وزیر امور خارجه ایالات متحده در تازهترین اظهارات خود، دوباره به انتقاد از ایران پرداخت و اظهار داشت: ایرانیها غنیسازی اورانیوم را بهعنوان نمادی از عزت و افتخار ملی خود در نظر میگیرند. اما از دیدگاه ما، این غنیسازی به نوعی مانع برای آنان به حساب میآید.
، «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه آمریکا و مشاور موقت امنیت ملی کاخ سفید در بعدازظهر سهشنبه در جلسه استماع در کنگره ایالات متحده شرکت کرد.
روبیو در این جلسه بیان کرد: «وزارت امور خارجه یکی از ارکان اصلی دفاع و اقدام ما در سطح بینالمللی است و من به داشتن این افتخار که در مدت زمان کوتاه به تحقق دیدگاه رئیسجمهور ترامپ در زمینه سیاست خارجی “اولویت با آمریکا” مشغول بودهایم، مفتخرم.»
این اظهارات در حالی بیان شد که اعضای کمیته سیاست خارجی سنا ضمن انتقاد از شکستهای روبیو شامل «از سرگیری جنگ در غزه»، «قطع کمکهای آمریکا به کشورهای آفریقایی در زمینه بهداشت» و «تسلیم در برابر پوتین»، او و دولتش را مورد تهاجم قرار دادند.
بااینحال، روبیو در نشست کمیته روابط خارجه سنا تصریح کرد: «تامین مرزها، ایجاد جوامع امن و عدم تحمل نسبت به کارتلهای جنایتکار مجدداً اصول تأسیس سیاست خارجی ما هستند. ما همکاریها با مکزیک، السالوادور و دیگر کشورها را برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی در مبدا و مقابله با سازمانهای تروریستی خارجی مانند MS-۱۳ و Tren de Aragua تقویت کردهایم.»
وزیر امور خارجه آمریکا بهطور خاص در این نشست به طرح اولیه خود اشاره کرد و گفت: «این وزارتخانه پیام سیاست رئیسجمهور ترامپ را در سطح اروپا منتقل کرده است، از ولادیمیر پوتین خواسته که به وعده خود در افزایش هزینههای دفاعی عمل کند و روابط سیاسی و اقتصادی فراآتلانتیک را بهگونهای تنظیم کرده که بیشتری از منافع آمریکا در آن لحاظ شود. همچنین با همکاری فرستاده ویژه، استیو ویتکاف، بهطور جدی برای خاتمه دادن به جنگ اوکراین فعالیت کردهایم.»
او در ادامه افزود: «ماه گذشته، من وزرای امور خارجه رواندا و جمهوری دموکراتیک کنگو را در وزارت امور خارجه میزبانی کردم تا مقدمات توافق صلحی که با کمک مشاور ارشد بولوس و هماهنگی شورای امنیت ملی کاخ سفید تسهیل شده بود، آغاز کنیم. این توافق میتواند به سالها جنگ پایان دهد و فرصت سرمایهگذاری برای آمریکاییها را فراهم آورد.»
فریاد معترضان بر سر روبیو
روبیو در ادامه اظهارات خود تأکید کرد: «در خاورمیانه، کمپین فشار حداکثری دولت ما، تضمین آزادی آخرین آمریکایی زندانی توسط حماس، تعهد حوثیها به توقف حملات به کشتیهای آمریکایی و وادار کردن ایران به درخواست مذاکره با ایالات متحده را به همراه داشته است.»
در همین حال، ادعای او در خصوص ایران در حالی مطرح میشود که کارشناسان آمریکایی و «سید کمال خرازی»، رئیس شورای روابط خارجی ایران، تصریح کردهاند که واشنگتن به دنبال مذاکره با تهران بوده و این درخواست توسط ایران بهطور مثبت پاسخ داده شده است.
وزیر امور خارجه آمریکا در تبیین مواضع خود ادعا کرد: «ما خواهان کمک به سوریه هستیم، چرا که عدم این کمک به هرجومرج در منطقه منجر خواهد شد.»
جلسه استماع وزیر خارجه آمریکا تحت تأثیر فریاد معترضان و خواسته آنها برای متوقفسازی نسلکشی فلسطینیان، چندین بار متوقف شد.
او همچنین با انتقاد از چین گفت: «این کشور بههیچوجه مانند آمریکا کمکهای بشردوستانه ارائه نمیدهد؛ بلکه وامهای تهاجمی را تسلیم میکند. ابتکار کمربند و جاده چین، یک تله هوشمندانه است.»
روبیو در پاسخ به انتقادات وارده به خود، گفت: «شما نمیتوانید از تمام تغییرات در وزارت خارجه راضی باشید، اما این تغییرات صورت خواهد گرفت.»
احتمال وقوع جنگ داخلی در سوریه
او در پاسخ به سوالی درباره تصمیم آمریکا برای لغو تحریمها علیه سوریه و فرصتی که این کشور در سوریه و لبنان دارد، تأکید کرد: «نگرانی اصلی ما از بازگشایی سفارت آمریکا در سوریه، موضوع امنیت است. ما باید از مردمان و نیروهای امریکایی در این کشور دفاع کنیم. بسیاری از نیروهای نظامی در سوریه همچنان آزاد و فعال هستند.»
مشاور امنیت ملی موقت کاخ سفید تصریح کرد: «مقامات دولت موقت کنونی سوریه سابقه روشنی در اقدامات خود دارند. عدم برقراری ارتباط با آنان، به شکست قطعی شرایط منجر خواهد شد و وقوع جنگ داخلی در این کشور محتمل است. حتی اگر ارتباط برقرار کنیم، شاید شرایط بهدلیل بیاعتمادی فراوان موجود با شکست روبرو شود. سوریه در حال حاضر ممکن است تنها چند هفته با فروپاشی یا جنگ داخلی فاصله داشته باشد.»
او همچنین اظهار داشت: «قرار بود با وزیر امور خارجه سوریه در ترکیه دیدار کنم، اما رئیسجمهور ترامپ به حمایت عربستان و ترکیه با الجولانی ملاقات کرد و تصمیم گرفت تحریمها لغو شوند. حالا مجلس باید تصمیم به لغو کامل تحریمها بگیرد، زیرا در حال حاضر سرمایهگذاری در سوریه ممکن نیست. تحولات سوریه، تأثیر عمیقی بر لبنان داشته و در صورت تثبیت اوضاع در لبنان و سوریه در دو سال آینده، جنگها و تنشهای منطقهای کاهش خواهد یافت. ما در آستانه یک فرصت تاریخی قرار داریم.»
هیچ تحریمی علیه روسیه لغو نشده است
وزیر امور خارجه آمریکا همچنین در مورد احتمال تشدید تحریمها علیه روسیه عنوان کرد: «هیچیک از تحریمها علیه روسیه لغو نشده است. ما هیچ نوع اهرم فشاری بر روسیه را کاهش نخواهیم داد.»
او در آینده با اشاره به احتمال کمک آمریکا به ارسال تسلیحات بیشتر به اوکراین گفت: «کاخ سفید باید در این مورد اطلاعرسانی کند. اوکراین درخواست پدافند هوایی و سیستمهای پاتریوت کرده، اما ما دیگر پاتریوتی در دست نداریم. در حال تلاش هستیم تا پاتریوتها را از جانب متحدان به اوکراین منتقل کنیم، اما هیچیک از کشورها تمایلی به ارسال پاتریوتهای خود ندارند.»
روبیو ادامه داد: «چالش کنونی این است که روسیه خواهان دریافت چیزهایی است که در اختیار ندارد. در عین حال، اوکراین در توجه به بازپسگیری آنچه توانایی عمل به آن را ندارد، تلاش میکند. درخواست رئیسجمهور ترامپ، پایان دادن به این جنگ است. لذا ادعای این که آمریکا فشار بر پوتین را کاهش میدهد، نادرست است.»
غنیسازی اورانیوم برای ایران عاملی بازدارنده است
او در واکنش به شرط ادعایی آمریکا برای متوقف کردن غنیسازی اورانیوم توسط ایران توضیح داد: «امیدوارم مذاکرات ادامه یابد، چرا که مسیر جایگزین چندان مطلوب نخواهد بود. آرزو میکنم که توانیم به توافقی با ایران برسیم، اما مدلهای مختلفی از برنامه هستهای وجود دارد که ایرانیها میتوانند از آن بهره ببرند. گزینه پیش روی ایران این است که اورانیوم غنیشده مورد نیاز برای راکتورهای خود را از منبعی وارد کند.
روبیو اضافه کرد: «اگر آنها به غنیسازی اورانیوم ادامه دهند، ممکن است سطح غنیسازی خود را بالا ببرند. نود درصد از برنامه غنیسازی در نیل به سطح ۳.۶۷ متمرکز است که پس از آن، امکان تسلیحاتی شدن برنامه غنیسازی وجود دارد. مشکل ما این است که ایرانیها مایل به نگهداشتن برنامه غنیسازی اورانیوم خود هستند.»
وزیرخارجه آمریکا افزود: «ایرانیان غنیسازی اورانیوم خود را سمبل وقار و قدرت ملی خود میدانند، اما به اعتقاد ما این غنیسازی در حقیقت یک عامل بازدارنده برای آنها بهشمار میآید؛ چرا که این امر ایران را به کشوری نزدیک به هستهای شدن تبدیل میکند و به همین دلیل آنها غیرقابل دسترس میشوند. این، بزرگترین چالشی است که امروز با آن مواجهایم.»
روبیو با اشاره به اینکه دستیابی به توافق با ایران کار آسانی نیست، افزود: «برخی کشورها نگران توانایی ایران در ساخت سلاح هستهای هستند و آن را یک تهدید جدی برای خود میدانند. نقطه شروع مذاکره ما نسبت به ایران، انحلال برنامه غنیسازی اورانیوم آنها خواهد بود. ما امیدواریم که نشان بدهیم که راهی برای رسیدن به پیشرفت، شکوفایی و صلح در کنار حفظ برنامه هستهای صلحآمیز (مدل اماراتی) وجود دارد تا آنان را برای توافق ترغیب کنیم، اما حق دسترسی به سلاح هستهای را نخواهند داشت.»
اگر تحریمها علیه روسیه تشدید شود، مذاکره نخواهند کرد
وزیر امور خارجه آمریکا در پاسخ به سؤالی درباره همکاری با اروپا در برابر روسیه گفت: «ما به همکاری خود با اروپا ادامه خواهیم داد. به روسیه نیز اعلام کردهایم که در نهایت اروپاییها باید در میز مذاکره حاضر شوند. در صورتی که خواستههای روسیه برای ادامه جنگ مشخص گردد، تحریمها علیه مسکو افزایش خواهند یافت.»
روبیو تصریح کرد: «به باور ترامپ، اگر تحریمها علیه روسیه را تشدید کنیم، آنان به مذاکرات تمایل نشان نخواهند داد.»
او درباره تأثیر وقایع اوکراین بر شرق آسیا بیان کرد: «از نقش ایران، کره شمالی و چین در ماجرای اوکراین مطلع هستیم. ما بهصورت روزانه به متحدان اروپایی خود اطلاع میدهیم که بدون کمکهای چین، روسیه قادر به ادامه جنگ نخواهد بود. همچنین، هر دلار و مهماتی که در این جنگ هزینه میشود به کاهش منابع ما برای مقابله با احتمال جنگ در شرق آسیا منتهی خواهد شد.»
وزیر امور خارجه آمریکا افزود: «این جنگ با راه حل نظامی به پایان نخواهد رسید.»
چین به تمامی منابع نادر زمین دسترسی دارد
او در پاسخ به سؤالی درباره ضرورت آمریکا به بهبود زیرساختهای خود برای مقابله با «تهدید存在ی چین علیه آمریکا» اذعان داشت: «عدم تعادل خطرناک میان جهان و چین در موضوعات گوناگون وجود دارد. چین تسلط کاملی بر تمامی منابع نادر زمین دارد و در این زمینه معمولاً رتبه نخست را داراست.»
روبیو ادعا کرد: «چین در ازای کمکهای خود به کشورهای دیگر، به منابع باارزش دسترسی مییابد. همچنین در حال تصفیه تمامی این منابع باارزش است. إذا تجارت ما با دنیا (چین) متوقف شود، حتی نمیتوانیم برای تولید موتور ماشین اقدام نماییم. این یک وضعیت خطرناک است و بسیاری از آن، نیازمند تغییرات داخلی است.»
او ادامه داد: «چین یک مصرفکننده نیست، بلکه یک تولیدکننده است. نگرانی جدی اروپاییها در حوزه تولید دارو است. چینیها ۸۰ درصد از صنعت دارو در جهان را تحت تسلط خود دارند و این برای ما خطرناک است. اگر نتوانیم با این مسائل به درستی مواجه شویم، در معرض خطر خواهیم بود.»
ما از تلاش ایران برای بازگشت به سوریه آگاه هستیم
روبیو همچنین در ادامه اظهارات خود درباره ایران دقیقاً اشاره کرد: «مذاکرات فعلی در زمینه هستهای ایران متمرکز است، اما ما از حمایت ایران از تروریسم، به ویژه در ارتباط با نیروهای نیابتیاش در لبنان، یمن و سایر گروههای شبهنظامی در عراق و تلاش تهران برای بازگشت به سوریه کاملاً آگاه هستیم.»
این ادعاهای روبیو در حالی مطرح میشود که ایران بهصراحت اعلام کرده است که نیروی نیابتی در منطقه ندارد و «تنها نیروی نیابتی موجود رژیم صهیونیستی است».
وزیر خارجه آمریکا همچنین افزود: «در خلال مذاکرات اخیر، بر روی موضوع غنیسازی اورانیوم ایران تمرکز کردهایم. اگر به مسئله حمایت ایران از تروریسم در توافق پرداخته نشود، تحریمهای مرتبط با آن نیز برقرار خواهد ماند. محور مذاکرات میان ویتکاف و طرفهای ایرانی بر غنیسازی اورانیوم تمرکز دارد. به اعتقاد ایرانیها، توانایی آنان در غنیسازی اورانیوم، جزء هویت ملی آنها به حساب میآید.»
اروپا در حال عملیاتی کردن برنامه خود برای فعالسازی مکانیزم ماشه است
روبیو درباره «تأثیر کارزار فشار حداکثری علیه ایران» اظهار داشت: «ایرانیها بهخوبی میدانند که تا زمان دستیابی به توافقی جدید، تحریمها همچنان ادامه خواهند یافت. دستور اجرایی رئیسجمهور در راستای اعمال فشار حداکثری علیه ایران در حال انجام است و با وجود مذاکرات ما با ایران، این تحریمها برقرار خواهند بود. امیدوارم به توافق برسیم، اما تا هنگام دستیابی به توافق، تحریمها علیه ایران ادامه خواهند داشت.»
او همچنین با اشاره به تهدیدات اروپا نسبت به ایران برای فعالسازی مکانیزم ماشه گفت: «یک سری تحریمهای مربوط به مکانیزم ماشه وجود دارد که بر عهده تروئیکای اروپایی قرار دارد. ممکن است پس از رسیدن به توافق با ایران، اروپاییها تمایل لازم را برای عدم فعالسازی مکانیزم ماشه به دست آورند. اما در دیدار من با تروئیکای اروپایی، آنها در حال پیگیری برنامه خود بهمنظور فعالسازی مکانیزم ماشه بودند.»
وزیر امور خارجه آمریکا همچنین اعلام کرد: «یکی از خطرات کنونی علیه روند دولت موقت سوریه علاوه بر احتمال قدرتگیری داعش، ایران است. این کشور تسلیم نشده و به حمایت از گروههای شبهنظامی در سوریه ادامه میدهد.»
در اظهارات دیگری، وزیر خارجه آمریکا ادعا کرد: «بعضی از بزرگترین دشمنان اسرائیل همچون ایران و گروههای افراطی که با شعارهای مرگ بر اسرائیل و مرگ بر آمریکا فعالیت میکنند، در واقع دشمنان آمریکا نیز هستند.»