“`html
۱۴:۵۶ – ۱۲ آبان ۱۴۰۳
نتایج مشاهدات همزمان تلسکوپهای «هابل» و «جیمز وب» درباره خردهقرصهای موجود در اطراف ستاره «کرکس نشسته»، اطلاعات تازهای را فاش میکنند. همچنین، این دو تلسکوپ، در همکاری جدید خود، تصویر زیبایی از دو کهکشان در حال تصادم را نیز ارائه دادهاند.
پژوهشگران گروه ستارهشناسی از «دانشگاه آریزونا» (UArizona)، از تلسکوپهای فضایی «هابل» و «جیمز وب» به منظور بررسی عمیق و کمنظیر یک خردهقرص با قطر حدود ۱۰۰ میلیارد مایل که ستاره «کرکس نشسته» یا «وگا» (Vega) را احاطه کرده، بهره بردند.
به نقل از ناسا، «آندراس گاسپار» (Andras Gáspár)، یکی از پژوهشگران پروژه، بیان کرد: این تصویر بسیار شفاف از وگا از طریق تلسکوپهای هابل و جیمز وب مشاهده میشود. این یک منظومهای رازآلود است، زیرا با دیگر قرصهای اطراف ستارهها که تاکنون رصد کردهایم، تفاوت دارد. قرص اطراف وگا به طرز عجیبی صاف و یکنواخت است.
تلسکوپ جیمز وب، نوری درخشان به طول موج فروسرخ را به تصویر کشید که از ذرات ریز مانند شن در اطراف ستاره آبی-سفید، که ۴۰ برابر درخشانتر از خورشید ما است، منتشر میشود. در حالی که تلسکوپ هابل، یک هاله بیرونی را از این قرص رصد کرد که شامل ذرات بزرگتری بود که نور ستارهها را منعکس میکنند.
خردهقرصها به عنوان بقایای گرد و غبار و گازهایی شناخته میشوند که زمانی در گردش حدود ستارههای جوان قرار داشتند. توزیع گرد و غبار در خردهقرص وگا به صورت لایهلایه ظاهر میشود، زیرا تحت فشار نور ستاره، دانههای کوچکتر سریعتر از دانههای بزرگتر جابجا میشوند. «شویلر وولف» (Schuyler Wolff)، پژوهشگر ارشد این تیم، گفت: مشاهده تفکیک اندازه ذرات گرد و غبار میتواند به ما در درک دینامیکهای بنیادین قرصهای اطراف ستارهها کمک شایانی کند.
قرص اطراف وگا یک شکاف ظریفی دارد و حدود ۶۰ واحد نجومی از ستاره مادرش فاصله دارد (دو برابر فاصله نپتون از خورشید)، ولی تا زمانی که در تابش نور خیرهکننده ستاره پنهان میشود، به طرز چشمگیری صاف است. پژوهشگران این پدیده را به عدم وجود حداقل یک سیاره به جرم نپتون در مدارهای وسیع مشابه منظومه شمسی ما مرتبط میدانند.
«کیت سو» (Kate Su) یکی از پژوهشگران ارشد این پروژه، بیان کرد: با جزئیات متوجه شدیم که چهقدر تنوع در میان قرصهای ستارهای وجود دارد و این تنوع چگونه به تشکیل منظومههای سیارهای برمیگردد. هرچند قادر به مشاهده سیارات پنهان نیستیم، اما اطلاعات زیادی درباره منظومههای سیارهای به دست میآوریم. هنوز هم مسائل بسیاری در زمینه فرآیند شکلگیری سیارات وجود دارد و به عقیده من، مشاهدات تازه وگا میتواند به مشخص کردن نظریههای شکلگیری سیاره کمک کند.
تلسکوپهای فضایی جیمز وب و هابل در همکاری دیگری تصویری زیبا از دو کهکشان در حال تصادم به نمایش گذاشتهاند.
این تصویر حاصل ترکیبی از نور فروسرخ میانی تلسکوپ جیمز وب و نور مرئی و فرابنفش تلسکوپ هابل است. کهکشان کوچکتر مارپیچی در سمت چپ به نام «IC ۲۱۶۳» از جلو کهکشان بزرگتر مارپیچی «NGC ۲۲۰۷» در سمت راست عبور کرده است.
هر دو کهکشان در حال افزایش چشمگیری در تشکیل ستارهها هستند. برآوردها نشان میدهد که آنها در کنار هم سالانه تعداد زیادی ستاره جدید به اندازه خورشید تولید میکنند، در حالی که کهکشان راه شیری تنها دو یا سه ستاره جدید با اندازهی خورشید در هر سال تشکیل میدهد.
“`
