شوره سر یک اختلال شایع و دائمی در پوست سر است که با خارش و پوستهریزی در ناحیه کف سر شناخته میشود. هرچند این مشکل به هیچوجه مسری یا جدی نیست، اما ظاهر ناخوشایند آن میتواند موجب نگرانی افراد در مورد زیبایی ظاهریشان شود. لذا، درمان شوره سر و برطرف کردن خارش و پوستههای ناشی از آن یکی از دغدغههای اصلی افرادی است که به زیبایی خود توجه دارند.
به بیان دیگر، شوره سر به معنای ریزش سلولهای مرده در اسکالپ (فضای آناتومیک پوست سر که شامل ریشه مو تا گردن است) میباشد و نباید آن را با خشکی پوست سر اشتباه گرفت.
پوست انسان به خاطر وجود پروتئین کراتین در لایههای خارجی خود، به طور مداوم در حال بازسازی سلولی است. این به معنای آن است که سلولهای اپیدرم به خاطر تماس با اشیا مختلف از بین میروند و برای جایگزینی نیاز به تجدید دارند.
این فرآیند بازسازی در تمامی نواحی بدن وجود دارد، اما زمانی که این مردن سلولی در اسکالپ به دلایلی افزایش یابد، به شکل ذرات قابل مشاهده یا همان شوره سر نمایان میشود.
شوره سر میتواند ناشی از علل مختلفی مثل پوست چرب و تحریکشده، استفاده ناکافی از شامپو، خشکی پوست، حساسیت به محصولات مراقبت از مو (درماتیت تماسی)، و همچنین عفونتهای قارچی شبیه مخمر (مالاسزیا) که به چربی پوست سر افراد بالغ وابسته است، باشد. همچنین بیماریهای پوستی نظیر پسوریازیس و اگزما نیز میتوانند در بروز این مشکل مؤثر باشند.
هر چند تقریباً همه افراد ممکن است دچار شوره سر شوند، اما برخی عوامل خاص میتوانند احتمال بروز این مشکل را در افرادی خاص افزایش دهند.
شوره سر معمولاً از اوایل جوانی آغاز و تا میانسالی مخاطب را درگیر میسازد. این بدان معنا نیست که افراد سالخورده از ابتلا به آن عاری هستند، چراکه برای برخی ممکن است این مشکل بهطور مادامالعمر ادامه داشته باشد.
از آنجا که آمار نشان میدهد که شوره سر در مردان بیشتر شایع است، تعدادی از محققان بر این باورند که هورمونهای مردانه ممکن است نقشی در این زمینه ایفا کنند.
به نظر میرسد که بیماریها نظیر پارکینسون و دیگر اختلالات تأثیرگذار بر سیستم عصبی خطر ابتلا به شوره سر را افزایش دهند. همچنین ابتلا به HIV یا ضعف سیستم ایمنی بدن میتواند به این وضعیت دامن بزند. در فصلهای سرد و خشک یا در شرایط استرس شدید نیز قابل انتظار است که علائم شوره سر تشدید شوند.
خوشبختانه، به طور معمول شوره سر و نشانههای ناشی از آن مانند خارش و پوستهریزی قابل کنترل است. درمانهای متعددی برای شوره سر وجود دارد که به شما کمک میکند تا از شر خارش و پوستههای مزاحم خلاص شوید یا آنها را مدیریت کنید. اولین و سادهترین روشها شامل شانهزدن منظم و استفاده از شامپوی مخصوص درمان شوره سر میباشد.
اگر در ابتدا یک نوع شامپوی ضد شوره مؤثر بود، اما به مرور زمان اثر خود را از دست داد، ممکن است لازم باشد که بین انواع مختلف شامپوها جابجا شوید. همچنین، در صورتی که قصد دارید از شامپویی که شامل قطران زغالسنگ است استفاده کنید، باید بسیار مراقب باشید. قطران زغالسنگ با تحریک سلولهای پوستی در کف سر و جلوگیری از پوستهریزی، شوره سر را بهبود میدهد، اما قابل ذکر است که برخی افراد ممکن است به آن واکنشهای آلرژیک نشان دهند. به علاوه، این محصول ممکن است رنگ موهای روشن، ناخنها، پوست و لباسها را تغییر دهد و باید از تماس آن با هر نوع بریدگی، زخم، عفونت و همچنین چشمها خودداری کرد. همچنین، این محصولات میتوانند با افزایش حساسیت پوست به نور خورشید، خطر آفتابسوختگی را بالا ببرند. بنابراین، پس از استفاده از این شامپوها توصیه میشود که حداقل برای ۲۴ تا ۴۰ ساعت از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید اجتناب کنید. زنان باردار و شیرده نیز نباید از آنها استفاده کنند.
به جز شامپوهای ضد شوره، برخی اقدامات دیگر هم میتوانند در کنترل آن مؤثر واقع شوند. به عنوان مثال، مدیریت استرس میتواند به کاهش پوستهریزی کمک کند و برخی درمانهای طبیعی نیز ممکن است مؤثر باشند. این درمانها معمولاً شامل مرطوبکنندههایی هستند که در برابر باکتریها یا قارچها مفیدند.
جوش شیرین: موهای خود را مرطوب کنید، سپس جوش شیرین را به پوست سر خود بمالید. بعد از چند دقیقه میتوانید آن را بشویید.
آب لیمو: ۴ قاشق چایخوری آب لیمو را بر روی پوست سر خود بمالید، چند دقیقهای بگذارید بماند و سپس آن را بشویید. این روش را میتوانید با مخلوط کردن یک قاشق چایخوری آب لیمو با ۱ فنجان آب و استعمال آن بر روی پوست سر ادامه دهید.
منبع: سایت دانشگاه علوم پزشکی زنجان
