معده شما به دلایل مختلفی نظیر بلعیدن هوای اضافی و تغییر در رژیم غذایی، ممکن است گاز بیشتری تولید کند. دلایل شایع دیگری همچون عدم تحمل برخی مواد غذایی یا مشکلات هضمی در خصوص بعضی از غذاها نیز میتوانند منجر به تولید گاز اضافی شوند.
حتی مواد غذایی که از نظر سلامتی مفید به شمار میآیند، ممکن است باعث تولید گاز شوند. بهعنوان مثال، غذاهای غنی از فیبر میتوانند در این زمینه نقش داشته باشند. بنابراین، توصیه میشود این نوع غذاها را به آرامی تناول کنید و میزان مصرف مواد غذایی تولیدکننده گاز را محدود نمایید.
بهطور کلی، هدف ما این نیست که مصرف این غذاها را بهکلی منع کنیم، بلکه باید در تناول آنها احتیاط لازم را انجام داد و از افراط در مصرف آنها پرهیز کرد. به عبارت دیگر، در هنگام مصرف این غذاهای تولیدکننده گاز، بهتر است از ترکیب آنها با یکدیگر اجتناب شود و در صورت نیاز، به تدریج و به آرامی آنها را مصرف کنید تا به بدن فرصت تنظیم داده شود. در ادامه، به معرفی برخی از مهمترین غذاهایی میپردازیم که میتوانند منجر به تولید گاز اضافی گردند.
سبزیجات: قندهای موجود در برخی سبزیجات میتوانند در فرآیند هضم، زمینهساز تولید گاز اضافی شوند. پیاز و کنگر فرنگی حاوی قندی به نام فروکتوز هستند در حالی که مارچوبه، کلم بروکسل، کلم بروکلی و کلم پیچ قند دیگری به نام رافینوز دارند. همچنین سبزیجاتی چون نخود که سرشار از فیبر قابلحل هستند، در حین هضم در روده بزرگ موجب تولید گاز میشوند. بهعکس، غذاهایی که دارای فیبر غیرقابلحل هستند، بدون ایجاد گاز اضافی و با سهولت در روده بزرگ هضم میشوند.
میوهها: برخی میوهها حاوی قندی به نام سوربیتول هستند که میتواند باعث تولید گاز اضافی شود. از جمله میوههای دارای این قند میتوان به آلو خشک، سیب، هلو و گلابی اشاره کرد. همچنین آبنباتها و آدامسهای بدون شکر که با سوربیتول شیرین میشوند، موجب تولید گاز اضافی خواهند شد. ضمن این که میوهها دارای فیبر قابلحل نیز هستند که در حین هضم در روده بزرگ تولید گاز میکند.
غذاهای نشاستهای: این نوع غذاها به دلیل غلظت بالای کربوهیدراتها، در حین تجزیه توسط سیستم گوارش، گاز تولید میکنند. از غذاهای نشاستهای اصلی میتوان به نان، غلات و پاستا که از گندم تهیه شدهاند، اشاره نمود. تمامی این مواد غذایی سبب تولید گاز رودهای میشوند. همچنین، ذرت و سیبزمینی نیز از دیگر غذاهای نشاستهای هستند که میتوانند گاز اضافی تولید کنند. در مقابل، برنج بهنظر میرسد که تولید گاز رودهای نمیکند.
شیر و محصولات لبنی: برخی از آیتمهای لبنی شامل قندی به نام لاکتوز هستند. در صورتی که بدن شما آنزیم لاکتاز کافی برای تجزیه این قند را نداشته باشد، فرآیند هضم این مواد با مشکل مواجه خواهد شد. پنیر، بستنی و شیر از این جمله محصولات هستند که مصرف آنها ممکن است باعث تولید گاز اضافی گردد. افرادی که به عدم تحمل لاکتوز دچار هستند، باید بهمنظور جلوگیری از گاز رودهای و ناراحتیهای شکمی از مصرف این محصولات پرهیز نمایند.
جوی دوسر: گرچه بلغور جو یک غذای سالم و خوشمزه محسوب میشود و سرشار از فیبرهایی است که به کاهش کلسترول کمک میکنند، اما همچنین میتواند یکی از غذاهایی باشد که منجر به تولید گاز رودهای میشود. بلغور جو، بیسکوییتهای تهیه شده از جوی دوسر و محصولات مشابه بهدلیل وجود فیبر قابلحل فراوان، میتوانند گاز اضافی تولید کنند. اگر قصد دارید از مزایای سلامتی جوی دوسر بهرهمند شوید، توصیه میشود به تدریج مقادیر محدودی از آن را به رژیم غذایی خود اضافه کنید تا بدن شما بتواند به آرامی با آن سازگار شود. اگر به مصرف سبوس جوی دوسر علاقهمند هستید، پیشنهاد میشود بهجای آن از سبوس گندم استفاده کنید، چراکه سبوس گندم حاوی فیبر غیرقابلحل است و به آسانی از دستگاه گوارش عبور میکند.
لوبیا: اگرچه ارزش غذایی لوبیا بسیار زیاد است، اما این منبع گیاهی بهعنوان یکی از عمدهترین غذاهای تولیدکننده گاز شناخته میشود. دو عامل موجب تولید گاز اضافه در هنگام مصرف لوبیا میشود. اول این که لوبیا حاوی قند رافینوز است و دوم این که محتوی فیبر قابل حل آن در حین هضم گاز تولید میکند. هنگام مصرف لوبیا، نهتنها باید به مقدار مصرف دقت کنید، بلکه از ترکیب آن با دیگر غذاهای تولیدکننده گاز نظیر پنیر و پیاز نیز باید اجتناب کنید.
نوشابه و نوشیدنیهای گازدار: هرچند نوشابه و آبمیوههای گازدار میتوانند خوشایند باشند و باعث شادابی فرد شوند، اما ممکن است در هضم این نوع نوشیدنیها، سیستم گوارش به مشکل بربخورد و در پی آن، نفخ و گاز معده را تجربه کنید. بدن نیز به این دلایل با تولید گاز واکنش نشان میدهد. گاز دیاکسید کربنی موجود در نوشابهها و نوشیدنیهای گازدار میتواند عاملی برای تولید گاز اضافی باشد.
برای شیرین کردن برخی از این نوشیدنیها از قند فروکتوز استفاده میشود، که هضم آن برای دستگاه گوارش چالشبرانگیز است و به همین دلیل، مصرف این نوع قند ممکن است منجر به تولید گاز رودهای گردد.