با در نظر گرفتن تاریخچه غنی طلای سرخ در ایران و به منظور حفظ و حمایت از این محصول ملی و استراتژیک و همچنین جلوگیری از بهره‌برداری کشورهای دیگر از این میراث ایرانی، پنجم آبان به عنوان «روز ملی زعفران» نامگذاری گردید.
در مراسمی که به مناسبت رونمایی از ثبت ۷ روز محصول در تقویم رسمی کشور برگزار شد، به منظور ارتقاء نشاط اجتماعی و فرهنگی زیست بوم، و تقویت هویت ملی از طریق بهسازی و بروزرسانی ابزارهای حافظه فرهنگی، روز پنجم آبان به عنوان «روز ملی زعفران» در سال «جهش تولید با مشارکت مردم» معرفی گردید.
احسان مصطفوی – عضو هیأت مدیره اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان گیاهان دارویی، فرآورده‌های غذایی و زعفران ایران – در این زمینه اظهار داشت: با توجه به کهن‌سال بودن طلای سرخ در ایران و در راستای محافظت از این محصول ملی و استراتژیک و همچنین جلوگیری از به حیطه کشیدن این محصول ایرانی توسط کشورهای دیگر، و برای رساندن نام ایران به مراحل بالاتر در ثبت روز ملی زعفران، در سال ۱۳۹۹ مکاتباتی با وزیر وقت جهاد کشاورزی صورت گرفت که در آن پیشنهاد برگزاری یک روز ملی برای زعفران در تقویم کشور مطرح گردید، اما متأسفانه به دلیل تغییرات دولتی، این طرح به حال تعلیق درآمد. پس از پیگیری‌های مکرر طی این سال‌ها، سرانجام پنجم آبان به عنوان روز ملی زعفران ثبت شد.
وی به اهمیت محافظت از زعفران کشور و حمایت از زعفران‌کاران تأکید کرد و گفت: در طول تاریخ، تولید و صادرات محصولاتی از جمله زیره، ابریشم، خاویار، فرش، پسته و فیروزه به‌عنوان کالاهای استراتژیک شناخته شده‌اند؛ اما متأسفانه به دلیل بی‌توجهی به حوزه‌های بین‌المللی و نداشتن انسجام میان بخش‌های مرتبط داخلی، جایگاه و مالکیت ایران در این محصولات تضعیف شده است.
این عضو هیأت مدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران و معاون طرح و برنامه خانه صنعت، معدن و تجارت جوانان ایران ادامه داد: به خاطر ارزش بالای زعفران و نیز خواص بسیار زیاد این محصول، امروزه برخی کشورهای دیگر در حال ورود به عرصه کشت و تولید این محصول هستند و لذا جایگاه زعفران ایران در بازارهای جهانی در معرض تهدید قرار دارد. به همین دلیل، باشگاه خلاقیت، آموزش، حمایت و بهره‌برداری زعفران یونسکو در صدد است تا با همکاری تمامی فعالان این حوزه، زعفران ایران را به مقام واقعی خود در سطح جهانی برساند.
زعفران و توسعه بازارهای صادراتی
در ادامه محمد علی رضایی – رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران – بیان کرد: نامگذاری یک روز به عنوان روز ملی زعفران می‌تواند به طور قابل توجهی به پیشبرد اهداف توسعه بازار این محصول کمک نماید.
او تصریح کرد: زعفران در ذات خود یک ادویه سنتی است. تعیین یک روز ملی به زعفران، فرصتی منحصر به فرد برای جشن گرفتن این محصول فراهم می‌آورد و آن را از دیگر ادویه‌ها متمایز می‌سازد. این تمایز، درک ارزش زعفران را در بازار افزایش می‌دهد و موقعیت آن را به عنوان یک محصول ممتاز تقویت می‌کند.
رضایی افزود: بالا بردن آگاهی از برند و دیده شدن زعفران در سطح جهانی از دیگر مزایای تخصیص یک روز ویژه برای آن است؛ چراکه یک روز خاص، آگاهی مصرف‌کنندگان را در مورد زعفران افزایش می‌دهد و در نهایت باعث افزایش دیده شدن آن در سطح بین‌المللی می‌شود. این آگاهی می‌تواند به افزایش تقاضا و فروش محصولات زعفران منجر گردد.
وی افزود: روز ملی زعفران می‌تواند به عنوان نمادی ملی و میراث فرهنگی بارور شود و زعفران را به جزئی جدایی ناپذیر از هویت ایران تبدیل کند. این میراث فرهنگی نه تنها وفاداری مصرف‌کنندگان را تقویت می‌کند، بلکه حس اجتماعی را نیز در بین علاقه‌مندان زعفران تقویت می‌سازد.
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران بر این نکته تأکید کرد که اختصاص یک روز به این محصول می‌تواند با نشان دادن تعهد ایران در ترویج و حفظ کشت و تولید زعفران، رقابت‌پذیری کشور را در بازار جهانی افزایش دهد و به جلب توجه بین‌المللی کمک کند و ایران را به عنوان پیشرو در صنعت زعفران معرفی کند.
شایان ذکر است که زعفران در حال حاضر در صنایع مختلف جهانی از جمله صنایع آرایشی و بهداشتی، صنایع غذایی، صنایع تولید طعم و رنگ‌های طبیعی و صنایع دارویی کاربرد دارد.