صندوق بینالمللی پول با کمال صداقت بیان کرد که تسریع در فرآیند خروج تدریجی زغالسنگ میتواند به ایجاد یک فرصت اقتصادی جهانی به ارزش ۸۵ تریلیون دلار منجر شود. با این حال، چالشهای مالی، بخصوص در کشورهای در حال توسعه که به زغالسنگ وابسته هستند، میتواند مانع از تحقق این هدف شود. برای مدیریت خطرات و تضمین یک انتقال پایدار از انرژی زغالسنگ به انرژی پاک، همکاریهای دولتی و خصوصی الزامی است.
تسریع در حذف تدریجی زغالسنگ بهعنوان یکی از آلودهترین سوختهای فسیلی در جهان، میتواند شانس ما برای محدود کردن تأثیرات فاجعهبار تغییرات آبوهوایی را افزایش یا کاهش دهد.
منطق اقتصادی حذف تدریجی زغالسنگ کاملاً واضح است و صندوق بینالمللی پول برآورد کرده است که در صورت عدم تغییر، جهان قادر خواهد بود تا یک سود خالص ۸۵ تریلیون دلاری از کاهش تدریجی زغالسنگ و در راستای هدف ۱.۵ درجه سانتیگراد کسب کند. با این حال، باید گفت که در مسیر دستیابی به این هدف هنوز عقب هستیم و برای دستیابی به آن باید نرخ کاهش انتشار زغالسنگ را پنج برابر سریعتر کرد، زیرا زغالسنگ بالاترین سهم را در انتشار کربن جهانی دارد.
زغالسنگ به وضوح هزینهبر است و خسارتهای ناشی از تغییرات آب و هوایی مرتبط با این سوخت بسیار بیشتر از هزینههای حذف تدریجی آن و جایگزینی با منابع انرژی تجدیدپذیر خواهد بود. این انتقال در واقع یک فرصت ۸۵ تریلیون دلاری است که برابر با ۱.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی در سالهای منتهی به ۲۱۰۰ محسوب میشود.
علاوه بر این، انرژیهای تجدیدپذیر اغلب در بسیاری از موارد بسیار کمهزینهتر از زغالسنگ و نیروگاههای زغالسنگ موجود هستند. تحلیلهای صورتگرفته در سال ۲۰۲۰ نشان میدهد که جایگزینی زغالسنگ با انرژیهای پاک ممکن است در سال ۲۰۲۰ به ۳۹ میلیارد دلار، در سال ۲۰۲۲ به ۸۶ میلیارد دلار و در سال ۲۰۲۵ به ۱۴۱ میلیارد دلار صرفهجویی برای مصرفکنندگان برق به ارمغان بیاورد.
دوبارهی ساختار اقتصادی یک چالش اساسی محسوب میشود. این مسئله بهویژه در کشورهای نوظهور که به شدت به زغالسنگ متکی هستند صدق میکند، جایی که نیروگاههای زغالسنگ جوان با بدهیهای سنگین ساخته میشوند و هنوز در کنار رشد سریع تقاضای برقی که وجود دارد، پرداخت نشدهاند. انتقال نیاز به سرمایهگذاری اولیه چشمگیری دارد و دستیابی به آن در شرایطی که نرخهای بهره بالا هستند، آسان نیست.
ویفروم گزارش داد که مزایای انتقال از زغالسنگ به انرژیهای پاک در سطح جهانی با کاهش خطرات مربوط به آبوهوای محسوس خواهد بود. برای کمک به کشورهای نوظهور به منظور دسترسی به سرمایهگذاری اولیه لازم از منابع مالی عمومی بینالمللی، دلایل موجهی وجود دارد.
در دوران گذار، ریسکهای گوناگونی در سرمایهگذاری وجود دارد؛ جایگزینی انرژی زغالسنگ با انرژیهای تجدیدپذیر پروسهای است که به زمان و حمایت سیاسی نیاز دارد. سرمایهگذاران باید از وجود حمایت سیاستهای مناسب و عدم تغییر یا عقبنشینی برنامهها اطمینان حاصل کنند.
استفاده از انرژیهای پاک میتواند به عنوان یک راهکار برای کاهش هزینههای سرمایه عمل کند، اما سرمایهگذاران باید اطمینان پیدا کنند که سرمایهگذاریهایشان بهواقع به کاهش انتشار گازهای گلخانهای کمک میکند. آنها باید درک کنند که کاهش انتشار در یک نیروگاه زغالسنگ در جای دیگر نباید جبران شود. همچنین باید از وجود بازار و پشتیبانی شبکه مناسب برای انرژیهای تجدیدپذیر جدید مطمئن شوند.
از جمله عواملی که مانع از جریان مالی به سمت انتقال از زغالسنگ میشود، این باور است که شرکتها باید از سرمایهگذاری در نیروگاههای زغالسنگ و سایر بخشهای با انتشار بالا اجتناب کنند. با این حال، ایجاد انرژیهای تجدیدپذیر جدید فقط یک جانب از این فرآیند انتقال است و سمت دیگر آن شامل کاهش انتشار گازهای گلخانهای و در نهایت بازنشستگی نیروگاههای زغالسنگ موجود میشود.
