«خورش زردآلو جوش» یکی از غذاهای بومی و سنتی شاهرود محسوب میشود که اهالی این منطقه در مناسبتهای ویژهای نظیر شب یلدا آن را تهیه و با خانواده به صرف میرسانند. این خورش غنی و مقوی، همواره در این زمانها مورد توجه قرار دارد.
هانی رستگاران ـ کارشناس مسئول ثبت میراث ناملموس استان سمنان ـ در گفتگو با ایسنا اشاره کرد: «خورش زردآلو جوش» یکی از غذاهای سنتی روستای اَبر واقع در بخش بسطام شاهرود است که به خاطر وجود باغهای فراوان زردآلو در این منطقه، تهیه این خورش از دیرباز در میان اهالی مرسوم بوده است. هرچند به دلیل گسترش زندگی شهری و تغییر سنتها، بسیاری از غذاهای قدیمی به فراموشی سپرده شدهاند و نسل جدید کمتر به پخت این خورش روی میآورد، به همین خاطر امسال «مهارت پخت خورش زردآلو جوش» با هدف حفظ آن قرار است در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت شود.
این کارشناس ادامه داد: «خورش زردآلو جوش» عموماً در اواسط بهار و زمان فرا رسیدن میوه زردآلو و همچنین در شب یلدا، در کنار خانواده به عنوان غذایی مناسبتی آماده میشود. این خورش خوش طعم شباهت ظاهری زیادی به اشکنه دارد و از نظر مغذی بودن و ارگانیک بودن، ارزش بالایی دارد. در زمستان و در شب یلدا، که طولانیترین شب سال محسوب میشود، تهیه این غذا یکی از سنتهای خانوادگی و سرگرمیهای مرسوم در روستای ابر و برخی مناطق شهر شاهرود به شمار میآید.
رستگاران افزود: این خورش به دلیل در دسترس بودن مواد اولیه و отсутств مواد نگهدارنده در آن، یکی از بهترین انتخابها در زمینه تغذیه به حساب میآید. پخت این غذا با دقت و حوصله زنان به شیوهای طبیعی انجام میشود و مواد اولیه خالص و حتی روغنهای طبیعی به کار رفته در آن، ارزش غذایی این خورش را به خوبی حفظ میکند.
مسئول ثبت میراث ناملموس سمنان در توضیح فرآیند تهیه خورش زردآلو جوش بیان کرد: برای ایجاد این خورش، همانگونه که از نامش پیداست، نخستین گام تهیه زردآلوهای رسیده و آبدار است که آنها را با مقداری آب روی حرارت میجوشانند. سبزیجات تازهای که شامل جعفری، گشنیز، شوید و تره است، را پاک و خرد کرده و سپس میشویند. پیاز را پوست کنده و به صورت نگینی خرد کرده و در کمی روغن یا کره محلی روی حرارت تفت میدهند. به محض اینکه پیازها کمی سرخ شدند، سبزیجات را به آنها افزوده و با حرارت ملایم تفت میدهند و سپس کمی نعناع پودر شده، نمک، زردچوبه و فلفل به آنها اضافه مینمایند.
سپس زردآلوهای پختهشده را از حرارت برمیدارند و درون آبکش ریخته، زیر آن یک قابلمه قرار میدهند تا آب حاصل از زردآلوهای پخته شده جمع شود. با استفاده از پشت ملاقه یا قاشق، زردآلوها را کوبیده تا هسته و پوست آنها جدا گردد و میوهی پختهشده از صافی به قابلمه اضافه شود. دوباره پوست و هستههای جداشده زردآلو را با مقداری از آب جوشیده آنها ترکیب کرده و با قاشق هم میزنند. سپس از صافی رد کرده و در قابلمه ریخته و به مدت ۱۰ دقیقه روی حرارت نگه میدارند تا غلیظ شود. در ادامه نیز پیاز داغ و سبزیجات تفت دادهشده را به خورش اضافه کرده و به مدت ٢٠ دقیقه دیگر روی حرارت قرار میدهند تا کاملا قوام بگیرد و جا بیفتد. در نهایت، بر اساس سلیقه، اهالی میتوانند هنگام صرف خورش از شکر یا نمک استفاده کنند.
رستگاران خاطرنشان کرد: «خورش زردآلو جوش» تنها مختص به فصل بهار و زمان زردآلوی رسیده نیست، بلکه در فصل بهار، بانوان اَبری زردآلوها را در معرض آفتاب خشک کرده و در هنگام تهیه خورش در شب یلدا از آنها بهره میبرند.
