دسترسی آسان به شبکه‌های اجتماعی و نگرانی والدین درباره سلامت روان فرزندانشان، گاهی اوقات آنان را به سمت مشاورانی در محیط مجازی سوق می‌دهد که اصلاً صلاحیت چنین کاری را ندارند. اخیراً، «حمید هاشمی» رئیس کمیسیون پژوهش انجمن روان‌شناسی تربیتی ایران در گفت‌وگویی تلویزیونی اظهار داشت: «برخی افراد با مدرک لیسانس در زمینه‌های غیرمرتبط با روان‌شناسی، در اینترنت به عنوان روان‌شناس فعالیت می‌کنند. والدین باید در برابر این افراد خودخوانده بیشتر هوشیار باشند. چرا که اگر فرزندی که در آستانه تصمیم به خودکشی قرار دارد به چنین مشاوری مراجعه کند و حوادث ناگواری پیش آید، به خاطر عدم نظارت سازمانی بر این افراد، شکایت از آن‌ها به سادگی امکان‌پذیر نخواهد بود.» اما چرا حضور بچه‌ها در مواجهه با روان‌شناس‌نماها این‌قدر خطرناک است و خانواده‌ها باید در انتخاب مشاور به خصوص در فضاهای اجتماعی دقت بیشتری داشته باشند؟
والدین به‌دنبال راهنمایی برای تربیت فرزندانشان
وجود صفحات کاربری حرفه‌ای در فضای مجازی، فرصت معرفی و ارائه انواع خدمات را به عموم مردم فراهم کرده است. در این بین، صفحاتی که در حوزه‌هایی با استقبال و نیاز بیشتر فعالیت دارند، به طرز چشمگیری پربازدیدتر می‌شوند. یکی از این حوزه‌ها که توجه زیادی به خود جلب کرده، رشته روان‌شناسی و به طور خاص روان‌شناسی کودک و نوجوان است. والدین ناامید و کم‌تجربه در این فضا به دنبال فردی می‌گردند که بتواند آنان را در مسیر پیچیده تربیت فرزند یاری کند.
مدارک لازم را بررسی نمایید
در این بین، برخی روان‌شناسان با عناوین فریبنده، اطمینان والدین را جلب می‌کنند که فرد مناسبی را برای مشاوره پیدا کرده‌اند. غافل از اینکه در سال‌های اخیر، حوزه روان‌شناسی به شدت تحت نظارت نبوده و هر کسی مجاز به اظهارنظر در این زمینه، به ویژه در دنیای مجازی شده است. در این بازار آشفته، کنترل بر رفتارها و مدارک تخصصی آن‌ها امکان‌پذیر نیست. البته وب‌سایت سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره، فهرستی از مشاوران و روان‌شناسان دارای مجوز این سازمان را منتشر کرده است. اگر فردی که قصد مراجعه به او را دارید، در این فهرست قرار دارد، می‌توانید تا حدودی به تخصص او اطمینان کنید. در مقابل، اگر فردی بدون اجازه و به صورت مستقل کار می‌کند، بهتر است در مورد کیفیت خدمات او هم تردید کنید و از او در مورد مدارک تحصیلی‌اش سوال‌های بیشتری بپرسید.
آینده کودک ممکن است با مشاوره نادرست نابود شود
دقیقاً مانند پزشکی که با جسم انسان‌ها سر‌وکار دارد و خطا در آن می‌تواند عواقبی جدی به دنبال داشته باشد، روان‌شناسی نیز به روح و روان انسان‌ها مربوط می‌شود. با این وجود، به دلیل عدم قابل مشاهده بودن تأثیرات آن، گاه اهمیت این رشته کمتر از آنچه که باید، به نظر می‌رسد. روان‌شناسی کودک و نوجوان از حساسیت فوق‌العاده‌تری برخوردار است؛ چرا که شیوه‌های نادرست پرورش و مشاوره‌های غلط می‌تواند به طور جدی بر آینده کودکان تأثیر بگذارد و شخصیت آن‌ها را به نحو نادرستی شکل دهد. در دوران حساس نوجوانی، وجود مشاوری کارآزموده و با تجربه برای هدایت و همراهی والدین و نوجوان به شدت ضروری است. این موضوعات می‌توانند منجر به بی‌اعتمادی به این قشر و تغییر نگرش عمومی نسبت به رشته روان‌شناسی شوند. وجود افراد غیرحرفه‌ای که به نفع خود از این وضعیت سوءاستفاده می‌کنند، آسیب‌های جبران‌ناپذیری به آینده این حوزه خواهند زد.
مشاوران همه چیزدان به شک و تردید می‌افکنند
اگر مشاوری به شما معرفی شده و یا با او در تماس هستید که در زمینه‌های مختلف از جمله انتخاب همسر، کار با نوجوانان و کودکان، افسردگی و همه چیز در حال فعالیت است، باید نسبت به انتخاب او تردید کنید. حوزه مشاوره و روان‌درمانی به‌اندازه‌ای وسیع است که هیچ کس نمی‌تواند به تمامی آن تسلط داشته باشد. بنابراین، اگر ادعا به فعالیت در تمام این زمینه‌ها وجود داشته باشد، احتمال ارائه خدمات باکیفیت پایین‌تر نیز افزایش می‌یابد.
به تعداد فالوئرها توجه نکنید
در پایان تأکید می‌کنیم که تنها به میزان فالوئرها و صفحات اینستاگرامی متکی نباشید و حتماً نام روان‌شناس را در میان اعضای سازمان روان‌شناسی و سازمان بهزیستی جست‌وجو کنید. اگر مشخصات آن‌ها در این سازمان‌ها پیدا نشود، حتماً درباره مدارک و دانشگاه محل تحصیل از آن‌ها سؤال کنید و جان و روان خود و فرزندان را بدون تحقیق و بررسی به آن‌ها نسپارید.