نتایج یک تحقیق تازه که در نشریه «نیچر ایجینگ» (Nature Aging) منتشر گردیده، نشاندهنده ظهور یک نوع خاص از لیپید در بافت عضلانی بدن با گذر زمان است. لیپیدها، مولکولهایی هستند که حاوی هیدروکربن بوده و به عنوان ساختار و عملکرد سلولهای زنده عمل میکنند. مثالهایی از لیپیدها شامل چربیها، روغنها، فسفو لیپیدها، ویتامینهای خاص و هورمونها میباشد.
این مولکولها که خود از هیدروکربن تشکیل شدهاند، اجزای اصلی ساختاری و عملکردی سلولها را میسازند. انواع متنوعی از لیپیدها را میتوان نام برد که شامل چربیها، روغنها، فسفو لیپیدها، و برخی ویتامینها و هورمونها میشوند.
به نقل از مدیکال نیوز، محققان ابتدا این لیپید را در بافت موشها شناسایی کردند و به نتایج مشابهی در عضلات انسان نیز دست یافتند. آنها به این نتیجه رسیدند که با ورزش امکان کاهش حجم این چربی وجود دارد. علیرغم این، تحقیقات بیشتری در این زمینه مورد نیاز است. این تحقیق به یکی دیگر از مزایای بالقوه ورزش در جوانتر شدن افراد مسن نیز اشاره دارد.
پژوهشگران این تحقیق تأکید میکنند که مطالعه بر روی لیپیدهای پیچیده میتواند به ما در درک بهتری از بیماریهای مرتبط با پیری و همچنین طول عمر کمک کند.
برای این منظور، آنها ابتدا ۱۰ بافت مختلف را در موشهای پیر و جوان تجزیه و تحلیل کردند تا بتوانند تفاوتهای مقادیر لیپید در سطوح سنی مختلف را شناسایی کنند. نتایج نشان داد که لیپیدهای بیشتری در بیشتر بافتها که مورد بررسی قرار گرفتند با افزایش سن تجمع یافتهاند. دو نوع خاص لیپید که آنها شناسایی کردند، «بیس» و «بی ام پی» نام داشتند.
پس از آن، محققان علاقمند شدند بدانند آیا تجمع «بی ام پی» مشابهی در انسان نیز وجود دارد یا خیر. آنها نمونههایی از بافت عضلانی مردان و زنان جوانتر (بین ۲۰ تا ۳۰ سال) و مردان و زنان مسنتر (بین ۶۵ تا ۸۰ سال) جمعآوری کردند. هرچند که بین نمونههای بافت عضلانی مردان و زنان تفاوتهایی مشاهده شد، اما آنها به تجمع بیشتر لیپید «بی ام پی» در افراد مسنتر پی بردند.
لیپیدهای «بی ام پی» که در روند افزایش سن در بدن انباشته میشوند، قبلاً به عنوان نشانگرهای بیماری یا استرس شناخته شده بودند. این لیپیدها در زمان بروز اختلالات مختلفی همچون بیماری مزمن کلیوی، بیماریهای مرتبط با کلسترول، مشکلات عروقی و برخی اختلالات متابولیک ژنتیکی در بدن تجمع مییابند. ممکن است مشخص گردد که سطوح کمتر این لیپیدها به عنوان یک نشانگر مرجع برای یک پیری سالم عمل میکند، ولی برای رسیدن به چنین نتیجهای به تحقیق بیشتری نیاز است.
در مرحله بعد، محققان میخواستند بررسی کنند که آیا ورزش میتواند تأثیری بر سطوح «بی ام پی» داشته باشد یا خیر. برای این بخش از مطالعات، آنها شامل ۱۲ زن که بین ۴۵ تا ۷۰ سال داشتند و به دوران یائسگی وارد شده بودند، شدند. این زنان دچار اضافه وزن بوده و کمتر از سه ساعت در هفته فعالیت ورزشی داشتهاند.
آنها یک مداخله تصادفی و متقاطع با استفاده از سه نوع برنامه ورزشی مختلف اجرا کردند: یکی برنامهای نشسته که شامل ۱۴ ساعت نشستن در روز بود، دیگری برنامهای که شامل ۱ ساعت فعالیت جسمانی روزانه بود و نهایتاً برنامهای که شامل سه ساعت ایستادن و دو ساعت پیادهروی روزانه بود. شرکتکنندگان هر یک از برنامهها را به مدت چهار روز دنبال کردند و در روز پنجم بیوپسی عضله انجام شد. نتایج نشان داد که با انجام حتی فعالیت ورزشی کوتاهمدت، سطوح کمتری از چربی «بی ام پی» در بدن مشارکتکنندگان مشاهده شده است.
نتایج این تحقیق به یکی دیگر از مزایای بالقوه ورزش منظم در افراد مسن اشاره دارد. دکتر ووکاسینوف، پزشک متخصص داخلی که در این مطالعه شرکت نداشته، تصریح کرد که هنوز برای ارائه فرضیاتی درباره اثرات بلندمدت این لیپیدها زود است.
وی اظهار داشت که این تحقیق نکته جالبی را در مورد تجمع برخی از لیپیدها که با افزایش سن رخ میدهد و اثر این تجمع بر روند پیری ارائه میدهد. با این حال، هنوز برای تعیین تأثیرات بلندمدت این لیپیدها زود است و انجام تحقیقات بیشتر ضروری است. این تحقیق بر اهمیت تشویق فعالیت بدنی منظم، به ویژه در سنین بالا تأکید دارد. ورزش منظم موجب تقویت عضلات، بهبود عملکرد شناختی و خواب و حتی تأثیر مثبت بر انرژی و خلق و خوی افراد میشود.
