نشانههای کم خونی فقر آهن در مراحل اولیه ممکن است به صورت خفیف بروز کند و حتی احتمال دارد که شما متوجه آنها نشوید. نشانههای کمخونی ناشی از فقر آهن در درجات متوسط تا شدید شامل موارد زیر است:
○ احساس خستگی عمومی
○ ضعف بدنی
○ رنگ پریده بودن پوست
○ تنگی نفس
○ احساس سرگیجه
○ تمایل غیرمعمول به مصرف موادی بدون ارزش غذایی
○ احساس سوزن سوزن شدن یا حس خزیدن در پاها
○ تورم یا درد در زبان
○ سردی در اندامها
○ ضربان قلب سریع یا نامنظم
○ ناخنهای شکننده
○ سردردهای مکرر
● عوامل ایجاد کمخونی فقر آهن چیستند؟
مطابق با گزارشی از ASH، کمبود آهن به عنوان شایعترین دلیل بروز کمخونی شناخته میشود. علل مختلفی وجود دارد که میتواند منجر به کمبود آهن در یک فرد شود، از جمله:
○ دریافت ناکافی آهن: مصرف کم آهن به مدت طولانی میتواند منجر به وقوع کمبود در بدنتان گردد. مواد غذایی مانند گوشت، تخممرغ و انواع خاصی از سبزیجات برگ سبز به طور فراوانی حاوی آهن هستند. به دلیل نیاز بالای آهن در دورههای رشد و تکامل، زنان باردار و کودکان خردسال باید بیشتر از غذاهای غنی از آهن بهرهمند شوند.
○ دوران بارداری یا افت خون ناشی از قاعدگی: خونریزی شدید در دوران قاعدگی یکی از دلایل رایج کمخونی فقر آهن در زنان در سن باروری تلقی میشود. بارداری نیز از همین قبیل است، زیرا در این دوره بدن به آهن بیشتری برای تأمین اکسیژن مناسب برای نوزاد نیاز دارد.
○ خونریزیهای داخلی: برخی شرایط پزشکی میتوانند منجر به خونریزیهای داخلی شوند که در نهایت به کمخونی فقر آهن منجر میگردد. به عنوان مثال، زخم معده، پولیپهای روده یا سرطان روده از جمله این موارد هستند. استفاده مزمن از برخی مسکنها مانند آسپرین ممکن است به خونریزی معده منجر شود.
○ اختلال در جذب آهن: برخی اختلالات یا جراحیهایی که بر رودهها تأثیر میگذارند، میتوانند در جذب آهن توسط بدن اختلال ایجاد کنند. حتی با وجود مصرف کافی آهن در رژیم غذایی، بیماریهای مانند سلیاک یا جراحیهایی نظیر بایپس معده ممکن است میزان جذب آهن در بدن را محدود کنند.
○ آندومتریوز: اگر به بیماری آندومتریوز مبتلا هستید، ممکن است در زمان قاعدگی، خونریزیهای شدیدی تجربه کنید. حتی ممکن است از ابتلا به این بیماری بیخبر باشید، زیرا عوارض آن در ناحیه شکم یا لگن و در خارج از رحم پنهان است.
○ عوامل ژنتیکی: برخی از اختلالات، نظیر بیماری سلیاک، میتوانند به صورت وراثتی انتقال یابند و جذب آهن کافی را دشوار سازند.
علاوه بر این، شرایط یا جهشهای ژنتیکی خاصی نیز وجود دارد که میتواند در این مشکل تأثیر بگذارد. یکی از این جهشها TMRPSS۶ است که سبب تولید فراوان هپسیدین در بدن میشود. هپسیدین هورمونی است که میتواند از جذب آهن در روده جلوگیری کند. سایر شرایط ژنتیکی نیز ممکن است به کمخونی با ایجاد خونریزیهای غیرطبیعی منجر شوند. به عنوان نمونه میتوان به بیماری فون ویلبراند و هموفیلی اشاره کرد.
