دکتر میساء قیّم در مورد بیماری دیابت گفت: به علت عدم آگاهی کافی عمومی، مردم تعریف صحیحی از دیابت و عوارض آن ندارند؛ بنابراین ایجاد آگاهی در مورد این بیماری بسیار ضروری است.
او افزود: در برخی موارد، فرد هیچ علامتی از خود نشان نمی‌دهد و به صورت تصادفی در آزمایش متوجه می‌شود که قند خونش بالا و یا حتی مبتلا به دیابت است. همچنین ممکن است آزمایش اولیه اشتباه باشد؛ بنابراین تکرار آزمایش برای تشخیص دقیق لازم است. تشخیص دیابت و شروع درمان به همراه پیگیری مداوم و همیشگی توسط پزشک ضروری است. فکر کردن به اینکه دیابت داشته‌ام و حالا سال‌هاست آزمایش نداده‌ام، یک تصور نادرست است، زیرا ممکن است با دارو قند خون کنترل شود، اما خطر افزایش آن همچنان وجود دارد.
قیّم به تأثیرات دیابت و بالا بودن مداوم قند خون بر روی قلب، عروق، چشم‌ها، کلیه‌ها و سایر ارگان‌های حیاتی اشاره کرد و افزود که این وضعیت می‌تواند منجر به عوارضی نظیر نارسایی قلبی، آریتمی قلبی، نارسایی کلیوی، مشکلات خون‌رسانی به اندام‌ها، انواع سکته‌ها، اختلالات حسی و از دست رفتن بینایی شود.
این متخصص داخلی گفت: دیابت یک بیماری مزمن است و بر خلاف بیماری‌های ویروسی که ممکن است در عرض دو هفته درمان شوند، افراد مبتلا تا پایان عمر نیاز به مراقبت پزشکی دارند. دوز دارو ممکن است در زمان‌های مختلف تغییر کند و بیماران باید به طور مداوم آزمایش دهند.
وی در مورد عوامل خطر دیابت بیان داشت: افراد بالای ۴۵ سال، کسانی که اضافه وزن دارند، افرادی با سابقه دیابت در خانواده درجه اول، افرادی که فعالیت بدنی ندارند، افرادی با سطوح پایین HDL یا تری‌گلیسیرید بالا و افرادی با فشار خون بالا یا سابقه دیابت در دوران بارداری و سندروم تخمدان پلی‌کیستیک در معرض خطر ابتلا به دیابت و پیش‌دیابت هستند.
قیّم ادامه داد: تمام افراد سالم بالای ۴۵ سال باید به صورت سالانه از نظر قند خون بررسی شوند. همچنین سایر افراد بر اساس عوامل خطر باید زودتر مورد آزمایش قرار گیرند. به تازگی، بر حسب نظر متخصصان برجسته فوق تخصص غدد، پیشنهاد شده که سن مناسب برای شروع غربالگری دیابت سالیانه در ایران به ۳۵ سال کاهش یابد؛ چرا که شیوع دیابت در ایران بسیار بالاست. همچنین پس از ابتلا به کرونا، تعداد زیادی از افراد بدون سابقه دیابت، مستعد ابتلا به این بیماری می‌شوند و ممکن است بدون هیچ علامتی به طور تصادفی تشخیص داده شوند.
این متخصص داخلی خاطرنشان کرد: فعالیت کم، نداشتن ورزش منظم، استرس، کم‌خوابی، عدم رعایت الگوی خواب، رژیم غذایی ناکافی و مصرف بیش از حد کربوهیدرات‌ها از عوامل مؤثر در ابتلا به دیابت هستند. بیماران دارای دیابت همچنین در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به انواع عفونت‌ها نظیر عفونت‌های ادراری، عفونت ریه و عفونت‌های پا قرار دارند.
او افزود: یکی از باورهای نادرست در میان افراد این است که میوه‌ها دارای قند طبیعی هستند و مصرف آن‌ها هیچ مشکلی ندارد. برای مهار یا پیشگیری از دیابت، باید به تمامی منابع غذایی شیرین توجه شود.
قیّم در مورد معیارهای تشخیص دیابت گفت: مرحله‌ای از اختلال قند خون وجود دارد که به آن پیش‌دیابت می‌گویند و مرحله دیگر خود دیابت است که نشان‌دهنده قند خون بالاست. ما قند خون ناشتا و میانگین قند سه ماه گذشته را نیز مورد بررسی قرار می‌دهیم.
این متخصص داخلی افزود: اگر قند خون ناشتا بزرگ‌تر یا مساوی با ۱۰۰ باشد، تا ۱۲۵ پیش‌دیابت و بالای ۱۲۵ دیابت محسوب می‌شود. اگر میزان A1C، hb بین ۵.۸ تا ۶.۲ باشد، به معنای پیش‌دیابت است و بالاتر از ۶.۲ نشان‌دهنده دیابت است. میانگین قند سه ماهه در جوانان باید زیر ۷ و در افراد مسن بین ۸ تا ۸.۵ باشد.
او گفت: در صورتی که یکی از آزمایش‌ها در یک بار به هم بزند، باید یک ماه بعد دوباره تکرار شود. اگر قند خون ناشتا ۹۹ باشد، نیازی به نگرانی نیست؛ این به این معنا نیست که هر چه به ۱۰۰ نزدیک‌تر باشیم، قند خون مشکل دارد، بلکه در ساعات مختلف ممکن است نوساناتی وجود داشته باشد، بنابراین آنچه مهم است این است که قند زیر یا مساوی با ۹۹ باشد.
قیّم در ارتباط با کنترل قند خون اعلام کرد: یکی از اشتباهات متداول در میان بیماران سالخورده و مبتلا به دیابت این است که خود یا همراهان آن‌ها اصرار دارند که قند خون‌شان مانند جوانان کنترل شود و تلاش کنند که قند تا حد امکان پایین بیاید، در حالی که بیمار ممکن است بالای ۶۵ سال داشته باشد و دچار بیماری‌های قلبی، کلیوی و ریوی باشد.
این متخصص داخلی ادامه داد: ما سعی می‌کنیم قند خون جوانان را به شدت کنترل کنیم تا از بروز عوارض ثانویه مانند مشکلات عروقی و درگیری قلب، کلیه و چشم جلوگیری کنیم. این عوارض ممکن است سال‌ها بعد از تشخیص دیابت بروز کنند، بنابراین هدف ما جلوگیری از بروز عوارض ثانویه ناشی از قند بالا در سنین بالا می‌باشد.
او اضافه کرد: اگر برای فرد سالمند با شرایط پزشکی پیچیده، قند خون را به شدت پایین بیاوریم، ممکن است بیمار دچار سرگیجه، مشکلات روانی، ضعف عضلانی و اختلال در حرکت شود. کنترل قند خون به این روش هیچ‌گونه منطقی ندارد.
قیّم خاطرنشان کرد: اختلالاتی نظیر مشکلات گرما و سرما، عدم تعادل، سرگیجه، ریزش مو در ساق پا و خشکی پوست به عنوان عوارض ثانویه دیابت جهت‌گیری می‌شوند. علاوه بر رعایت الگوی خواب و خواب به موقع، توصیه می‌شود که از رژیم غذایی مناسب، کاهش استرس و کاهش وزن در کنار مصرف داروها پیروی شود. همچنین انجام پیاده‌روی به مدت ۵ روز در هفته و به مدت ۳۰ دقیقه به بیماران پیشنهاد می‌شود.
این متخصص داخلی افزود: داروهای دیابت باید همیشه تحت نظر پزشک ادامه یابند. بارها مشاهده شده که متوجه شده‌اند که دارو برای یک دوره سه ماهه تجویز شده و مجدد آزمایش درخواست می‌شود. پزشک بر مبنای ارزیابی دوباره اقدام می‌کند، اما بعضی بیماران فکر می‌کنند که مصرف همین سه ماه دارو کافی است و خودسرانه آن را قطع می‌کنند.
او افزود: اگر قند بالای ۳۰۰ یا میانگین قند سه‌ماهه بالای ۱۰ باشد، باید مصرف انسولین آغاز شود. اگر مصرف انسولین در بیمار دیابت نوع ۲ شروع شود، و در صورتی که بیمار هیچ منع مصرفی ندارد، مصرف متفورمین باید ادامه یابد. همچنین ویتامین D به صورت طبیعی و با غلظت بالای ۳۰ می‌تواند به بهبود کنترل قند کمک کند.