نشانه‌ها و علائم وقوع سکته مغزی

 سکته مغزی این عارضه‌ای است که معمولاً در میان افراد مختلف شایع بوده و درمان به موقع آن می‌تواند به طرز چشمگیری در کاهش اثرات منفی آن مؤثر باشد.

سکته مغزی زمانی به وقوع می‌پیوندد که عبور خون در برخی نواحی مغز به علت ایجاد لخته یا پارگی در رگ‌های خونی مختل شود. مشابه با حمله قلبی، کمبود خون غنی از اکسیژن می‌تواند منجر به مرگ بافت مغزی گردد.

طبق نظر پزشکان و بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط «وب ام دی»، نشانه‌ها و علائم سکته مغزی در هر دو جنس شامل موارد زیر است:

– ضعف یا بی‌حسی ناگهانی در یک طرف صورت یا در یک دست یا پا.

– ممکن است فرد توانایی بینایی، قدرت، هماهنگی، احساس یا گفتار خود را از دست بدهد و مشکلاتی در درک سخنان نیز پدید آید. این علائم ممکن است با گذشت زمان شدت بیشتری پیدا کنند.

– عدم وضوح ناگهانی در دید، به ویژه در یک چشم.

– از دست دادن ناگهانی تعادل، که می‌تواند با علائمی از قبیل استفراغ، حالت تهوع، تب، سکسکه یا دشواری در بلع همراه باشد.

– سردرد ناگهانی و شدید به طوری که علتی دیگر برای آن وجود نداشته باشد، و با غش همراه شود.

– سرگیجه یا زمین خوردن ناگهانی بدون دلیلی مشخص.

در ارتباط با سکته مغزی، کلید واژه انگلیسی «FAST» را به یاد داشته باشید.

متخصصان از مخفف FAST برای یادآوری چگونگی شناسایی علایم سکته مغزی و کارهایی که باید انجام داد، استفاده می‌کنند. FAST به این معناست:

– صورت (Face): از فرد بخواهید که لبخند بزند و توجه کنید که آیا یک سمت صورت او دچار افتادگی شده یا خیر.

– دست‌ها (Arms): از شخص بخواهید که هر دو دستش را به سمت بالا بگیرد و مشاهده کنید که آیا یکی از دست‌ها ضعیف است یا خیر.

– گفتار (Speech): از فرد بخواهید یک جمله ساده را بگوید و به کلمات نامفهوم یا عجیبی که گفته می‌شوند، دقت نمایید.

– زمان (Time): ایجاد هر دقیقه برای افرادی که دچار سکته مغزی شده‌اند، از اهمیت بالایی برخوردار است. بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید.

چه زمانی باید با اورژانس تماس بگیرید؟

اگر شما یا کسی که در کنارتان است، علایم سکته مغزی را نشان می‌دهد، هیچ زمانی را هدر ندهید. درمان فوری برای از سر گذراندن و بهبودی بسیار حیاتی است.

متخصصان هشدار می‌دهند که در صورتی که علایم به سرعت برطرف شوند، ممکن است به حمله ایسکمیک گذرا (TIA) مبتلا شده باشید که به اختلال ناگهانی در جریان خون در مغز اشاره دارد و معمولاً پیش از وقوع سکته مغزی این حالت رخ می‌دهد. نباید این علامت هشدار را نادیده گرفت.

همچنین باید به سرعت به بیمارستان مراجعه کنید. برخی درمان‌ها باید در عرض چند ساعت از شروع علایم آغاز شوند. درمان به موقع غالباً می‌تواند از وقوع مرگ یا ناتوانی جلوگیری کند.

چگونه می‌توان از سکته مغزی جلوگیری کرد؟

پزشکان تأکید می‌کنند که با «انتخاب سبک زندگی سالم و مدیریت عوامل خطر» می‌توان از بروز سکته مغزی پیشگیری نمود.

بر اساس اطلاعات ایسنا، وب‌سایت «مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحده» (CDC) تعدادی توصیه‌های حیاتی و عملی برای پیشگیری از سکته مغزی ارائه کرده است:

* سبک زندگی سالم

با تغییر در سبک زندگی، می‌توان بروز بسیاری از سکته‌های مغزی را پیشگیری نمود. کم‌تحرکی، رژیم غذایی نامناسب و استرس شدید روزانه، همگی می‌توانند احتمال بروز سکته مغزی را افزایش دهند.

* مصرف غذاها و نوشیدنی‌های سالم

انتخاب مواد غذایی و میان‌وعده‌های سالم می‌تواند در پیشگیری از سکته مغزی به شما یاری رساند. توصیه می‌شود میوه‌ها و سبزیجات تازه را به مقدار کافی مصرف کنید.

کاهش نمک (سدیم) در رژیم غذایی می‌تواند به کاهش فشار خون شما کمک کند. کلسترول بالا و فشار خون بالا در واقع دو عامل خطر شایع برای سکته مغزی هستند.

* حفظ وزن سالم

اضافه وزن یا چاقی می‌تواند خطر سکته مغزی را به طرز چشم‌گیری افزایش دهد. برای ارزیابی اینکه آیا وزن شما در حد طبیعی است یا خیر، پزشکان معمولاً شاخص توده بدنی (BMI) شما را محاسبه می‌کنند. بعضی اوقات نیز از اندازه‌گیری دور کمر و باسن برای تعیین چربی اضافی بدن استفاده می‌شود.

* فعالیت بدنی منظم

انجام فعالیت بدنی منظم می‌تواند به شما در حفظ وزن سالم و کاهش سطح کلسترول و فشار خون کمک کند. متخصصان برای بزرگسالان حداقل ۲ ساعت و ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی هوازی با شدت متوسط مانند پیاده‌روی سریع در هر هفته را توصیه می‌کنند. کودکان و نوجوانان نیز باید روزانه یک ساعت به فعالیت بدنی بپردازند.

* عدم استعمال دخانیات

استفاده از سیگار به طور چشم‌گیری خطر سکته مغزی را افزایش می‌دهد و در صورتی که سیگاری هستید، ترک سیگار می‌تواند ریسک سکته مغزی شما را کاهش دهد.

* پرهیز از الکل

خودداری از مصرف الکل نیز الزامی است، چرا که این ماده می‌تواند یکی از دلایل افزایش فشار خون باشد.

به گفته «جیمز مسکیا»، متخصص مغز و اعصاب در مایو کلینیک فلوریدا، اغلب می‌گوییم «زمان، مغز است»؛ به این معنا که هر چه سریع‌تر بتوانیم جریان خون را به مغز بازگردانیم، نتایج بهتری برای بیمار حاصل خواهد شد.

طبق اطلاعات انجمن سکته مغزی آمریکا، سکته مغزی در ایالات متحده در رده پنجم مرگ و میر و عامل اصلی ناتوانی محسوب می‌شود.

از جمله عوامل خطر مرتبط با سکته مغزی، سن بیمار است؛ با افزایش سن به علت کهولت سن رگ‌های مغزی، خطر سکته مغزی به طور قابل توجهی در مقایسه با دوران جوانی افزایش می‌یابد. از دیگر عواملی که ریسک سکته مغزی را با افزایش سن بیشتر می‌کند می‌توان به فشار خون و چربی خون بالا، بیماری‌های قلبی، عوامل وراثتی، سیگار، چاقی و غیره اشاره کرد. حدود ۹۰ درصد سکته‌های مغزی به دلیل شیوه زندگی نادرست شامل بی‌تحرکی، تغذیه نامناسب و استرس‌های روزمره رخ می‌دهد.