روش آسان برای تمیز کردن ذهن

محققان دانشگاه واشنگتن به طراحی یک روش اسکن جدید با استفاده از ام آر آی پرداخته‌اند که هدف آن فهم عمق‌تری از چگونگی پاکسازی مغز در زمان خواب و شناسایی بهتر “سیستم گلیمفاتیک” است.

اهمیت سیستم گلیمفاتیک یا سیستم تصفیهکننده مغز در این است که در دو دهه‌ی اخیر مشخص شده است تجمع برخی پروتئین‌های مضر در مغز می‌تواند به بروز ناروایی‌های عصبی منجر شود. از شناخته‌شده‌ترین این بیماری‌ها می‌توان به آلزایمر و پارکینسون اشاره کرد. به عنوان مثال، پروتئین خاصی به نام «آمیلویید» (نوع بتا) به طور طبیعی در مغز تولید می‌شود و اگر این پروتئین توسط سیستم گلیمفاتیک تصفیه نگردد، در مغز تجمع می‌کند و منجر به بیماری آلزایمر می‌شود.

هنگامی که خواب هستید، مغز شما فرصتی برای استراحت پیدا می‌کند و این اجازه را می‌دهد تا مایع مغزی نخاعی اضافی، تجمعی از مواد زائد سلولی که در طول روز جمع شده‌اند را دفع کند. در صورتی که خواب کافی نداشته باشید، نه تنها ممکن است در تفکر با مشکل روبرو شوید، بلکه احتمال ابتلا به افسردگی، سردرد و حتی زوال عقل نیز برای شما افزایش می‌یابد.

براساس این گزارش، محققان در تلاشند تا کشف کنند آیا می‌توان با استفاده از یک «هدبند الکترونیکی» که به تحریک مغز می‌پردازد، به بهبود فرآیند گلیمفاتیک کمک کنند. هدف این است که آیا می‌توان با خواب کمتر به پاکسازی مغز پرداخت و دریافت بخشی از این مزایا در زمان بیداری ممکن است.

دکتر جفری ایلیف، نورولوژیست دانشگاه واشنگتن، اعلام کرد که تأمین هزینه‌های این تحقیقات بر عهده وزارت دفاع ایالات متحده است؛ زیرا تعدادی از نظامیان با مشکلات خواب مواجه هستند.

او در ادامه گفت: بسیاری از خلبانان در ماموریت‌های طولانی مدت پرواز می‌کنند یا افرادی که در حال اعزام هستند، ممکن است تنها چهار ساعت در شب به مدت سه ماه یا نه ماه بخوابند.

دکتر ایلیف تصریح کرد: هدف ما کاهش اهمیت خواب در زندگی نیست. ما به خواب نیاز داریم؛ نه فقط برای پاکسازی مغز، بلکه به دلیل آنکه به تثبیت خاطرات کمک می‌کند.

او همچنین تأکید کرد: اگر می‌توانید به رختخواب بروید، این اقدامات را هر شب انجام دهید: مصرف کافئین را محدود کنید و اگر از بی‌خوابی رنج می‌برید، به مراجعه به متخصص گفتار درمانی فکر کنید؛ همچنان که با این حال، برخی افراد ممکن است به راحتی نتوانند بخوابند.

دکتر ایلیف نیز توضیح داد: افرادی که به صورت شیفتی کار می‌کنند، قادر به داشتن خواب طبیعی نیستند. افرادی که به آسیب سر دچار شده‌اند، سکته مغزی داشته‌اند، تحت درمان سرطان قرار دارند، در حال پیر شدن هستند یا از بیماری‌های مزمن رنج می‌برند، از جمله کسانی هستند که ممکن است برای آن‌ها اقدامات مفیدی نتوانیم انجام دهیم.