یک مطالعه جدید نشان میدهد این افزایش عرضه فقط به کتابهای کمفروش محدود نمانده و با تشدید رقابت برای فروش، دیدهشدن و رتبههای برتر، درآمد سرانه بسیاری از آثار انسانی را نیز کاهش داده است.
بهتازگی پژوهشگران ۱۴ هزار و ۴۱۹ کتاب داستانی منتشرشده بهصورت مستقل(کتابهای منتشرشده مستقیم توسط نویسندگان بدون ناشر) در آمازون را که بین ژانویه ۲۰۲۳ تا مارس ۲۰۲۶ منتشر شدهاند، با تحلیل متن کامل آثار و دادههای فروش روزانه بررسی کردند.
کتابهایی که بیش از ۲۵ درصد متن آنها بهعنوان تولیدشده با هوش مصنوعی شناسایی شد، حدود ۲۰ درصد را تشکیل میدادند، اما سهمشان از فروش ۱۲.۱ درصد و از درآمد ۱۱.۳ درصد بود. در مقابل، آثار بدون متن شناساییشده هوش مصنوعی ۶۲.۹ درصد مجموع و ۷۲.۵ درصد درآمد را به خود اختصاص دادند.
اثر این اشباع به آثار بدون متن شناساییشده AI نیز رسیده است. درآمد هر کتاب در هفت مورد از هشت ژانر مورد بررسی کاهش یافت؛ تنها در ژانر فانتزی، فراطبیعی و وحشت، درآمد سرانه آثار بدون AI افزایش داشت. پژوهشگران این الگو را «رقیقشدن» مینامند، هرچند تأکید میکنند مطالعه آنها مشاهدهای است و رابطه علت و معلولی را بهطور قطعی اثبات نمیکند.
کتابهای AI به رتبههای برتر هم رسیدهاند
حضور آثار دارای محتوای قابل توجه هوش مصنوعی در رتبههای بالای آمازون نیز افزایش یافته است. سهم این کتابها از عناوین جدیدی که وارد فهرست ۲۵ کتاب برتر میشوند، از نزدیک صفر در آغاز دوره مطالعه به حدود ۳۱ درصد رسیده است.
مطالعه همچنین نشان میدهد برخی تولیدکنندگان پس از انتشار نخستین اثر دارای محتوای قابل توجه AI، سرعت انتشار خود را بالا بردهاند. این موضوع نشاندهنده مزیت اصلی تولید مولد برای بازار خودانتشاری است: امکان تولید تعداد زیادی عنوان با هزینه نهایی بسیار پایین.
نگرانی درباره شباهت با آثار موجود
در میان ۵۰ کتاب پردرآمد دارای محتوای قابل توجه AI، عبارات نادری که در تعداد محدودی از کتابهای Google Books دیده میشوند، حدود ۴۵ درصد متن را پوشش میدادند؛ درحالیکه این میزان برای ۵۰ کتاب برتر بدون متن شناساییشده AI، ۳۷.۷ درصد بود.
پژوهشگران البته تأکید دارند این یافته بهتنهایی سرقت یا کپی مستقیم را ثابت نمیکند، اما میتواند نشانهای از ارتباط بیشتر این آثار با الگوهای زبانی موجود در کتابهای منتشرشده باشد.
مسئله فقط کیفیت کتابهای AI نیست
اهمیت مطالعه در این است که اثر اقتصادی هوش مصنوعی را نباید فقط با کیفیت یا فروش تکتک کتابهای تولیدشده سنجید. حتی اگر بسیاری از این آثار فروش محدودی داشته باشند، تولید انبوه آنها میتواند تعداد رقبا را بهشدت افزایش دهد و در نتیجه، سهم درآمدی نویسندگان انسانی را کاهش دهد.
این موضوع در بازار دیجیتال اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا انتشار در پلتفرمهایی مانند Kindle Direct Publishing هزینه نهایی پایینی دارد و الگوریتمهای جستوجو و رتبهبندی نقش مهمی در دسترسی مخاطب به آثار دارند.
آمازون نیز استفاده از محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را ممنوع نکرده، اما از ناشران میخواهد محتوای تولیدشده توسط AI را در فرایند انتشار اعلام کنند.
در مجموع، پژوهش نشان میدهد هوش مصنوعی ممکن است صنعت نشر را نه لزوماً با جایگزینکردن مستقیم نویسندگان، بلکه با افزایش شدید حجم عرضه و رقیقکردن بازار دگرگون کند.
پژوهشگران این یافتهها را مشاهدهای میدانند و تأکید میکنند که برای اثبات رابطه علت و معلولی به مطالعات بیشتری نیاز است.