مهسا مژدهی: از همان لحظات ابتدایی اعلام نامزدی انتخابات ریاست‌جمهوری، موضوع سیاست‌خارجی به یکی از مسائل کلیدی در عرصه رقابتهای انتخاباتی تبدیل گردید. در شرایطی که تحریم مشکلات اقتصادی را در کشور به همراه دارد و وضعیت جهانی نیز به شدت آشفته است، موضوع سیاست‌خارجی ابعاد جدیدی یافته است. در میان کاندیداها، پزشکیان و جلیلی به‌طور خاص به اهمیت سیاست خارجی توجه بیشتری نشان داده‌اند و البته هردو از زوایای کاملاً متفاوتی به دنبال یافتن راه‌حل برای بحران‌ها هستند. در وسط هفته، حضور جواد ظریف به عنوان مشاور سیاست خارجی در یک میزگرد تلویزیونی و ارائه نطق ۱۰ دقیقه‌ای او در مورد توافق هسته‌ای و سیاست خارجی دولت‌های یازدهم و دوازدهم، توجهات بیشتری را به ضرورت سیاست خارجی در این انتخابات جلب کرد.
ما در خبرآنلاین با محمد شوری، کارشناس مسائل بین‌الملل، درباره اهمیت سیاست خارجی در انتخابات ریاست جمهوری به گفتگو پرداخته‌ایم:
محمود شوری در مورد اهمیت مباحث سیاست خارجی در بین کاندیداها و تأثیر آن بر انتخاب رای‌دهندگان بیان می‌کند: موضوع سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از مهم‌ترین مواردی است که بر تمامی ابعاد زندگی ما در ایران تأثیر می‌گذارد و بر سیاست داخلی، اقتصاد و حتی فرهنگ سایه افکنده است. مسأله اصلی سیاست خارجی، موضوع تحریم‌ها و نحوه مدیریت، مقابله یا رفع آن‌هاست که در زمینه فعالیت سیاست‌گذاران خارجی قرار دارد. این مسأله به‌طور مستقیم بر اقتصاد ایران تأثیر می‌گذارد. شرایط اقتصادی کنونی عمیقاً تحت تأثیر موضوع تحریم‌ها تعریف می‌شود و به تبع آن، فرهنگ نیز از این شرایط اقتصادی متأثر می‌گردد. کشوری که با مشکلات اقتصادی مواجه است، در نخستین قدم‌ها به فرهنگ آسیب می‌زند. در حال حاضر نیز در آموزش و پرورش اصلی‌ترین چالش این است که چگونه می‌توانند معیشت معلمان را تأمین کنند.
تمامی این مسائل بازمی‌گردد به نوع تعامل ما با دیگر کشورها و مدیریت ما در خصوص تحریم‌ها که به توافق هسته‌ای و نحوه مدیریت مذاکرات هسته‌ای ایران مرتبط است. این که سیاست خارجی بتواند به عنوان مهم‌ترین موضوع در مناظرات انتخاباتی مطرح شود، امر عجیبی نیست و به نظر می‌رسد نقشی تعیین‌کننده در اینکه چه کسی از صندوق‌های رای موفق به خروج شود، ایفا خواهد کرد.
شوری در واکنش به این که با توجه به وضعیت جهانی و چرخش به راست افراطی در غرب، برخی بر این باورند که سیاست‌خارجی ایران ممکن است نتواند به رفع تحریم‌ها بینجامد، توضیح می‌دهد: دقیقاً به همین دلیل است که هدایت مدیریت کشور و سیاست خارجی باید به دست فردی سپرده شود که نسبت به پیچیدگی‌ها و شرایط سخت جهانی و داخلی آگاه باشد و قادر باشد از تهدیداتی که این وضعیت می‌تواند برای کشور ایجاد کند، بکاهد و در عین حال یک قدم به جلو برای ایران بردارد. ما نباید خیلی خوش‌بینانه به این موضوع نگاه کنیم. هیچ فردی نمی‌تواند به‌طور کامل موضوع تحریم‌ها را کنار بگذارد یا روابط ما با دنیا را به شرایط عادی بازگرداند. به طور کلی، شرایط جهانی به گونه‌ای است که نمی‌توان سیاست خارجی عادی را پیگیری کرد. حداقل از نظر پیشینه‌ی سیاست‌های ایران و نگاهی که به جهان داریم و اصولی که در سیاست خارجی‌مان تعریف شده است؛ همه چیز مبتنی بر این است که فردی که مسئولیت سیاست خارجی را برعهده می‌گیرد، باید قادر باشد کشتی دیپلماسی را از میان طوفان‌ها عبور دهد و حداقل مانع آسیب‌های بیشتر طوفان‌ها به کشتی شود. در سیاست‌خارجی، یک اظهارنظر نامناسب یا یک موضع‌گیری نادرست می‌تواند تبعات جبران‌ناپذیری برای وضعیت معیشتی مردم ایران داشته باشد. به نظر من، شخصی که به ریاست‌جمهوری می‌رسد و می‌خواهد سیاست خارجی را مدیریت کند، باید از بالاترین توانایی ممکن برخوردار باشد؛ از جنبه شناخت جهان و همچنین درک ظرفیت‌ها و سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران و اهداف کشور در دیپلماسی. در عین حال، او باید درکی از پیچیدگی‌های داخلی و جهانی و منطقه‌ای داشته باشد که می‌تواند موانعی بر سر راه رسیدن به سیاست‌های مورد نظر ما ایجاد کند. تأثیر سیاست خارجی بر اقتصاد در جهان امروز به‌شدت بالاست و کشورها از طریق نوع سیاست خارجی خود سعی در بهبود شرایط اقتصادی خویش دارند.
ما نباید انتظار غیرواقع‌بینانه‌ای از سیاست خارجی داشته باشیم. باید به فکر گام‌های کوچک و عملی باشیم که می‌توان برای سیاست خارجی برداشت تا کمک به کاهش آسیب‌های ناشی از تحریم‌ها کند. افرادی که وعده‌های بزرگ می‌دهند و آرزوهای عظیم دارند، احتمالاً نمی‌توانند به جایی برسند. در سیاست خارجی باید با پا بر روی زمین باقی ماند و با توجه به شرایط کنونی عمل کرد.
۳۱۱۳۱۲