تحقیقات باستانشناسی در این منطقه منجر به کشف قربانگاهها و لوحهای مرمری حکاکیشدهای شده است که احتمال دارد وابسته به معبدی باشد که توسط مهاجران نبطی ساخته شده است.
به احتمال قوی، این معبد در پی ترک منطقه توسط بازرگانان خارجی به حال خود رها شده و در نهایت تخریب شده است؛ علاوه بر این، در طول زمان به علت افزایش سطح دریا، بقایای این معبد اکنون در زیر آبهای سواحل قرار دارد.
در دوران امپراتوری روم، این شهر به عنوان یکی از بنادر بزرگی شناخته میشد که کشتیها از مختلف نقاط جهان برای تخلیه محمولههایی چون غلات به آنجا مراجعه میکردند.
فعالیتهای آتشفشانی طی قرنها تغییرات عمدهای در خط ساحلی پوتزولی ایجاد کرده و تقریباً ۲ کیلومتر از انبارها و ساختمانهای مربوط به بندر قدیمی روم را زیر آب برده است.
در سال 2023، پژوهشگران دو اتاق غرقشده با دیوارهایی به سبک رومی را شناسایی کردند که هر یک شامل قربانگاههایی از مرمر و لوحهای مرمری با نگارش لاتین بودند. این اتاقها به الهه ذوشرا، خدای اصلی نبطیها اختصاص داشتند.
پادشاهی نبطیه از شمال عربستان تا شرق مدیترانه گسترش یافته بود. در قرون چهارم تا دوم قبل از میلاد، نبطیها به کنترل یک شبکه تجاری گسترده از کالاهای لوکسی چون بخور، طلا، عاج و عطرها پرداخته و در پایان قرن اول میلادی به ثروت بالایی دست یافته بودند. تخریب معبد احتمالاً در پایان این دوره شکوفایی رخ داده است.
رئیس تیم تحقیق اظهار میکند: «به نظر میرسد که ما ساختمانی داریم که به خدایان نبطی تعلق دارد، اما با ساختار معماری رومی و کتیبهای به زبان لاتین».
استیون تاک، کارشناس تاریخ روم باستان در دانشگاه میامی اوهایو که در این تحقیق مشارکت نداشته، میگوید: «این کاملاً منطقی است که نبطیها به عنوان یک جامعه تجاری در پوتزولی حضور داشته باشند.
پوتزولی در آن دوره دومین شهر بزرگ و بندر اصلی ایتالیا بود و نبطیها در آن جذب میشدند و آداب مذهبی خود را نیز به همراه میآوردند».
پس از الحاق نبطیه به امپراتوری روم در سال ۱۰۶ میلادی، تجارت کاروانهای داخلی در عربستان دچار اختلال شد و تخریب معبد در پوتزولی میتواند به عنوان نمادی از این دوران ناآرام تلقی گردد.
به گفته تیم تحقیق، «احتمالاً پس از اشغال عربستان توسط تراژان در سال ۱۰۶ میلادی، نبطیها دیگر نتوانستند به تجارت آزاد در پوتزولی ادامه دهند و ممکن است بندر را ترک کرده باشند».
