“سزارین‌های تقویمی”؛ از شلوغی اتاق‌های عمل تا تولد نوزادان نارس

دکتر سودابه کاظمی ،‌ درباره عوارض مقارن کردن زایمان در تاریخ‌های خاص و رُند، گفت: زمان زایمان توسط فرآیند بارداری تعیین می‌شود و زمانی که جنین به اصطلاح «برسد» و حاملگی تکمیل شود، خود به خود علائمی در بدن زن شروع می‌شود که مادر آن را با درد زایمان متوجه می‌شود و فرایند زایمان آغاز می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه دستکاری تاریخ زایمان عوارض دارد، اظهار کرد: جلو انداختن تاریخ زایمان سبب می‌شود که فرزند نارس به دنیا بیاید و ریسک عوارض و عفونت‌های نوزادی و حتی بستری نوزاد در NICU به دنبال این اتفاق افزایش می‌یابد. تاخیر در انجام زایمان کمتر رخ می‌دهد زیرا درد زایمان نشان دهنده زمان زایمان خواهد بود اما اگر چنین اتفاقی هم رخ دهد ممکن است جنین دچار مرگ داخل رحمی و سایر مشکلات شود.

او با اشاره به اینکه مدت زمان طبیعی بارداری ۲۸۰ روز است، تصریح کرد: بین ۳۸ تا ۴۲ هفته جنین تکامل می‌یابد و معمولا پزشک بسته به شرایط بارداری مادر در این هفته‌ها زمان ختم حاملگی را مشخص می‌کند البته؛ سعی این است که اگر مشکلی در فرایند بارداری نبود دردهای زایمان آغاز شود اما اگر مادر و جنین مشکلی داشته باشند، به تشخصی پزشک زایمان یک یا دو هفته جلوتر یا بعد از موعد انجام می‌شود اما اینکه خود شخص بخواهد تاریخ زایمان تعیین کند اصلا قابل قبول نیست مگر اینکه سزارین به درخواست مادر انجام شود که در این صورت هم اگر مادر یا جنین مشکلی نداشته باشند زایمان زیر سن ۳۹ هفته نباید انجام شود.

کاظمی در پاسخ به این سوال که آیا می‌شود زایمان طبیعی را در تاریخ خاصی انجام داد؟، توضیح داد: معمولا هیچ پزشکی تمایل ندارد که این اتفاق بیفتد اما در یک سری از مقالات علمی اشاره شده است که اگر قرار باشد بنابه دلایلی موجه و علمی مادر زودتر زایمان کند در هر صورت حد مرز بارداری سن ۳۹ هفته است؛ ولی اگر تا ۴۰ و ۴۱ هفته درد مادر شروع نشد، می‌توان مادر را برای ختم حاملگی بستری کرد. به لحاظ علمی و طبی،‌ ابزارهایی وجود دارد که می‌توانیم دردهای زایمانی را در تاریخ خاص شروع کنیم که زایمان انجام شود.

وی افزود: در مورد زایمان در تاریخ خاص اگر حاملگی به ۴۰ هفتگی رسیده باشد و مثلا برای رسیدن به تاریخ خاص مورد نظر والدین لازم باشد دو یا سه روز صبر کنیم و مادر هم امکان ادامه حاملگی را داشته باشد، می‌توان محاسن و معایب را سنجید و سپس تصمیم نهایی را اتخاذ کرد.

این جراح و متخصص زنان و زایمان، گفت: متاسفانه انجمن زنان و زایمان آماری از میزان تولدها و یا درخواست‌های زایمان در تاریخ‌های خاص ندارد. به طور کلی این گلایه از سیستم وزارت بهداشت وجود دارد که آمارها به دست انجمن‌ها نمی‌رسد؛ درحالیکه ما می‌توانیم با استفاده از این داده‌ها بازوی کمکی وزارت بهداشت در بطن جامعه باشیم.

او با اشاره به تجربه ۲۵ ساله خود در برخورد با مادران باردار و انجام زایمان،‌ تصریح کرد: به شخصه بنده اولین بار از طریق نامه‌نگاری‌ها و بخش‌نامه‌های وزارت بهداشت متوجه درخواست‌های انجام زایمان‌های تقویمی در تاریخ‌های رُند شدم. به طور سنتی معمولا دو تاریخ مورد اقبال خانواده‌ها برای تولد فرزندشان بوده است؛ یکی روزهای آخر شهریور ماه به دلیل اینکه دوست نداشتند فرزندشان نیمه دومی شود و یکی هم اول فروردین بوده است. البته برخی هم درخواست تولد فرزندشان در مناسبت‌های مذهبی را داشتند و یا به ندرت قصد همزمانی تولد فرزند با یکی از والدین را مطرح می‌کردند.

کاظمی تاکید کرد: معمولا وقتی مادری درخواست زایمان در تاریخ خاصی را مطرح می‌کند با او صحبت می‌کنیم تا متوجه باشد که این تصمیم ممکن است عوارضی برای جنین به همراه داشته باشد و معمولا هم مادران به حرف پزشک اعتماد می‌کنند. این امر با سلامت مادر و نوزاد در ارتباط است و ما با تنظیم تولد در تاریخ‌های لاکچری مخالف هستیم. پیشنهاد ما این است که وزارت بهداشت جلسه‌ای با صاحبان فرایند نظیر انجمن علمی متخصصین زنان و زایمان داشته باشد تا برنامه ریزی درستی صورت گیرد که با چنین ابعاد رسانه‌ای مواجه نشویم و در داخل سیستم این مشکل برطرف شود و این فرهنگ نادرست فراگیر نشود.

او در خاتمه گفت: از سوی دیگر انجام زایمان در یک روز خاص سبب ازدحام در اتاق عمل می‌شود که با خستگی نیروها روبرو می‌شویم که این امر هم ممکن است سبب افزایش احتمال بروز خطا شود.