سید محسن کاظمی‌تبار در جلسه شورای حفاظت محیط زیست مازندران که روز چهارشنبه در ساری برگزار شد، بر اهمیت حفظ گونه در خطر انقراض فوک تأکید کرد و از مردم و صیادان درخواست کرد تا در زمینه اطلاع‌رسانی و نمونه‌برداری تخصصی همکاری کنند.
وی توضیح داد که برقراری مداوم برنامه اقدام ملی برای حفاظت از فوک خزری به همراه نظارت بر نمونه‌برداری تخصصی از لاشه‌ها در الویت است.
رئیس محیط‌زیست دریایی اداره کل حفاظت محیط‌زیست مازندران به اهمیت حفاظت از این گونه نادر در دریای خزر اشاره کرد و افزود که نظارت‌های دریایی و ساحلی نیز در راستای این حفاظت انجام خواهد شد.
کاظمی‌تبار از اهالی و مسافران خواست که اگر به لاشه فوک خزری برخورد کردند، با شماره تماس ۱۵۴۰ ارتباط برقرار کنند.
وی همچنین به شروع فصل صید ماهی‌های استخوانی در دریای مازندران اشاره کرد و خاطرنشان کرد که صیادان نیز باید در صورت آسیب به حیوان یا مشاهده لاشه، هرچه سریعتر اطلاع‌رسانی کنند تا کارشناسان به آن رسیدگی کنند و علت تلفات مشخص شود.
سید محسن کاظمی‌تبار گفت: صیادان باید مراقب باشند تا آسیبی به آنها نرسد چرا که جمجمه فوک‌های خزری از زیبایی و ضعف خاصی برخوردار است.
به گفته وی، فوک خزری در لیست گونه‌های در معرض خطر انقراض در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) قرار دارد و به‌دلیل ویژگی‌های جغرافیایی خاص مازندران، بخش قابل توجهی از سواحل این استان به‌عنوان محل عبور و زیست موقت این پستاندار دریایی انتخاب می‌شود، اما با تهدیدات جدی زیست‌محیطی نیز مواجه است.
فوک خزری به‌عنوان بزرگ‌ترین پستاندار در بزرگ‌ترین دریاچه جهان و یکی از شناخته‌شده‌ترین موجودات دریای کاسپین، مدت‌هاست در شرایط نامناسبی به سر می‌برد. طی سال‌های اخیر، وجود لاشه‌های این گونه خاص آبزی در سواحل جنوبی دریای کاسپین نگرانی‌های عمیقی را در میان حامیان محیط زیست به وجود آورده است که نسل فوک‌های خزری بیش از هر زمان دیگری در معرض خطر انقراض قرار گرفته است.
نیز بر اساس گزارش‌های اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت، فوک خزری در طبقه‌بندی گونه‌های آسیب‌پذیر قرار دارد و به شدت به حفاظت نیاز دارد. این حفاظت تنها مختص ایران نیست و کشورهای همسایه خزر، شامل روسیه، ترکمنستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان نیز باید در این زمینه همکاری کنند.
در دریای خزر، کوچک‌ترین گونه فوک‌های واقعی، یعنی فوک‌های بدون گوش وجود دارد که مخصوص همین دریاچه می‌باشد. اما در ماه‌های اخیر ۴۵ لاشه از این گونه خاص آبزی در سواحل مازندران شناسایی شده است.
سازمان محیط زیست اعلام کرده است که از ابتدای فروردین تا اوایل مهرماه سال جاری، لاشه ۵۴ فوک خزری در نوار ساحلی شمال کشف شده که تقریباً ۷۰ درصد این تلفات مربوط به سواحل استان مازندران، ۲۳ تا ۲۴ درصد به گیلان و ۱ تا ۲ درصد به سواحل استان گلستان مربوط می‌شود.
نکته جالبی که در مورد لاشه‌های مشاهده‌شده وجود دارد این است که تقریباً همه آنها در شرایطی به سواحل ایران رسیده‌اند که حداقل یک یا دو هفته از مرگ آنها گذشته بوده است، که نشان می‌دهد مرگ این جانوران در آب‌های تحت کنترل ایران اتفاق نیفتاده و احتمالاً در مناطق شمالی دریای خزر رخ داده و سپس لاشه‌ها به وسیله جریان‌های آب به سواحل ما منتقل شده‌اند.
بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که این جانوران نه در تورهای صیادی گرفتار شده‌اند و نه با قایق یا اشیاء سخت برخورد کرده‌اند و نشانه‌ای از تلفات ناشی از مداخلات انسانی در آنها دیده نمی‌شود. عدم وجود منابع غذایی، حضور گونه‌های مهاجم همچون کیلکا کاهیان، آلودگی محیط دریایی، تغییرات دما و کاهش ورودی رودخانه‌ها شرایط زیست‌محیطی فوک خزری را به مرزهای نگران‌کننده‌ای رسانده است.
فوک خزری همچنین در بسیاری از نقاط دریای خزر زندگی می‌کند و محل زیست آن به‌طور فصلی و بر اساس دسترسی به منابع غذایی متغیر است. در تابستان و پاییز، اکثریت فوک‌های خزری در آب‌های سرزمینی ایران قرار دارند.
در سال‌های دهه ۶۰ شمسی، برخی از ساکنان مازندران به یاد می‌آورند که در نقاطی مانند اسکله‌های خلوت «نکا» فوک‌ها که به آنها «سگ آبی» گفته می‌شد را دیده‌اند. فوک خزری از نظر ژنتیکی و حفظ تعادل در زنجیره غذایی دریای خزر اهمیت خاصی دارد.
این گونه آبزی به خاطر قرارگیری در راس هرم غذایی و پراکنش آن در تمامی زیستگاه، به عنوان گونه‌ای شاخص برای دریای خزر شناخته می‌شود. وجود این پستاندار در دریای خزر که معیشت بسیاری از مردم به آن وابسته است، به‌عنوان نشانه‌ای از سلامت دریا محسوب می‌شود.