صاعقه گیر یک سیستم که بر روی ساختمانها، برجها، یا سایر سازهها نصب میشود و از آنها در برابر برخورد صاعقه محافطت میکند. صاعقه گیر یک مسیر با مقاومت کمتر برای انتقال الکتریسیته ارائه میدهد تا بار الکتریکی ناشی از برخورد صاعقه به زمین منتقل شود و از آسیب به ساختمان و سایر تجهیزات جلوگیری کند.
صاعقه گیر معمولا از یک میله فلزی یا لولهای تشکیل شده که به یک کابل یا سیم هادی متصل شده است. کابل سپس از ساختمان پایین میآید و به یک سیستم ارتینگ متصل میشود تا بار الکتریکی به زمین منتقل شود. در هنگامی که صاعقه به ساختمان برخورد میکند، بار الکتریکی به صاعقه گیر جذب میشود و به سمت زمین ارسال میشود و در نتیجه، ساختمان و سایر تجهیزات در برابر آسیب احتمالی بر اثر ضربه صاعقه محافظت میشوند.
صاعقه گیر عموما در مناطقی با شرایط آب و هوایی گرد و غبار، رعد و برق و باران زدگی نصب میشود. این یک ویژگی ایمنی مهم برای ساختمانها و سازههای بلند است زیرا میتواند به جلوگیری از حوادثی نظیر آتش سوزی، خرابی سیستمهای برق و سایر خطرات احتمالی برای سازهها کمک کند.

انواع صاعقه گیر
صاعقه گیرها به صورت عمده به دو دسته صاعقه گیرهای فعال و صاعقه گیرهای غیرفعال تقسیم میشوند. صاعقه گیرهای فعال، همچنین به عنوان صاعقه گیرهای ابر (air terminals) شناخته میشوند، که شامل یک میله فلزی در قسمت بالایی ساختمان یا سازه و یا در نزدیکی آن هستند. میلههای فلزی در این نوع صاعقه گیرها، انتهایی نوکدار دارند تا بار الکتریکی را جذب کرده و به سرعت به زمین منتقل کنند.
صاعقه گیرهای غیرفعال شامل یک سیستم شبکه شده از سیمهای فلزی است که از اطراف ساختمان عبور میکند. این سیمها باید به یک سیستم زمین کننده متصل شوند تا بار الکتریکی را از ساختمان به زمین منتقل کنند.
علاوه بر این، صاعقه گیرهای پیشرفتهتر، مانند صاعقه گیرهای اختصاصی برای برجهای بلند، میتوانند شامل یک سیستم حسگر هوشمند باشند که میتواند اطلاعات دقیقی را در مورد شدت و موقعیت صاعقه دریافت کند و سپس اقدامات ایمنی لازم را برای جلوگیری از خطرات احتمالی صورت دهد.
به علاوه، صاعقه گیرهای فعال و غیرفعال میتوانند بر اساس مواد سازنده آنها دسته بندی شوند. به عنوان مثال، صاعقه گیرهای فلزی (معمولاً از مس و یا آلیاژهای آن ساخته شدهاند)، صاعقه گیرهای پلاستیکی، صاعقه گیرهای سرامیکی و صاعقه گیرهای فایبر

صاعقه گیر چگونه کار می کند ؟
صاعقه گیرها به عنوان یک سیستم ایمنی، برای جلوگیری از وقوع خسارات و صدمات ناشی از ضربهی صاعقه در ساختمانها و سازهها استفاده میشوند. کارکرد صاعقه گیرها بر پایهی این اصل است که با جذب جریان الکتریکی از صاعقه، سازه و یا ساختمان را ایمن میکنند.
در صاعقه گیرهای فعال، میله فلزی در قسمت بالای ساختمان و یا در نزدیکی آن، به عنوان نقطه جذب برق عمل میکند. برای این کار، میلهی فلزی دارای سر نوک تیز است که بار الکتریکی را جذب میکند و سپس از طریق یک سیم فلزی به یک پایه زمین شده متصل میشود. با این کار، انرژی الکتریکی صاعقه از ساختمان به سرعت به سمت زمین هدایت شده و از بروز خسارتهای جدی جلوگیری میشود.
در صاعقه گیرهای غیرفعال، یک شبکه از سیمهای فلزی به صورت دائری و اطراف ساختمان ایجاد میشود. این شبکه از سیمها باید به یک پایه زمین شده متصل شود. هنگامی که صاعقه از اطراف ساختمان عبور میکند، بار الکتریکی توسط سیمهای فلزی به سمت پایه زمین شده هدایت میشود.
در هر دو نوع صاعقه گیر، تلاش برای حفاظت از ساختمان از خطراتی نظیر آتش سوزی، خرابی سیستمهای الکتریکی، خسارت به تجهیزات و ماشینآلات و حتی آسیب به انسانها و حیوانات، وجود دارد.
هدف اصلی از بکارگیری صاعقه گیرها، جلوگیری از بروز آتشسوزی است. زمانی که صاعقه به ساختمان برخورد میکند، اگر انرژی الکتریکی صاعقه به طور مستقیم به زمین هدایت نشود، میتواند برای سازه و تجهیزات درون ساختمان خطر ساز شود. در بسیاری از موارد، آتش سوزی در ساختمانها به علت صعود برق از طریق سیمها و تجهیزات الکتریکی به وقوع میپیوندد. صاعقه گیرها با کاهش احتمال بروز آتشسوزی در ساختمانها، موجب افزایش ایمنی افراد و کاهش خسارات ناشی از حوادث ناگوار میشوند.
در نهایت، باید توجه داشت که صاعقه گیرها تنها یکی از اقداماتی هستند که در جهت ایمنسازی ساختمانها و افراد مورد استفاده قرار میگیرند و که به تنهایی نمیتواند ایمنی ساختمان را تضمین کند. به همین دلیل، باید با توجه به شرایط و نیازهای هر ساختمان، از ترکیب مناسب اقدامات ایمنی استفاده کرد تا بتوان به بهترین نحو ممکن ایمنی و سلامتی افراد و ساختمان را تضمین کرد.
بهترین برندهای صاعقه گیر
هنگام انتخاب برند صاعقه گیر، باید به موارد زیر توجه کرد:
- استانداردها: برندهای با استاندارد بالاتر در بیشتر موارد بهتر هستند. استانداردهایی مانند مجوزهای UL و IEC میتوانند به شما در انتخاب یک برند با کیفیت کمک کنند.
- محصولات برتر: برندهایی که در بازار مشهور هستند و از محصولات برتری برخوردار هستند، اغلب ارائه محصولات با کیفیت بالاتری دارند. برخی از برندهای مشهور صاعقه گیر عبارتند از صاعقه گیر لیوا ، الیپس ، امگا ، تندر ، پاراتون ایر و …
- ضمانت نامه : شرکتهایی که ضمانت نامه بهتری ارائه میدهند، ممکن است بهترین گزینه باشند. ضمانت نامه محصولات نشان میدهد که شرکت سازنده اعتقاد دارد که محصولاتش کیفیت بالایی دارند و مشتریان میتوانند از محصولات خود اطمینان داشته باشند.
- توانایی نصب و خدمات پس از فروش: برندهایی که توانایی نصب و خدمات پس از فروش بهتری دارند، احتمالاً بهترین گزینه هستند. برندهایی که خدمات پس از فروش کمتری ارائه میدهند، ممکن است مشکلات بیشتری در فرآیند نصب و استفاده از صاعقه گیر داشته باشند.
در کل، انتخاب برند مناسب صاعقه گیر باید با توجه به نیازهای خاص هر ساختمان و با تحقیق در مورد استانداردها، محصولات برتر، ضمانتنامه و توانایی نصب و خدمات پس از فروش انجام شود.
اجرای سیستم های صاعقه گیر
سیستم های صاعقه گیر برای حفاظت از ساختمان ها و تجهیزات الکتریکی در برابر ضربه های صاعقه طراحی شده اند. اجرای سیستم های صاعقه گیر باید توسط متخصصین انجام شود تا به درستی انجام شود.
در ابتدا، باید یک بررسی جامع از نیازهای حفاظتی ساختمان صورت گیرد. این شامل بررسی نوع ساختمان، موقعیت آن، نوع تجهیزات الکتریکی در داخل و دیگر عوامل مرتبط با ساختمان است. بعد از بررسی نیازهای حفاظتی، نوع سیستم صاعقه گیر مورد نیاز برای ساختمان انتخاب می شود.
پس از انتخاب سیستم صاعقه گیر، باید یک طرح نصب مشخص شود. این طرح شامل موقعیت نصب سیم های زمینی و سایر قطعات صاعقه گیر می باشد. این طرح باید با استاندارد های محلی و بین المللی هماهنگ شود.
نصب سیستم صاعقه گیر باید توسط تکنسین های حرفه ای و با تجهیزات و ابزار دقیق و معتبر انجام شود. پس از نصب، سیستم باید توسط یک تخصصی آزمایش شود تا اطمینان حاصل شود که به درستی کار می کند.
در نهایت، باید رویت و نگهداری دوره ای سیستم صاعقه گیر انجام شود تا از عملکرد بهینه آن اطمینان حاصل شود.این شامل بررسی برخی از قطعات اصلی سیستم صاعقه گیر مانند سیم های زمینی، قطعات محافظ و دستگاه های ارتباطی می باشد.
یکی دیگر از نکاتی که در مرحله خرید صاعقه گیر باید مورد توجه قرار گیرد، انتخاب تامین کننده معتبر است. شرکت مهندسی نیرو ایستا با تجربه 35 ساله در زمینه تامین تجهیزات سیستم ارتینگ بخصوص صاعقه گیر به ارائه محصولات میپردازد. این شرکت نماینده رسمی برند صاعقه گیر لیوا (Liva Group)، صاعقه گیر امگا (omega group)، صاعقه گیر رایدن Raiden و صاعقه گیر الکترونیکی تندر است و تاکنون پروژههای متعددی را در سطح کشور با موفقیت اجرا کرده است. شما میتوانید تجربه و تخصص مهندسین شرکت نیرو ایستا را در همه مراحل از بررسی نیاز تا راهاندازی و پشتیبانی بکار بگیرید و از اجرای استاندارد سیستم ارتینگ سازه خود اطمینان داشته باشید.
