مسئله صلح، یکی از آرزوهای کلیدی و دیرینه بشر در گذر زمان به شمار می‌رود که امروزه نیز به‌عنوان یکی از مسائل بنیادی و محوری دولتها در عرصه جهانی مطرح است. وجه اصلی صلح، به پایداری و عدالت آن مربوط می‌شود که تمامی کشورهای دنیا بر اهمیت آن تأکید دارند. با این حال، شناسایی و برقراری صلح و حفظ آن یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های انسانی در طول تاریخ بوده است. چرا که جنگ‌ها، خصومت‌ها و درگیری‌های میان ملت‌ها، به‌عنوان ویژگی‌های بارز زندگی بین‌المللی مطرح بوده‌اند. صلح جهانی شامل بهبود روابط میان دولتها و ملل و همچنین تعاملات بین افراد است.
صلح یک حق ذاتی بشر قلمداد می‌شود؛ اما در راه دستیابی به صلح جهانی، چالش‌های جدی وجود دارد که یکی از آن‌ها دیدگاه‌های بدبینانه نسبت به روابط فرهنگی و تمدنی ملت‌های مختلف است. درک و بررسی ابعاد و مولفه‌های صلحی که می‌توان در سطح جهانی مستقر و پایدار نگاه داشت، یکی از اصلی‌ترین نگرانی‌های انسان‌ها در طول تاریخ به حساب می‌آید، چرا که ستیز و منازعه میان ملت‌ها و جوامع به عنوان یکی از ویژگی‌های برجسته زندگی بین‌المللی شناخته شده است. صلح جهانی تنها ناظر بر روابط میان دولتها نیست، بلکه به معنای تحقق بهترین وضعیت در تعاملات میان دولتها، ملت‌ها و مردم نیز می‌باشد. صلح به عنوان یک حق انسانی، اما با چالش‌های عمده‌ای مانند دیدگاه‌های منفی نسبت به تعاملات فرهنگی و تمدنی ملت‌ها مواجه است.
در تعریف صلح، حداقل دو رویکرد مثبت و منفی وجود دارد. رویکرد اسلام نیز به جنبه‌های منفی صلح معطوف نشده و به دنبال دستیابی به صلح واقعی است که در آن حقوق ملل رعایت شده و تهدیدهای صلح از بین برود. وضعیت کنونی نظام بین‌الملل به‌گونه‌ای است که دستیابی به صلح به دلیل وجود تهدیدات عمده، ممکن نیست. جمهوری اسلامی ایران به این وضعیت انتقاد وارد کرده و عواملی چون رقابت تسلیحاتی، نزاع قدرت‌های بزرگ، تروریسم، ظلم، فقر و گرسنگی را از جمله تهدیدات اصلی صلح در جهان می‌داند.
برای رسیدن به صلح، نیاز به تحولی اساسی در دو حوزه اصلی احساس می‌شود. اولین تحول، مربوط به عامل انسانی است که با تربیت مناسب و الگوگیری از آموزه‌های انبیاء و از طریق ایمان، عدالت و تزکیه افراد امکان‌پذیر خواهد بود. تحول دوم در ساختار روابط بین‌الملل است که با کاهش سیستم رقابتی قدرت‌های بزرگ و احترام به حق حاکمیت ملت‌ها، و توزیع عادلانه امکانات و فرصت‌ها در سطح بین‌المللی صورت می‌پذیرد. این تحول همچنین باید در سازمان‌های بین‌المللی با تغییر در رهبری، استقلال سازمان و تغییر در رفتار و قوانین آن‌ها به وقوع بپیوندد. به‌علاوه، از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، تغییر در عامل انسانی به‌عنوان مهمترین راهکار برای رسیدن به صلح پایدار و عادلانه به شمار می‌آید.
۳۱۱۳۱۱