در جریان برگزاری دوره های دوم و سوم جشنواره فیلم فجر، با تحولات ایجاد شده در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت سینمایی، به ویژه با تأسیس بنیاد سینمایی فارابی، این رویداد به طرزی قابل توجه با دوره اول تفاوت یافت.
این جشنواره با هدف تقویت سینمای ایران که در حال حاضر در وضعیتی نامشخص و آشفته به سر می برد، فیلم های خارجی را به طور موقت کنار گذاشت تا به فیلم های داخلی متمرکز شود. احتمالاً یکی از دلایل مهمی که باعث شد در جشنواره چهارم راه فیلم های خارجی مجدداً باز شود، تجربه چشیدن فیلم های قابل توجه در دوره های دوم و سوم بود. دسترسی سخت به آثار هنری خارجی، نه تنها فرصتی برای بحران آفرید بلکه تماشاگران مشتاقی را برای جشنواره فجر جذب کرد، به طوری که افرادی برای دیدن فیلم برنده نخل طلای کن با شوق و هیجان به پا می افتادند.
در بهمن ماه سال ۱۳۶۴، نمایش فیلم «راه» اثر یلماز گونی که به تازگی نخل طلای کن را کسب کرده بود، در بخش «چشم انداز سینمای آسیا» به عنوان یک اتفاق مهم برای سینمادوستان به شمار می رفت. بسیاری از منتقدان دهه ۱۳۶۰ که به تعهدات اجتماعی خود وفادار بودند، این فیلم محبوب را برای نخستین بار در این جشنواره مشاهده کردند. همچنین باید به چندین فیلم قابل توجه در بخش «نمایش های ویژه» اشاره کرد که پاسخگوی سلایق سینمادوستان هنر اروپا بود؛ از جمله فیلم «سه برادر» به کارگردانی فرانچسکو رزی، «پدرسالار» برادران تاویانی، «مرد آهنین» اثر آندره وایدا و «فیتز کارلدو» ساخته ورنر هرتسوگ.
بین بهمن ۱۳۶۱ و بهمن ۱۳۶۴، فعالیت ویدئوکلوپ ها ممنوع شد و امکان تماشای فیلم های خارجی به شدت محدود گردید. بهطوری که دیدن هر نوع فیلمی خارج از آنچه در دایره نمایش عمومی قرار داشت، به عنوان دروازه ای به دنیای سینما محسوب می شد. یک سال بعد و در جشنواره پنجم، با حضور فیلم هایی مانند «قلب» لوئیجی کومنچینی، «۱۹۸۴» مایکل ردفورد، «دانتون» آندره وایدا و «بیا و بنگر» اثر الم کلیموف، بخش «نمایش های ویژه» پاسخگوی بخشی از عطش تماشاگران سینما به آثار جهانی شد.
در میانه دهه ۶۰، اگرچه دسترسی به شبکه های زیرزمینی فیلم ها موجود بود، معمولاً فقط فیلم های «محترم» یا آثار سیاه و سفیدی که پیش از انقلاب تولید شده بودند، یافت می شدند. به ندرت مکانی برای اکران فیلم های هنری روز سینمای اروپا وجود داشت و تنها در بین مجموعه های محبوب چون «راکی» و «رمبو»، قیمت های بالای فیلم های کرایه ای به چشم می خورد. در چنین فضایی، فیلم هایی که در ماهنامه فیلم به صورت گذرا بررسی می شدند، جذب کننده مخاطبانی بودند که بیشتر به زبان سینماهای ایرانی آن زمان علاقه ای نداشتند و بیشتر دنبال برگزیده های جشنواره های کن، ونیز و لوکارنو بودند.