استفاده از این استراتژی به حیوانات اجازه میدهد تا تطابق بهتری بین نیازهایشان و چرخههای محیطی برقرار کنند و بدین ترتیب، رشد و تکامل جنین را تا زمانی مناسبتر به تأخیر بیندازند.
نیکلاس ریورون، کارشناس ژنتیک مولکولی در آکادمی علوم اتریش (IMBA)، در این زمینه اظهار داشت: «اگرچه ما به صورت طبیعی این توانایی ورود به حالت رکود و خواب را از دست دادهایم، اما یافتهها نشان میدهند که انسانها هنوز این قابلیت درونی را دارا بوده و میتوانند در مواقع لزوم از آن استفاده کنند. ایجاد شرایط خواب و رکود در فرایند IVF، زمان مناسبی برای بررسی سلامت جنین و همزمانسازی آن با مادر به منظور تسهیل لانهگزینی در رحم را فراهم خواهد کرد.»
این استراتژی به حیوانات کمک میکند تا منابع ضروری خود را با تناوبهای محیطی هماهنگ کنند و رشد جنین را به تاخیر بیندازند تا در زمان مناسبتر انجام شود.
طبق تحقیقات صورت گرفته، تاکنون بیش از ۱۳۰ گونه پستاندار شناسایی شدهاند که از این حالت میانآسایی (دیاپاز) به عنوان بخشی از استراتژی باروری خود بهره میبرند. از آنجایی که برخی از این گونهها، مانند خرسها و والابیها (نوعی از کانگورو) هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند، به نظر میرسد این قابلیت یک ویژگی مشترک است که ممکن است انسانها نیز آن را همچنان در خود حفظ کرده باشند.
به همین دلیل، دانور لایر، متخصص ژنتیک از مؤسسه ماکس پلانک و همکارانش، به انجام آزمایشات آزمایشگاهی پرداختند تا نشان دهند همان مولکولی که به سایر پستانداران اجازه میدهد بارداری خود را موقتا متوقف کنند، بر روی سلولهای بنیادی انسان و در مدلی از جنین انسان نیز تاثیرگذار است.
شناسایی مولکول معجزهآسا
مولکول “مکث” mTORi که در تحقیقات پیشین بر روی موشها شناسایی شده بود، در ایجاد این معجزه نقش دارد. این مولکول، با نام راپامایسین (سیرولیموس)، بهطور مکانیکی فرآیند رشد، تقسیم و عملکردهای اصلی سلولی را هدف قرار داده و مهار میکند.
در آزمایشهایی که محققان بر روی یک بلاستوئید (مدلی از سلولهای بنیادی که نمایانگر یک جنین در سن پنج تا هفت روزه است) انجام دادند، مشاهده کردند که این بلاستوئید تحت تأثیر مولکول mTORi به مدت هشت روز به یک وضعیت خواب زمستانی رفت. در طی این زمان، رشد و تقسیم سلولها به کندی انجام میشد، اما پس از فعال شدن دوباره، بلاستوئید توانست همچون جنین در این مرحله از رشد، به سلولهای آندومتر متصل شود.
لایر در این زمینه تصریح کرد: «زمانبندی رشد بلاستوئیدها میتواند به گونهای تنظیم شود که با مرحله بلاستوسیست همراستا باشد، که این مرحله در اکثر پستانداران ویژگی دیاپوز را داراست.»
زمانی که تیم تحقیقاتی ارائه mTORi به بلاستوئیدها را متوقف کردند، این سلولها از خواب بیدار شدند و فعالیتهای عادی خود را از سر گرفتند.
این تیم همچنین متوجه شد که زمانی که این فرایند را بر روی سلولهای بنیادی انسانی آزمایش کردند، تعداد بیشتری از آنها در این پروسه از بین رفتند، در مقایسه با سلولهای بنیادی جنینی موش که در شرایط مشابه قرار داشتند.
محققان همچنین به این نکته اشاره کردند که هرچند بلاستوئیدها در مرحله بلاستوسیست شباهت زیادی به جنینهای انسان دارند، اما به اندازه کافی شبیه نیستند تا بتوان اطمینان حاصل کرد که بلاستوسیستها به همان شیوه واکنش نشان خواهند داد؛ اما اعضای این گروه بر این باورند که شاید مولکولهای دیگری در این فرآیند خواب نقشی مؤثر داشته باشند که به سلولها این امکان را بدهند تا شانس بیشتری برای بهبودی کامل پیدا کنند.
اگرچه ایجاد وقفه و از سرگیری بارداری انسان به میل خود، هنوز در حیطه داستانهای علمی تخیلی قرار دارد، اما شناخت بهتر این فرآیند میتواند به افرادی که با مشکلات باروری مواجه هستند کمک کند.
ریورون در این رابطه بیان داشت: «افزایش فعالیت mTOR میتواند به بهبود سریعتر روند و افزایش نسبت موفقیت در فرایند لقاح آزمایشگاهی (IVF) منجر شود.»
منبع: sciencealert
