ایران در سال‌های اخیر با یکی از پیچیده‌ترین بحران‌های آب مواجه شده است که در تاریخ خود بی‌سابقه به شمار می‌رود. کاهش محسوس بارش‌ها، افزایش دما، تبخیر بالای آب و رشد بی‌رویه مصرف آن در حوزه‌های مختلف، موجب منفی شدن تراز آبی بسیاری از حوضه‌های آبریز کشور گردیده است. در حال حاضر، بخش قابل توجهی از منابع آبی سطحی کشور یا خشک شده و یا به شدت کاهش یافته است و منابع آب زیرزمینی نیز با کاهش نگران‌کننده‌ای روبرو شده‌اند.
بخش کشاورزی، که تقریباً نود درصد از کل آب مصرفی کشور را به خود اختصاص می‌دهد، هنوز به شیوه‌های سنتی و کم‌بازده فعالیت می‌کند. در بسیاری از نواحی، کشاورزان مجبورند که به برداشت‌های مداوم از منابع آب زیرزمینی بپردازند تا به نیازهای کشت و تولید پاسخ دهند؛ این اقدام به فرسایش منابع آبی و ایجاد بحران‌های زیست‌محیطی مثل فرونشست زمین، خشک شدن چشمه‌ها و کاهش کیفیت آب منتهی شده است.
برخلاف تصور عمومی که برداشت‌های غیرمجاز را تنها به چاه‌های غیرمجاز محدود می‌داند، تحقیقات نشان می‌دهد بسیاری از چاه‌های دارای پروانه نیز بیش از میزان مجاز خود برداشت می‌کنند. این وضعیت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های مرتبط با منابع آب کشور محسوب می‌شود.
در چند دهه گذشته، مجموع برداشت از منابع آب زیرزمینی دائم کشور به بیش از ۱۵۰ میلیارد مترمکعب رسیده که این مصرف باعث بروز پیامدهای نگران‌کننده‌ای برای پایداری منابع آبی و اکوسیستم محیطی شده است. یکی از مهم‌ترین این پیامدها، پدیده فرونشست زمین است که در حال حاضر در بیش از ۳۵۰ دشت کشور مشاهده می‌شود.
مسئولان تأکید می‌کنند که کنترل برداشت‌های غیرمجاز از آب‌های زیرزمینی به یک نیاز فوری تبدیل شده است. به همین منظور، شورای عالی آب و همچنین برنامه هفتم توسعه، اقدام به تدوین برنامه‌های مشخصی برای مدیریت این بحران نموده‌اند.
در شش نشست اخیر کمیته تخصصی شورای عالی آب و همچنین دو جلسه برگزاری شده در سطح شورای عالی، موضوع فرونشست و برداشت‌های غیرمجاز به‌ویژه مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
طبق اطلاعات ارائه شده توسط مسئولان، برنامه‌هایی به‌طور جداگانه برای هر استان در حال اجراست که هدف آن ساماندهی مصرف منابع آب زیرزمینی در بخش‌های کشاورزی، بهداشت، صنعت و دیگر حوزه‌هاست. هدف نهایی این اقدامات، کاهش فشار بر آب‌های زیرزمینی و کند کردن یا توقف روند فرونشست در دشت‌های کشور است.
رشد جمعیت، توسعه شهرنشینی و گسترش صنایع بدون توجه به محدودیت‌های منابع آبی، فشار مضاعفی بر منابع آب وارد کرده است. کارشناسان معتقدند اگر این روند ادامه یابد، در سال‌های آینده امنیت آبی کشور با تهدید جدی مواجه خواهد شد. بنابراین، اجرای برنامه‌های ملی برای مدیریت تقاضا، بهبود الگوی مصرف و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین آبیاری و بازیافت آب، بیش از هر زمان دیگری حائز اهمیت است.