سرماخوردگی نوعی سرماخوردگی است که علائم آن معمولاً در ناحیه سر و سینوس ها متمرکز می گردد. سردرد ناشی از سرماخوردگی معادل با سایر نشانه های سرماخوردگی و آنفولانزا از جمله آبریزش یا انسداد بینی، سوزش گلو، سرفه، تب و لرز بروز می کند.
علت بروز سردرد به همراه سرما، آزادسازی مولکول های سیتوکین است که در ارتباط با سیستم ایمنی بدن به منظور مقابله با ویروس ها آزاد می شوند، و این ویروس ها هستند که موجب درد می شوند.
علاوه بر این، التهاب و ترشحات غلیظ در حفره های سینوسی نیز می توانند عاملی برای بروز سردرد سینوسی یا سردرد باشند. معمولاً علائم سرماخوردگی در دو یا سه روز اول به شدت قابل احساس است و پس از آن به تدریج بهبود می یابد.
نوجوانان و کودکان مبتلا به سرماخوردگی معمولاً ۷ تا ۱۰ روز به مدت علائم خود ادامه می دهند، هرچند که این زمان ممکن است طولانی تر نیز شود. این علائم می تواند تأثیر قابل توجهی بر زندگی روزمره آن ها داشته باشد.
بر اساس تحقیقات، نوجوانان معمولاً در طول سال دو تا سه بار دچار سرماخوردگی می شوند، در حالی که کودکان به طور متوسط ۸ بار یا بیشتر در سال به این بیماری مبتلا می شوند.
سرماخوردگی سر به واسطه انواع مختلفی از ویروس ها ایجاد می گردد. زمانی که فردی به عفونت ویروسی مبتلا است و عطسه یا سرفه می کند، قطرات ویروسی به هوا منتقل شده و سایرین را نیز آلوده می سازد. همچنین تماس با سطوح آلوده، مانند دستگیره در یا گوشی موبایل، می تواند موجب انتقال ویروس گردد، زیرا شخص ممکن است دست هایش را به چشم، دهان یا بینی خود بزند.
با این وجود، می توان اقداماتی را اتخاذ کرد و تغییراتی را در سبک زندگی اعمال نمود تا در زمان بروز سرماخوردگی سر، احساس راحتی بیشتری را تجربه کرده و روند بهبودی تسریع گردد که در اینجا به معرفی این راهکارها خواهیم پرداخت.
راهکارهای خانگی برای مقابله با احساس سرما در ناحیه سر
۱. بخور
بخور یکی از روش های مؤثر برای درمان سردردهای ناشی از سرماخوردگی در خانه به شمار می آید. تنفس بخار به رقیق شدن مخاط کمک کرده و به کاهش انسداد بینی و تسکین سردرد کمک می کند. همچنین، بخور می تواند علائم گلودرد و سرفه را نیز بهبود بخشد.
برای این کار، مقداری آب را در یک قابلمه بجوشانید. می توانید چند قطره روغن طبیعی به آن اضافه کنید. سپس با استفاده از یک حوله سر خود را بپوشانید و صورتتان را به بخار ناشی از آب جوش نزدیک نمایید و به آرامی نفس بکشید. این روش را در صورت نیاز هر دو ساعت یکبار تکرار کنید.
۲. کمپرس
استفاده از کمپرس گرم یا سرد می تواند به باز کردن مجاری تنفسی، تسکین بینی و کاهش سردرد ناشی از سرماخوردگی کمک نماید. کمپرس مرطوب و گرم به کاهش فشار در سینوس ها و رقیق کردن مخاط غلیظ کمک خواهد کرد. همچنین کمپرسی که سرد شود، می تواند با آرام کردن رگ های خونی در ناحیه سینوس، درد را کاهش دهد.
برای تهیه کمپرس، یک کاسه با آب داغ و یک کاسه دیگر با آب سرد آماده کنید. دستمالی را به آب داغ آغشته کرده و آب اضافی آن را بگیرید و بر روی نواحی دردناک قرار دهید.
پس از سه دقیقه کمپرس را بردارید و به سرعت کمپرس سرد را به همان شیوه به مدت ۳۰ تا ۴۵ ثانیه روی ناحیه درگیر قرار دهید. این روش را ۴ تا ۵ بار در روز تکرار کنید تا سردرد شما تسکین یابد.
۳. سیر
سیر برای فائق آمدن بر علائم سرماخوردگی سر بسیار مؤثر است. سیر حاوی آلیسین است که خواص ضد ویروسی داشته و به جنگ با رینوویروس و سایر ویروس ها می پردازد و به نابود کردن ویروس های ایجادکننده سرماخوردگی کمک می کند.
بهتر است مقدار کمی سیر را به رژیم غذایی خود اضافه کنید تا به بهبود وضعیت شما کمک کند. تحقیقی که در سال ۲۰۱۲ انجام شد نشان داد که مکمل های حاوی آلیسین می توانند در برابر ویروس سرماخوردگی از بدن شما محافظت کنند یا دوره سرماخوردگی را کوتاه تر نمایند. می توانید در هر هفته یک تا دو حبه سیر خام مصرف کنید یا چند قطره روغن سیر را به طور منظم به غذاهای خود اضافه نمایید.
اگر به سرماخوردگی مبتلا شده اید، می توانید مقدار کمی سیر را خرد کرده و آن ها را در یک لیوان آب بجوشانید و سپس از حرارت بردارید و یک قاشق چای خوری عسل به آن اضافه کنید.
این ترکیب را دو تا سه بار در روز مصرف کنید تا سرماخوردگی شما بهبود یابد. اگر طعم سیر را نمی پسندید، می توانید از مکمل سیر استفاده کنید، اما قبل از مصرف هر گونه مکمل با پزشک خود مشورت نمایید.
۴. زنجبیل
زنجبیل یک ماده طبیعی قدرتمند برای درمان سرماخوردگی سر است و به مقابله با ریشه های مشکلات شما کمک می کند. این ماده دارای خواص ضد التهابی می باشد که به کاهش التهاب در مجاری بینی و مبارزه با تولید مخاط اضافی یاری می رساند. همچنین سردرد و سایر علائم سرماخوردگی را کاهش می دهد.
زنجبیل می تواند به تحریک مواد طبیعی در مغز کمک کند و درد را تسکین بخشد. روزانه سه بار دمنوش زنجبیل بنوشید.
برای تهیه این دمنوش، دو فنجان آب و یک قاشق غذاخوری زنجبیل خرد شده را بجوشانید و پس از کمی خنک شدن، نوش جان کنید. می توانید به آن مقداری آب لیمو و عسل اضافه کنید تا طعم بهتری داشته باشد.
۵. شستشوی بینی با آب نمک
استفاده از محلول آب نمک یکی دیگر از روش های مؤثر برای کاهش فشار بینی است که در عین حال می تواند سردرد را تسکین دهد و علائم سرماخوردگی را به تدریج کاهش دهد.
محلول آب نمک به رقیق شدن مخاط کمک کرده و مجاری بینی را باز می کند. یک قاشق چای خوری نمک را در دو فنجان آب تصفیه شده حل کنید. یک فنجان از این محلول را درون ظرفی با نوک تیز بریزید تا بتوانید نزدیک بینی قرار بگیرید. سپس مقابل سینک بایستید.
نوک ظرف را به سوراخ بینی خود نزدیک کنید و کمی سر خود را خم نمایید تا آب به طور طبیعی از داخل آن عبور کند. همین روند را برای سوراخ دیگر بینی نیز تکرار کنید و این کار را به مدت سه روز و هر بار یک بار در روز انجام دهید.
۶. دارچین
دارچین نیز می تواند به مقابله با سرماخوردگی سر کمک کند و علائم گلودرد را بهبود بخشد. این ادویه حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی و ضد التهابی است که به مبارزه با رادیکال های آزاد و تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می نماید.
یک قاشق غذاخوری دارچین پودر شده را با دو فنجان آب جوش ترکیب کرده و ۱۰ دقیقه صبر کنید، سپس مقداری عسل خام به آن اضافه کرده و نوش جان کنید. این مخلوط را ۲ تا ۳ بار در روز میل کنید.
همچنین می توانید یک قاشق چای خوری پودر زنجبیل و یک قاشق چای خوری فلفل سیاه را داخل یک لیوان آب گرم حل کرده و این محلول را دو بار در روز قرقره کنید.
یک روش دیگر مؤثر، استفاده از چند قطره روغن دارچین و یک قاشق چای خوری عسل خام است که می توانید دو بار در روز از آن بهره برداری کنید.
۷. ویتامین C
ویتامین C یک ویتامین محلول در آب است که در درمان سرماخوردگی بسیار کارآمد بوده و نقش کلیدی در تقویت سیستم ایمنی بدن دارد. تحقیقی در سال ۲۰۱۴ نشان می دهد که مصرف روزانه ویتامین C می تواند به تقویت بدن کمک کند و مدت زمان سرماخوردگی را کاهش دهد.
همچنین با مصرف برخی مواد غذایی مانند پرتقال، گریپ فروت، لیمو ترش، لیمو شیرین، کیوی، توت فرنگی، اسفناج و … می توانید میزان ویتامین C بدن خود را افزایش دهید.
۸. مصرف مایعات
جهت تسکین سردرد ناشی از سرماخوردگی، همواره باید به آبرسانی بدن توجه کنید تا درد کاهش یابد. آبرسانی به بدن به باز شدن مجاری بینی و سینوس ها کمک می کند و موجب آرامش گلو شده و در راستای مقابله با مشکلات سردرد مؤثر است؛ بنابراین نوشیدن مقدار کافی مایعات اهمیت ویژه ای دارد. آب به خصوص آب ولرم بسیار مفید است. به علاوه، نوشیدنی های سالم نیز می توانند کمک کننده باشند.
آب گرم یا دمنوش های گیاهی می توانند وضعیت مخاط را بهبود بخشد. همچنین مصرف میوه های آبدار مثل هندوانه، خیار و پرتقال نیز تأثیرگذار است. همچنین در این دوران باید از مصرف کافئین و الکل خودداری کنید، چرا که ممکن است منجر به کم آبی شدید شود.
۹. دستگاه بخور
علاوه بر استفاده از بخور طبیعی، می توانید از دستگاه های بخور نیز در منزل بهره برداری کنید تا هوای محیط را مرطوب کرده و مجاری بینی شما را باز نماید. بهبود انسداد بینی به طور خودکار منجر به کاهش سردرد خواهد شد. تنفس در هوای خشک باعث التهاب راه های تنفسی شده و می تواند عامل بروز سردرد شدید باشد.
اگر صاحب دستگاه بخور هستید، آن را در اتاق خواب در حین خواب روشن نگه دارید تا از فشار بالا به سینوس ها جلوگیری شود. همچنین برای افزایش اثر بخشی دستگاه، می توانید چند قطره روغن طبیعی به آن اضافه کنید.
نکته: دستگاه بخور را باید به طور منظم تمیز کنید تا از تجمع میکروب ها و باکتری ها جلوگیری به عمل آورید.
۱۰. سوپ مرغ
مصرف سوپ مرغ خانگی و گرم روشی مؤثر برای بهبود علائم سرماخوردگی سر به شمار می آید. همچنین این سوپ می تواند علائم رایج سرماخوردگی را تسکین بخشد. گلبول های سفید نیز در این روند فعال می شوند که نقش حیاتی در مبارزه با عفونت ها دارند. بخار حاصل از سوپ نیز می تواند به رفع انسداد بینی و کاهش سردرد یاری برساند.