ایسنا/یزد نویسندهای در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، با تأکید بر اهمیت بازآفرینی و بازنویسی متون ادبی کهن ایرانی، بیان کرد: اگر قهرمانان ملیمان به فراموشی سپرده شوند، شخصیتیهایی همچون جومونگ و مرد عنکبوتی جای آنها را خواهند گرفت.
بازنویسی متون کلاسیک ایرانی از کلیدیترین موضوعات بهشمار میرود که در راستای حفاظت از میراث فرهنگی و انتقال دانش، ارزشها و حکمتهای گذشتگان به نسلهای بعدی نقش بسزایی ایفا میکند. این فرایند با سادهسازی زبان و شیوه نگارش، امکان درک بهتر این آثار را برای مخاطب معاصر فراهم میآورد و بستری برای استفاده از آنها در تحقیقات علمی و متون آموزشی ایجاد میکند. از سوی دیگر، بازنویسی متون مانع از فراموشی و نابودی این آثار گرانبها شده و به حفظ و تقویت هویت تاریخی و فرهنگی ایرانیان یاری میرساند.
«محمدناصر مودودی» که در حوزه کتابهای کودک و نوجوان فعالیت دارد و به تازگی در بخش اصلی جشنواره ملی بازآفرینی متون کهن ادبیات فارسی کودکان و نوجوانان موفق به کسب رتبه شده است، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به تلاشهایش در زمینه بازآفرینی آثار کلاسیک ایرانی به صورت مدرن، بیان داشت: بازآفرینی ادبیات کهن، راهکاری برای مقابله با نفوذ فرهنگهای بیگانه بر هویت ملی است.
وی که تاکنون بیشتر از پنجاه کتاب در زمینههای بازآفرینی، نویسندگی، ترجمه و نمایشنامهنویسی برای کودکان و نوجوانان منتشر کرده، به اهمیت شاهنامه در ادبیات ایران اشاره و به چاپ کتاب نوآورانهاش پرداخت و گفت: در این اثر برای نخستین بار شاهنامه به لالاییهایی برای نوزادان تبدیل شده است.
این نویسنده تصریح کرد: کتاب مورد نظر که تحت عنوان «شاهنامه به لالایی» توسط نشر دیبایه به چاپ رسیده، شامل لالاییهای کودکانه است که خلاصهسازی جامعی از شاهنامه فردوسی در ۳۳۳ بیت را در بر دارد.
مودودی اظهار کرد که لالاییها باید عاطفه را با خودآگاهی ملی پیوند دهند و به همین منظور، به بازآفرینی کامل تمام ابیات شاهنامه از ابتدا تا انتها پرداخته و آن را در قالب لالاییهایی متناسب با دنیای کودکانه ارائه کرده است. این امر نخستین بار در تاریخ ادبیات فارسی انجام شده است.
این نویسنده در مورد اثر دیگری به نام «شادنامه» که به طور طنزآمیز شاهنامه را بازنویسی کرده است، گفت: این بازآفرینی داستانهای شاهنامه را با زندگی نوجوانان امروزی ارتباط میدهد و شخصیتهایی مانند دو دختر و دو پسر نوجوان، قصههای کوتاه و خندهداری را روایت میکنند.
وی با بیان این موضوع که طنز میتواند یکی از ابزارها برای آشنا کردن نسل جدید با میراث ادبی گذشته باشد، افزود: قسمتهای این کتاب علاوه بر جذابیت، تلاشی برای جلب علاقه نوجوانان به ادبیات کلاسیک دارند.
مودودی بر لزوم حفظ و بازآفرینی آثار کلاسیک تأکید کرده و گفت: آثار کهن، میراث فرهنگی باارزشی هستند که در هر لحظه تجدید نمیشوند.
وی با اشاره به اینکه این آثار نتیجه درکها و وقایع عمیق تاریخی هستند و بازنویسی آنها یک وظیفه تمدنی به شمار میرود، خاطرنشان کرد: اگر نسبت به این آثار غفلت کنیم، شخصیتهای غیر بومی مانند جومونگ و مرد عنکبوتی جانشین قهرمانان ملی ما، از جمله رستم و سهراب خواهند شد.
مودودی همچنین به تأثیر این تلاشها در حفظ هویت ملی اشاره کرده و گفت: ادبیات کلاسیک نه تنها حکمتهای عمیق را در خود دارد، بلکه ریشههای رفتاری ما نیز را به نمایش میگذارد؛ برای مثال، مهماننوازی که یکی از ویژگیهای بارز ایرانیهاست، ریشهای تاریخی دارد و بازآفرینی این آثار به ما کمک میکند تا این ارزشها را بهتر درک کرده و به نسلهای آینده منتقل کنیم.
وی بر لزوم ادامه این روند تأکید کرده و افزود: ادبیات کلاسیک باید با استفاده از ابزارهای مدرن، از جمله انیمیشن و نمایش، به جامعه معرفی گردد. این اقدام نه تنها به حفظ میراث فرهنگی یاری میرساند، بلکه جذابیت آن را برای نسلهای جدید دوچندان میکند.
این نویسنده و پژوهشگر در پایان از علاقهمندان به ادبیات دعوت کرد تا با رویکرد خلاقانه به بازآفرینی، در مسیر احیای هویت ملی گام بردارند.
