به گزارش خبرنگار ایلنا، آرت نت نیوز به تازگی یک سرقت تاریخی از موزه لوور را مورد بررسی قرار داده است. این ماجرا به سرقت حرفهای اثر شگفتانگیز داوینچی، یعنی مونالیزا اختصاص دارد.
مطلب اینگونه آغاز شده: وقتی تابلوی «مونالیزا» در سال ۱۹۱۱ به سرقت رفت، بیش از ۲۴ ساعت طول کشید تا مسئولان مربوطه، متوجه غیبت نقاشی لئوناردو داوینچی از موزه لوور شوند، که این بیخبری در نوع خود عجیب بود.
مقایسه دو سرقت بزرگ؛ از جواهرات سلطنتی تا مونالیزا
سرقت مربوطه در روز ۱۹ اکتبر سال ۲۰۲۵ در موزه لوور رخ داد.
سارقان در این ربایش حرفهای با لباس کارگری اقدام به سرقت کردند و جواهرات سلطنتی فرانسه را به ارزش ۱۰۲ میلیون دلار را ربودند!
این اتفاق به سرعت به یکی از بدنامترین سرقتهای هنری سالهای اخیر بدل شد. با این که سرقت از موزه لوور در سال ۲۰۲۵ بسیار خبرساز شد و هنردوستان را به شگفتی وا داشت، اما اگر بنا به مقایسه باشد، این اتفاق در مقابل سرقت بزرگ سال ۱۹۱۱ در پاریس رنگ میبازد.
با این حال، این ماجرا در برابر رسوایی عظیمی که در سال ۱۹۱۱، شهر پاریس را تکان داد، رنگ میبازد. موضوع از این قرار بود که سارقان ارزشمندترین دارایی موزه، یعنی تابلوی مونالیزا اثر ماندگار جهان و شاهکار لئوناردو داوینچی را ربوده بودند!
تصویری از سال ۱۹۱۱ که نشان میدهد وینچنزو پروجیا چگونه مونالیزا را دزدید/ عکس: راجر-ویولت از طریق گتی ایمیجز
سرقتی ساده و «کارتونی»
سرقت اثر داوینچی نیز مانند سرقت جواهرات موزه لوور حال و هوایی فانتزی و. کارتونی داشته است؛ چراکه چنین اتفاقاتی را معمولا فقط میتوان در فیلمها و کارتونها دید!
عامل اصلی این سرقت، یک کارگر فنی ایتالیایی و کارمند موزه به نام وینچنزو پروجیا بود که توانست نقشه موفقیتآمیز خود را اجرا کند. او تا زمان تعطیلی موزه لوور، در یک انبار پنهان شد. سپس با کمک دو همدست، قاب شیشهای تابلو را جدا کرد؛ کاری که با توجه به اینکه خود او قاب را نصب کرده بود، چندان دشوار نبود.
در ادامه آن سه نفر تابلو را زیر یک پتو پنهان کردند، در ساعات اولیه صبح از لوور خارج شدند و به نزدیکترین ایستگاه متروی آن حوالی رفتند. آنها سپس با نخستین قطاری که از پاریس خارج میشد، شهر را ترک کردند.
مردم در ژانویه ۱۹۱۴، زمانی که نقاشی مونالیزا پیدا و به فرانسه بازگردانده شد، دور آن جمع شدهاند. عکس: راجر-ویولت از طریق گتی ایمیجز
ضعف امنیتی لوور؛ زمینهساز سرقتهای ریز و درشت
درست است که لوور یکی از موزههای مهم دنیا محسوب میشود، اما در اتخاذ تدابیر امنیتی دچار ضعفهای چشمگیر بوده است. این عدم توجه به امنیت این پاسخ را به ذهن میآورد که سرقت از این مکان بسیار مهم آنطور که به نظر میرسیده، دشوار نبوده است.
همه اینها در حالی است که در دیگر گالریها تابلوها به دیوار پیچ میشدند اما در کمال تعجب، بیشتر آثار هنری لوور بدون حفاظت یا نظارت کافی رها شده بودهاند!
لازم به یادآوری است که پروجیا نخستین کسی نبوده که از این وضعیت سوءاستفاده کرده است. به طور مثال اندکی پس از ناپدید شدن مونالیزا، مردی به نام ژوزف ژری پیِره در مصاحبه با یک روزنامه اعتراف کرد که سالها آثار کوچک و اشیای تاریخی را از موزه خارج کرده و به هنرمندان محلی میفروخته است!
مونالیزا؛ شاهکاری کماهمیت در زمان خود
آنچه به سرقت موفق پروجیا کمک کرد جایگاه کمرنگ تابلوی مونالیزا بود. گویا اغلب مردم و هنرمندان در آن مقطع، هنوز به ارزش اثر داوینچی پی نبرده بودند. پروجیا از این عدم آگاهی با خبر بود و به نفع خود از آن بهره برد.
البته این تابلو نه بهترین اثر لئوناردو محسوب میشد و نه یکی از بزرگترین نقاشیهای تاریخ بود.
بنا بر کتاب «جنایتهای پاریس: داستانی واقعی از قتل، سرقت و کشف جرم»، حدود ۲۸ ساعت طول کشید تا کسی متوجه شود تابلوی مونالیزا ناپدید شده است! بازدیدکنندگان و حتی کارکنان موزه گمان میکردند اثر برای مرمت از دیوار برداشته شده و به همین دلیل مشکوک نشدند!
خشم و هیاهوی عمومی پس از سرقت، تا حد زیادی ساخته و پرداخته مطبوعات فرانسه بود که فهرستی از مظنونان جنجالی ارائه کردند.
نگرانی دیرینه درباره خرید میراث فرهنگی فرانسه توسط ثروتمندان آمریکایی، باعث شد برخی انگشت اتهام را به سوی جی. پی. مورگان، بانکدار و مجموعهدار هنری، بگیرند. تنشهای سیاسی با آلمان نیز موجب شد عدهای حتی قیصر ویلهلم دوم را متهم کنند.
اتهام به پیکاسو
در میان متهمان، نام پابلو پیکاسو نیز به چشم میخورد. هرچند او در این سرقت نقشی نداشت، اما پیشتر چندینبار آثار مسروقه را از پیِره خریداری کرده بود. پیکاسو که از اخراج از فرانسه بیم داشت، حتی به انداختن دو مجسمه ایبریایی در رود سن فکر کرد، اما در نهایت نتوانست از آنها دل بکند.
شهرتی که از دل یک سرقت زاده شد
اگر پروجیا نبود، شاید مونالیزا هرگز به جایگاهی که امروز دارد نمیرسید. با انتشار خبر سرقت در سراسر جهان، جمعیت عظیمی به لوور هجوم آوردند تا فضای خالی روی دیوار — جایی که پرتره لئوناردو آویخته بود— را ببینند.
امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۵ در موزه لوور پاریس در مقابل تابلوی مونالیزا اثر هنرمند ایتالیایی لئوناردو داوینچی سخنرانی میکند. عکس: برتراند گای پول/ خبرگزاری فرانسه
بازگشت ناگزیر مونالیزا
به طرز عجیب و کنایه آمیزی، همین شهرت ناگهانی سرانجام به بازگشت تابلو انجامید.
زمانی که پروجیا به ایتالیا رسید، مونالیزایی که تا پیش از آن چندان شناختهشده نبود، به اثری «بیش از حد داغ» برای معامله تبدیل شده بود. او بیش از دو سال صبر کرد تا جرات کند تابلو را به یک دلال هنری نشان دهد. اما همین کار کافی بود تا زنگ خطر به صدا درآید. در نهایا پروجیا به هشت ماه زندان محکوم شد و مونالیزا به پاریس بازگشت؛ جایی که اینبار، مخاطبانی مشتاق و شیفته در انتظارش بودند.
/