صرف نظر از این موضوع که بخش قابل توجهی از چالش هایی که سازمان تأمین اجتماعی با آن مواجه است، ناشی از تصمیمات مغایر با اصول و محاسبات بیمه ای توسط دولت ها و مجالس مختلف است، وجود تحمیل های غیربیمه ای و سرریزهای حمایتی از سوی این نهادها در طول پنج دهه گذشته به عنوان عامل اصلی ناترازی سازمان تأمین اجتماعی شناخته می شود. در دهه اخیر، فقدان نقدینگی و ناترازی مالی این سازمان نیز ارتباط مستقیم با دولت دارد. این روند به ویژه با تحمیل اجرای طرح تحول سلامت در دولت اعتدال آغاز شد و به دلیل عدم تسویه بدهی های بیمه ای جاری دولت به سازمان تأمین اجتماعی، عمق و شدت بیشتری یافته و مشکلات قابل توجهی را برای این سازمان به وجود آورده است.
