نشانه‌های ابتدایی ابتلا به دیابت

بیشتر علایم اولیه ناشی از بیماری دیابت به خاطر سطوح بالای گلوکز در خون روی می‌دهند.

این علایم هشداردهنده در ابتدایی‌ترین شکل ممکن به قدری خفیف هستند که شاید اصلاً به چشم نیایند. این مسئله به‌ویژه در رابطه با دیابت نوع ۲ صدق می‌کند. برخی از بیماران تا زمانی که مشکلات ناشی از آسیب‌های طولانی‌مدت این بیماری را تجربه نکنند، از ابتلای خود بی‌خبر می‌مانند.

طبق یافته‌های پژوهش‌های موسسه سنجش و ارزیابی سلامت دانشگاه واشنگتن، در حال حاضر ۵۲۹ میلیون نفر در سراسر جهان به دیابت مبتلا هستند و پیش‌بینی می‌شود که این تعداد تا سال ۲۰۵۰ با افزایش بیش از دو برابری به حدود ۱.۳ میلیارد نفر برسد.

علایم اولیه دیابت
وب‌سایت تخصصی «وب ام دی» در این زمینه یادآور می‌شود: هر دو نوع دیابت ۱ و ۲ برخی از علایم مشابه هشداردهنده‌ای دارند که در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت:

– احساس گرسنگی و خستگی: بدن شما غذایی را که مصرف می‌کنید به گلوکز تبدیل می‌کند تا سلول‌ها بتوانند از آن به عنوان منبع انرژی استفاده کنند. اما به‌منظور ورود گلوکز به سلول‌ها، وجود انسولین ضروری است. در صورتی که بدن شما مقدار کافی انسولین تولید نکند یا سلول‌ها در برابر انسولین موجود مقاوم شوند، گلوکز نمی‌تواند به داخل آن‌ها وارد گردد و بدین ترتیب، شما انرژی لازم را نخواهید داشت. این وضعیت می‌تواند به گرسنگی و خستگی بیشتر از حد معمول منجر شود.

– ادرار مکرر و خشکی تشنگی: به‌طور معمول، یک فرد سالم باید در طول ۲۴ ساعت بین چهار تا هفت بار ادرار کند، اما بیماران دیابتی ممکن است ادرار بیشتری داشته باشند. دلیل این امر این است که معمولاً بدن شما گلوکز را از طریق کلیه‌ها بازجذب می‌کند. اما هنگامی که قند خون شما بالا می‌رود، کلیه‌ها قادر به بازگرداندن تمامی آن نخواهند بود. این وضعیت منجر به تولید ادرار بیشتری خواهد شد. در نتیجه، با افزایش ادرار، ممکن است دچار تشنگی بیشتری شوید و نوشیدن آب بیشتر نیز به تولید ادرار بیشتری منجر می‌شود.

– خشکی دهان و خارش پوست: به دلیل اینکه بدن شما برای ادرار کردن از مایعات استفاده می‌کند، رطوبت کمتری برای سایر بخش‌ها باقی می‌ماند. این امر ممکن است منجر به کم‌آبی و خشکی دهان شود. همچنین، پوست خشک می‌تواند باعث خارش گردد.

– تاری دید: تغییر سطح مایعات در بدن می‌تواند باعث ورم لنزهای چشم شود. این ورم باعث تغییر شکل آن‌ها و کاهش توانایی در تمرکز می‌شود.

علایم دیابت نوع ۲
این علایم معمولاً بعد از مدت طولانی که گلوکز در خون بالا بوده، نمایان می‌شوند.

– عفونت‌های مخمری: هم مردان و هم زنان مبتلا به دیابت ممکن است دچار این عفونت‌ها شوند. مخمر از گلوکز تغذیه می‌کند، بنابراین وجود گلوکز زیاد در اطراف نواحی دچار عفونت باعث رشد آن می‌شود. عفونت‌ها می‌توانند در هر ناحیه گرم و مرطوب پوست، از جمله:

* بین انگشتان دست و پا

* در نواحی تولیدمثل یا اطراف آن

– زخم‌ها یا بریدگی‌هایی که به آرامی بهبود می‌یابند: با گذشت زمان، قند خون بالا می‌تواند بر جریان خون شما تأثیر بگذارد و آسیب‌های عصبی ایجاد کند که بهبود زخم‌ها را تشدید خواهد کرد.

– احساس درد یا بی‌حسی در پاها: این نیز یکی دیگر از عواقب آسیب عصبی است.

علایم دیابت نوع ۱
در صورت ابتلا به این نوع بیماری ممکن است با نشانه‌های زیر مواجه شوید:

– کاهش وزن غیرعمدی: اگر بدن شما قادر به تبدیل غذای مصرفی به انرژی نباشد، به سوزاندن بافت‌های ماهیچه‌ای و چربی برای تأمین انرژی می‌پردازد. این می‌تواند منجر به کاهش وزن شما شود، حتی اگر عادت‌های غذایی‌تان تغییر نکرده باشد.

– تهوع و استفراغ: زمانی که بدن به چربی‌سوزی روی می‌آورد، «کتون» تولید می‌شود. این کتون‌ها می‌توانند در خون تجمع کنند و همچنین باعث ناراحتی معده شوند.

علایم دیابت بارداری
افزایش قند خون در دوران بارداری معمولاً نشانه خاصی ندارد. شما ممکن است کمی بیشتر از حد معمول تشنه یا مجبور به ادرار کردن شوید.

علت ابتلا به دیابت نوع یک چیست؟

دیابت نوع یک به‌عنوان یک اختلال خودایمنی شناخته می‌شود که در آن سلول‌های بتا موجود در لوزالمعده که انسولین تولید می‌کنند، آسیب می‌بینند. این آسیب ممکن است به‌سرعت یا به‌طور تدریجی رخ دهد تا جایی که تعداد زیادی از این سلول‌ها از بین رفته و فرد باید انسولین را از منابع خارجی تأمین کند. به همین دلیل بیماران مبتلا به دیابت نوع یک نیاز دارند به‌طور مستمر انسولین دریافت کنند.

علت ابتلا به دیابت نوع دو چیست؟

دیابت نوع دو شایع‌تر از نوع یک است و دلایل منجر به اختلال عملکرد سلول‌های بتا در این نوع از بیماری می‌تواند پیچیده و متنوع باشد که از آن جمله می‌توان به افزایش وزن، تغییر در شیوه زندگی و عدم تحرک اشاره کرد. عوامل دیگری مانند سابقه خانوادگی، نژاد و سن نیز در بروز این بیماری تأثیرگذارند.

این عوامل باعث می‌شوند تا بدن به‌خوبی از انسولینی که تولید می‌کند استفاده نکند و به این حالت مقاومت نسبت به انسولین گفته می‌شود. در این وضعیت، کاهش قند خون برای بدن دشوارتر می‌شود.

پزشکان می‌فرمایند: هرچه مقاومت به انسولین بیشتر باشد، نیاز به انسولین بیشتری خواهید داشت تا بدن بتواند مقدار کافی گلوکز را از خون جذب کند و انرژی تولید کند. به همین خاطر، سلول‌های بتا به‌طور مستمر و بی‌وقفه مشغول به کار هستند. سرانجام این مسأله منجر به کاهش کارایی آن‌ها و در نتیجه بروز مشکل در حس سیری می‌شود.

به‌دنبال شیوع چاقی و عدم دسترسی به غذاهای تازه و سالم، تعداد کودکان مبتلا به دیابت نوع دو رو به افزایش است.

تمام افراد مبتلا به دیابت نوع دو به تزریق انسولین نیاز ندارند و بدن برخی از آن‌ها هنوز به تولید انسولین ادامه می‌دهد. بنابراین، تشخیص زودهنگام می‌تواند به بیماران کمک کند تا با ایجاد تغییرات لازم در سبک زندگی یا مصرف دارو، از پیشرفت بیماری خود جلوگیری کنند.

پزشکان به اهمیت کنترل قند خون تأکید کرده و می‌گویند: هر چه قند خون بالاتر باشد، تغییرات در نحوه سوخت و ساز بدن رخ می‌دهد که بر روی عملکرد سلول‌های بتا تأثیر منفی می‌گذارد.

آیا مصرف شکر زیاد به دیابت منجر می‌شود؟

تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف نوشیدنی‌های شیرین با افزایش خطر ابتلاء به دیابت نوع دو در ارتباط است، اما عوامل خطر دیگری مانند پیشینه خانوادگی، سن و نژاد نیز در این راستا دخیل‌اند.

انجمن دیابت آمریکا توصیه می‌کند از مصرف نوشیدنی‌های شیرین خودداری کنید و در عوض، آب بنوشید و سهم شکر در کل کالری دریافتی روزانه نباید بیشتر از ۱۰ درصد باشد.

آیا نمک موجود در نمکدان بر روی میز غذا عامل دیابت نوع ۲ است؟

طبق گزارش نیویورک‌پست، تحقیقاتی که به‌تازگی انجام شده حاکی از آن است که مصرف مداوم نمک با دیابت نوع ۲ مرتبط است.

این مطالعه که در نشریه مایو کلینیک پروسیدینگز منتشر شده، به بررسی میزان مصرف نمک در بیش از ۴۰۰ هزار بزرگسال در بریتانیا می‌پردازد. این افراد به پنج گروه «هرگز»، «به ندرت»، «گاهی»، «معمولاً» و «همیشه» تقسیم‌بندی شدند.

این افراد به مدت تقریباً ۱۲ سال تحت پیگیری قرار گرفتند و بیش از ۱۳ هزار مورد دیابت نوع ۲ در بین شرکت‌کنندگان این مطالعه شناسایی شد.

افرادی که گاه‌گاهی، معمولاً یا همیشه به غذای خود نمک اضافه می‌کردند – نسبت به افرادی که هرگز از نمک استفاده نکرده یا فقط به ندرت از آن استفاده کرده بودند، به ترتیب ۱۳، ۲۰ و ۳۹ درصد بیشتر در معرض ابتلای به دیابت نوع ۲ قرار داشتند.

دکتر لو چی، نویسنده اصلی این پژوهش و استاد در دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه تولان در ایالات متحده در بیانیه‌ای بیان کرد: ما پیش‌تر می‌دانستیم محدود کردن نمک، می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی و فشار خون را کاهش دهد، اما این مطالعه برای نخستین بار نشان می‌دهد که حذف نمکدان از روی میز می‌تواند از بروز دیابت نوع ۲ نیز پیشگیری کند.

چگونگی تأثیر نمک بر دیابت نوع ۲ هنوز به‌طور کامل روشن نیست، اما دکتر چی معتقد است که نمک ممکن است افراد را به مصرف بخش‌های بزرگ‌تر از غذا تشویق کند و احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند چاقی و التهاب را افزایش دهد و به تبع آن خطر ابتلا به دیابت نیز بیشتر شود.

* نکات کلیدی در خصوص پیشگیری از دیابت

متخصصان می‌گویند مدیریت دیابت مستلزم تغییرات در رژیم غذایی و شیوه زندگی است. ضمناً، سیگار کشیدن نیز به‌عنوان یکی از عوامل مهمی مطرح است که می‌تواند در افراد دیابتی منجر به بروز مشکلات شدیدتر شود.

اعمال تغییرات در سبک زندگی می‌تواند گام بزرگی به سوی پیشگیری از دیابت باشد و هیچ‌گاه برای آغاز آن دیر نیست. اگر به دلیل اضافه وزن یا چاقی، سطح کلسترول بالا یا سابقه خانوادگی در معرض خطر ابتلای به دیابت نوع دو قرار دارید، اقدام‌های پیشگیرانه بسیار حیاتی است. ایجاد تغییرات مختصر در سبک زندگی فعلی شما می‌تواند به جلوگیری از عوارض جدی دیابت در آینده کمک کند. این تغییرات توسط متخصصان «مایو کلینیک» توصیه شده‌اند و شامل:

– کاهش وزن اضافی

کاهش وزن به کاهش خطر ابتلا به دیابت کمک می‌کند. انجمن دیابت آمریکا توصیه می‌کند که افراد دچار پیش‌دیابت حداقل ۷ تا ۱۰ درصد از وزن خود را کاهش دهند تا از پیشرفت بیماری پیشگیری کنند.

– فعالیت بدنی

تمام بزرگسالان سالم باید حداقل ۳۰ دقیقه در پنج روز از هفته به ورزش‌های هوازی متوسط تا شدید مانند پیاده‌روی سریع، شنا، دوچرخه‌سواری یا دویدن بپردازند. همچنین ورزش مقاومتی باید حداقل دو تا سه بار در هفته انجام گیرد. محدود کردن زمان‌های طولانی بی‌تحرکی مانند نشستن در پشت رایانه همچنین می‌تواند به کنترل قند خون کمک کند.

– مصرف کافی فیبر خوراکی

غذاهای غنی از فیبر می‌توانند به کاهش وزن و کاهش خطر ابتلا به دیابت کمک کنند. از انواع مواد غذایی سالم و غنی از فیبر استفاده کنید که شامل:

– میوه‌هایی همچون گوجه‌فرنگی و فلفل

– سبزیجات غیرنشاسته‌ای مانند سبزیجات برگ‌دار، کلم بروکلی و گل‌کلم

– حبوبات از قبیل لوبیا، نخود و عدس

– غلات کامل مانند ماکارونی و نان گندم کامل، برنج سبوس‌دار و جو سبوس‌دار و غیره

– مصرف چربی‌های سالم

رژیم غذایی شما باید شامل انواع مواد غذایی حاوی چربی‌های غیراشباع باشد که به‌عنوان «چربی خوب» شناخته می‌شوند.

این چربی‌ها موجب افزایش سطح کلسترول خوب در خون و بهبود سلامت قلب و عروق می‌شوند. منابع چربی‌های خوب عبارت‌اند از روغن زیتون، آجیل و دانه‌ها نظیر بادام، بادام‌زمینی، تخم کتان و تخم کدو تنبل و غیره.