این روزها واژه رژیم‌های سم‌زدایی زیاد به گوش‌مان می‌خورد و اکثر افراد در مورد «سم زدایی» یا «پاکسازی» صحبت می‌کنند. رژیم‌های سم‌زدایی اغلب اشتباه درک می‌شوند؛ به ویژه اینکه بدن ما از بدو خلقت مجهز به سیستم سم‌زدایی است.
درک نحوه عملکرد سم زدایی ممکن است به رفع برخی ابهامات کمک کند. سم‌زدایی فرایندی است که بدن به طور شبانه‌روزی با استفاده از مواد مغذی مهم رژیم غذایی انجام می‌دهد. این فرآیندی است که سموم را دگرگون می‌کند تا بتوانند از بدن خارج شوند. آن‌ها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند؛ سمومی که در طول متابولیسم منظم در بدن ساخته می‌شوند و سمومی که از خارج بدن تولید می‌شوند و با خوردن، آشامیدن، تنفس یا جذب از طریق پوست در بدن ایجاد می‌شوند.
سموم تولید شده در بدن شامل اسید لاکتیک، اوره و مواد زائد میکروب‌های موجود در روده است. سموم خارجی ممکن است شامل آفت‌کش‌ها، جیوه در غذاهای دریایی، سرب ناشی از اگزوز خودرو و آلودگی هوا، مواد شیمیایی موجود در محصولات تنباکو و مواد مخدر یا الکل باشد.
سم زدایی همچنین از فرآیندی استفاده می‌کند که طی آن داروها متابولیزه و از بدن خارج می‌شوند. از آنجا که سموم به طور بالقوه برای سلامتی انسان خطرناک هستند، باید از طریق ادرار، مدفوع، تنفس یا تعریق دفع شوند. توانایی هر فرد برای سم زدایی متفاوت است و تحت تأثیر محیط، رژیم غذایی، شیوه زندگی، وضعیت سلامتی و عوامل ژنتیکی قرار دارد و این نشان می‌دهد که برخی افراد ممکن است بیش از دیگران به سم زدایی نیاز داشته باشند، اما اگر میزان سمومی که فرد در معرض آن قرار می‌گیرد از توانایی بدن او برای دفع آن‌ها بیشتر باشد، ممکن است سموم در سلول‌های چربی، بافت نرم و استخوان ذخیره شوند و بر سلامتی تأثیر منفی بگذارد. این دلیل استفاده از شیوه‌هایی است که از قابلیت سم زدایی بدن پشتیبانی می‌کند، اما تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
در اکثر برنامه‌ها و رژیم‌های سم‌زدایی توصیه می‌شود که مواد غذایی که برخی از افراد نسبت به آن‌ها حساس هستند، مانند لبنیات، گلوتن، تخم مرغ، بادام زمینی و گوشت قرمز را حذف کنید. آن‌ها همچنین توصیه می‌کنند بیشتر سبزیجات ارگانیک، میوه، غلات کامل بدون گلوتن، آجیل، دانه‌ها و پروتئین بدون چربی مصرف کنید. برنامه‌های دیگر روزه‌داری را توصیه می‌کنند.
در عین حال بسیاری از افراد بدون تخصص و دانش ادعا می‌کنند که متخصص سم زدایی هستند. با این حال، در حال حاضر تحقیقات کافی برای حمایت از استفاده از این روش‌ها وجود ندارد. به علاوه برنامه‌های سم زدایی می‌تواند بسیار متفاوت باشد و ممکن است برای برخی افراد (مانند افرادی که مشکلات دارند، افرادی که دارای اختلالات خوردن هستند، افرادی که چندین دارو مصرف می‌کنند و زنان باردار یا شیرده) خطراتی را به همراه داشته باشد.
راه‌هایی برای حمایت از سم زدایی طبیعی بدن
بنابر اعلام دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، سم‌زدایی نیازی به یک برنامه دقیق ندارد. انجام برخی یا همه موارد زیر می‌تواند از سم زدایی طبیعی بدن شما حمایت کند:
– به اندازه کافی آب بنوشید.
– روزانه پنج تا ۹ واحد میوه و سبزیجات بخورید.
– هر روزبه اندازه کافی فیبر از سبزیجات، میوه‌ها، آجیل، دانه‌ها و غلات کامل دریافت کنید تا به نظم روده کمک کنید.
– مصرف مقادیر کافی پروتئین بدون چربی که برای حفظ سطح مطلوب گلوتاتیون، آنزیم اصلی سم زدایی بدن ضروری است.
– در صورت تمایل به مصرف مولتی ویتامین/مینرال برای پر کردن هرگونه شکاف در رژیم غذایی سالم، با ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی(مراقبین سلامت) یا متخصص تغذیه خود مشورت کنید.
– از غذاهای تخمیر شده مانند کفیر و ماست برای کمک به سلامت روده استفاده کنید.