل میکند و از خارج شدن التهاب از کنترل جلوگیری میکند. وقتی سطح ویتامین D پایین است و چربی شکمی اضافی وجود دارد، یک محیط سیستمیک نامطلوب ایجاد میشود که بیماریهای قلبی عروقی و متابولیک و همچنین از دست دادن عضلات را تسریع میکند.»
مطالعات قبلی این گروه نشان داده است که کمبود ویتامین D میتواند منجر به از دست دادن قدرت و افزایش خطر پیری مغز شود.
الکساندر گفت: «ویتامین D هورمونی با عملکردهای مختلف است. این ویتامین در تنظیم فشار خون، ضربان قلب، سیستم عصبی مرکزی، سیستم ایمنی و سیستم غدد درون ریز نقش دارد. بنابراین، هنگامی که سطح آن پایین باشد، چندین عملکرد ضروری بدن به خطر میافتد.»
ویتامین D به طور طبیعی از طریق قرار گرفتن در معرض آفتاب بر روی پوست فرد تولید میشود. با این حال، طبق گفته کلینیک کلیولند، افرادی که ویتامین D کافی دریافت نمیکنند، میتوانند مکمل مصرف کنند یا آن را از غذاهای غنی شده با ویتامین، ماهی، جگر، قارچ و زرده تخم مرغ دریافت کنند.