استان فارس به رغم بهره‌مندی از بیش از ۱۰ سد مهم نظیر درودزن، سلمان فارسی، رودبال و سیوند که بخشی از نیازهای آبی شهرها و روستاهای استان را تامین می‌کنند، همچنان با چالش کمبود منابع آبی مواجه است و در نتیجه مجبور به حفر چاه‌های جدید و استفاده افزون‌تر از آبخوان‌های زیرزمینی شده‌اند.
<pدر سال جاری؛ افت قابل توجه بارندگی در نواحی شرق و جنوب استان فارس منجر به کاهش ذخیره آبی سد رودبال به صفر گردید، سدی که آب مورد نیاز تعدادی از شهرها و روستاها را تامین می‌کرد..
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب فارس اذعان داشت که پایان ذخیره سد رودبال به عنوان یکی از منابع اصلی تأمین آب استان در حالی رقم خورد که این سد در گذشته به طور میانگین خروجی آب خود را به ۶۰۰ لیتر بر ثانیه می‌رسانید و در آبرسانی به شهرستان‌های فسا، حاجی آباد و داراب نقش حیاتی داشت.
علی جان صادق‌پور خاطرنشان کرد: در سال جاری، این ذخیره آب سد رودبال که به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع آب استان شناخته می‌شد، از دست رفته است، در حالی که این سد آب نزدیک به ۵۰ روستا و ۸ شهر را فراهم می‌نمود.
صادق‌پور با اشاره به اینکه حدود ۳۲۵ هزار نفر به طور مستقیم از آب سد رودبال بهره‌مند بودند، تصریح کرد: برای تامین این نیاز، حدود ۲۰ کیلومتر خط انتقال آب اجرا شد، که در واقع در فسا فقط در چهار روز، ۶ کیلومتر خط انتقال را به انجام رساندیم. همچنین برق‌رسانی به پنج حلقه چاه موجود در فسا، داراب و زرین دشت در کمتر از سه شبانه‌روز انجام شد؛ تجهیز چاه‌ها نیز چالشی بود که به موقع و به خوبی مدیریت شد.
وی افزود: آب ورودی به شهرهای فسا و حاجی آباد از سمت سد تامین می‌شود، در حالی که در شهر داراب، محل چاه‌های حفر شده خلاف جریان آب از سد قرار دارد؛ این وضعیت باعث دشواری در جایگزینی منابع آبی شود، اما به هر حال با مدیریت مناسب، این اقدام به خوبی انجام شد.
حفر ۴۰ حلقه چاه برای جبران کمبود آب سد رودبال
صادق‌پور به این نکته اشاره کرد که در پاییز سال گذشته نسبت به اتمام ذخیره آب پشت سد رودبال هشدار داده شد، به همین دلیل برنامه‌ریزی برای حل مشکل صورت گرفت و توانستیم از بروز بحران جلوگیری کنیم، در حالی که بارش‌های زمستان چندان مؤثر نبود و در خردادماه ذخیره آب پشت سد به اتمام رسید.
وی توضیح داد: برای حل این مسئله، ما نزدیک به ۴۰ حلقه چاه حفر، کف شکنی، تجهیز و مهندسی مجدد کردیم و همه این چاه‌ها به مدار بهره‌برداری درآمدند.
طبق گفته صادق‌پور، با این اقدام نه تنها حجم آب از دست رفته جبران گردید بلکه وضعیت آب در شهرها و روستاها بهبود یافت؛ در واقع، شرایط آب شهرستان‌های فسا و داراب که در سال‌های گذشته با کمبود جدی مواجه بودند، بهبود چشمگیری داشته است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب فارس همچنین خاطرنشان کرد که چهار سد در استان فارس وظیفه تأمین آب شهرها و روستاها را بر عهده دارند، که سد درودزن با ظرفیت ۴۵۰ میلیون متر مکعب، سد سلمان فارسی با ۵۶۰ میلیون متر مکعب و سد کوثر به همراه رودبال در این زمینه نقش ایفا می‌کنند و ذخیره آب پشت سد رودبال در حال اتمام است.
کاهش تنش و بحران آبی در سال جاری
صادق‌پور بیان داشت که استان وسیع فارس با وجود ۴۲۰۰ روستا و ۱۲۰ شهر، سال‌هاست که با بحران کم‌آبی و کاهش بارندگی به ویژه در نواحی جنوب و شرق مواجه بوده است؛ اما امسال در مقایسه با سال‌های قبل، با شرایط بهتری و کمترین تنش و بحران مواجه بودیم و امیدواریم با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده تابستان ۱۴۰۳ نیز با آمادگی بیشتری آغاز شود.
وی ادامه داد: از مهرماه ۱۴۰۱ یک برنامه‌ریزی سازمان‌یافته و منسجم به شکل هفتگی، ماهانه و روزانه برای مدیریت تنش آبی در تابستان ۱۴۰۲ و نیز پایان پروژه‌ها آغاز شد.
صادق‌پور افزود: خوشبختانه هم در زمینه حفر چاه‌های جدید، کف‌شکنی و تجهیز مکانیکی چاه‌ها و هم در مسئله فرهنگ‌سازی و مدیریت مصرف آب اقدامات شایسته‌ای انجام شد و با وجود تقاضای بیش از حد آب در تابستان امسال، به مشکلی برنخوردیم و شاهد رضایت‌مندی بیشتری نسبت به سال‌های گذشته از مردم بودیم.
تاثیر انشعابات غیرمجاز در هدررفت آب
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب فارس همچنین در مورد میزان هدررفت آب گفت: در حقیقت، هدررفت آب به دو دسته واقعی و ظاهری تقسیم می‌شود که مجموع آن به رقمی بالایی حدود ۵۰ درصد می‌رسد و عمدتاً ناشی از انشعابات غیرمجاز است.
صادق‌پور با اشاره به اینکه سرقت آب یکی از دلایل هدررفت است، یادآور شد: در غیر اینصورت نه شهری و نه روستایی با مشکل کم‌آبی مواجه نمی‌شد.
به گفته وی، شرکت‌های آب و فاضلاب اعتباری برای رفع حوادث به موقع، طراحی سیستم‌های جدید و … ندارند و بخشی از هدررفت آب هم در این زمینه اتفاق می‌افتد.
مدیرعامل افزود: متأسفانه هزینه پایین آب باعث می‌شود که در مصرف آن هدررفت صورت بگیرد و در برخی مناطق، با همین هزینه ناچیز، از انشعابات خانگی برای مصارف کشاورزی نیز استفاده می‌کنند.