تحقیقات اخیر نشان میدهد که بهبود رژیم غذایی میتواند تأثیرات منفی ناشی از کم خوابی را کاهش دهد.
این مطالعه که به رهبری “مریم حمیدی” (Maryam Hamidi)، محقق علوم تغذیه در “دانشگاه استنفورد” (Stanford University) صورت گرفته، به بررسی عواقب کم خوابی و راههای مقابله با آن در بدن پرداخته است. برای این تحقیق، حمیدی از ساعت هشت شب تا پنج صبح روز بعد بیدار مانده و در این مدت هم از غذاهای سالم و هم ناسالم مصرف کرده است.
حمیدی در طول این تحقیقات به یافتههای شگفتانگیزی دست یافت. او به این موضوع اشاره کرد: از حوالی ساعت شش تا هفت بعدازظهر، شروع به خوردن چیپسهایی کردم که در محل کارم موجود بود. پس از آن یک نوشابه رژیمی نوشیدم و بعد از آن، باز هم چیپسهای بیشتری خوردم. این تجربه برای من لذتبخش بود و به نظر میرسید که تمایل دارم این کار را ادامه دهم.
به عنوان یک متخصص تغذیه، حمیدی متوجه شد که میل به مصرف غذاهای سالم در زمان خستگی چقدر دشوار است. حتی اگر از اهمیت یک رژیم غذایی سالم آگاه باشید، این واقعیت قابل انکار نیست.
او ادامه داد: پیش از این تحقیق، هرگز سه بسته چیپس را به صورت همزمان نخورده بودم.
پزشکانی که ساعات طولانی را کار میکنند و خوابشان مختل میشود، بهطور معمول از کم خوابی رنج میبرند. پژوهشگران زیادی سعی کردهاند با تنظیم مجدد برنامه روزانه یا کاهش ساعات کاری به بهبود کیفیت خواب کمک کنند، اما تنها تعداد کمی به بررسی تأثیرات رژیم غذایی بر کم خوابی پزشکان پرداختهاند.
حمیدی و همکارانش در این مطالعه، رژیم غذایی را در ۲۴۵ پزشک مورد بررسی قرار دادند و به این نتیجه رسیدند که یک رژیم غذایی مناسب میتواند عوارض ناشی از کم خوابی را کاهش دهد.
موانع برای تغذیه صحیح
پزشکان در محیط کار خود با موانع جدی برای داشتن رژیم غذایی مناسب مواجه میشوند که از جمله آنها میتوان به ساعات طولانی کار، فشار کار بالا و کمبود دسترسی به وعدههای غذایی سالم اشاره کرد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که پزشکان با انتخاب گزینههای غذایی سالم میتوانند خستگی مغز، دشواری در تمرکز و مشکلات خلقی ناشی از کم خوابی را کاهش دهند و بدین ترتیب تأثیر مثبتی بر مراقبت از بیماران خود بگذارند.
حمیدی افزود: هیچکس واقعاً به تأثیر رژیم غذایی پزشکان بر سلامت بیمارانشان فکر نمیکند.
حمیدی در طول ۲۱ سال تجربه خود در کار با پزشکان، تأثیر میانوعدههایی مانند چیپس بر خواب پزشکان را مطالعه کرده است؛ به ویژه در مواقعی که گزینههای انتخابی محدود باشند.
پژوهشگران “استنفورد” در این پروژه، بیش از همه بر پژوهشهای علمی تمرکز کردند که دلایل احتمالی مصرف غذاهای ناسالم در زمان خستگی را مورد بحث قرار میدهند.
شکر میتواند بهسرعت سطح قند خون را افزایش دهد. کمبود خواب میتواند به کاهش عملکرد مغز و ناتوانی در اتخاذ تصمیمات منجر شود. تحقیقات نشان دادهاند که تأثیر کم خوابی بر تنظیم هورمونهای اشتها و تغییر در عملکرد مغز میتواند به تمایل به افزایش انرژی از طریق غذا و میانوعدههای قندی، سدیم، چربی و چربیهای اشباع شده بینجامد.
حمیدی تصریح کرد: تمامی این موارد میتوانند پزشکان را به سمت مصرف غذاهای ناسالم ترغیب کنند. ماهیت شغل پزشکی، حفظ رژیم غذایی سالم را به چالشی بزرگ تبدیل کرده است.
پژوهشهای قبلی نیز نشان دادهاند که بهبود رژیم غذایی میتواند با ارتقاء عملکرد شناختی و کیفیت خواب به کاهش خستگی کمک کند.
در توضیح این تحقیق بیان شده است: مکانیسمهای محتمل بررسی اثرات رژیم غذایی فراتر از کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب، بر عملکرد شناختی، تنظیم هورمونها، عوامل عصبی و جریان خون نیز تأثیر میگذارد.
حمیدی به پزشکان توصیه میکند که از مصرف میانوعدههای آماده که دارای قند، سدیم و چربیهای اشباعشده بالایی هستند، خودداری کنند و به جای آن از میوهها، سبزیجات، خشکبار، سالاد و میانوعدههای سالم دیگری استفاده نمایند.
این مطالعه در مجله “American Journal of Lifestyle Medicine” منتشر شده است.
