جواد نکونام به رغم عدم حضور در نشست‌های خبری بازی‌های تیمش، نمی‌توان تمامی انتقادات را متوجه او دانست. زیرا بی‌توجهی سرمربی استقلال ناشی از ضعف ساختاری لیگ برتر ایران، به ویژه در زمینه حق پخش تلویزیونی است.
برپایی یک لیگ حرفهای فوتبال نیازمند رعایت مجموعه‌ای از الزامات است که فوتبال ایران با کوتاهی‌های خود تنها نام لیگ حرفهای را بر دوش می‌کشد، در حالی که فاقد پیش‌نیازهای اساسی است. یکی از ابتدایی‌ترین این الزامات، برگزاری مرتب مسابقات و ساماندهی مناسب آن‌هاست که فوتبال ایران در آن نیز با چالش‌های جدی مواجه است. اگر به اصول اساسی‌تری نگاه کنیم، هنوز فاصله زیادی تا رسیدن به استانداردهای حرفهای وجود دارد که یکی از موارد بارز آن، عدم توانایی در برنامه‌ریزی برای برگزاری یک نشست خبری ساده است.
سال‌هاست که برخی سرمربیان لیگ برتری با ایجاد یک رویه نامتعارف از شرکت در نشست‌های خبری پیش و پس از بازی‌های خود، خودداری می‌کنند و یا به ارسال دستیارانشان بسنده می‌کنند. لیگ بیست و سوم نیز از این قاعده مستثنا نبوده و جواد نکونام سرمربی استقلال، بزرگترین غایب نشست‌های خبری این فصل محسوب می‌شود. غیبت او در نشست‌های خبری پس از آغاز نیم فصل دوم به شدت افزایش یافته به گونه‌ای که تنها در ۳ از ۱۴ نشست خبری ممکن حاضر شده است.
دلایل مختلفی برای عدم حضور نکونام در این نشست‌ها مطرح شده است. به عنوان مثال، مهدی هاشمی‌نسب در یکی از نشست‌های خبری پیش از بازی با مس می‌گوید ممکن است نکونام «احساس راحتی» نکند و به همین دلیل به نشست نمی‌آید؛ پاسخی که اگر به صورت دیگری بیان می‌شد باعث می‌شد به درک ما از شخصیت هاشمی‌نسب شک کنیم. همچنین کیانوش رحمتی، دیگر دستیار نکونام در پاسخ به سوالات در این زمینه بیان کرد: «تمرکز او بیشتر بر روی تیم و بازیکنان است. روز قبل از بازی اهمیت بیشتری دارد و او می‌خواهد تمرکزش به طور کامل بر روی تیم باشد.»
بیشتر بخوانید:
به همین بهانه، در این گزارش روند برگزاری نشست‌های خبری در لیگ برتر انگلیس، لالیگا و رقابت‌های یوفا بررسی خواهد شد.
لیگ برتر انگلیس
طبق ماده P.۱۱ از آیین‌نامه پریمیرلیگ، هر سرمربی موظف به شرکت در مصاحبه‌ها، نشست‌های خبری و دیگر فعالیت‌های رسانه‌ای درخواست شده است و عدم انجام این امور (به جز در موارد خاص) نقض قوانین محسوب شده و جریمه‌هایی به همراه خواهد داشت. البته در این قوانین آمده که مصاحبه‌ها نباید به گونه‌ای زمان‌بندی شوند که با مسئولیت‌های اصلی سرمربی در روز مسابقه تداخل داشته باشد.
برای سهولت کار، FA زمان‌بندی انعطاف‌پذیری را با توجه به روزهای بازی تعیین کرده است. بر اساس این زمان‌بندی، اگر سرمربی تیمی به دلیل بازگشت از رقابت‌های اروپایی (چمپیونزلیگ و لیگ اروپا) نتواند در زمان مقرر در نشست خبری حاضر شود، زمان نشست با توجه به وضعیت موجود تنظیم خواهد شد. البته برگزاری زمان‌بندی دقیقی مانند آنچه در پریمیرلیگ مشاهده می‌شود، نیازمند برنامه‌ریزی دانشگاهی در بازی‌های لیگ برتر است.
لالیگا
طبق قوانین لالیگا، نشست خبری پیش از بازی نیز مشابه ایران، یک روز پیش از برگزاری مسابقه برگزار می‌شود. اما اگر سرمربی تیمی به دلیل ساعت پرواز یا دلایل دیگری نتواند در این نشست حاضر شود، کنفرانسی دو روز پیش از بازی مجبور به برگزاری خواهد بود. همچنین نشست‌های خبری در اسپانیا معمولاً در سالن کنفرانس مطبوعاتی ورزشگاه یا در مکان تمرین تیم‌ها برگزار می‌شود.
بنابراین می‌توان گفت که برگزاری نشست یک روز پیش از برگزاری بازی در محل سازمان لیگ در تهران یا هیات‌های فوتبال در شهرستان‌ها به هیچ وجه غیرقابل تغییر نیست و با کمی انعطاف می‌توان هم از توجیهات سرمربیان برای عدم حضور در نشست‌های خبری جلوگیری کرد و هم شرایطی را برای حضور آنها تسهیل نمود.
یوفا
یوفا مسئولیت هماهنگی زمان نشست‌های خبری پیش از بازی را به دو باشگاهی که در حال برگزاری بازی هستند، واگذار کرده است. این دو باشگاه می‌توانند به صورت مشترک یک زمان مشخص را برای نشست خبری تعیین کنند. در صورت عدم توافق، باشگاه مهمان زمانی را که در بازه زمانی مد نظر یوفا است، انتخاب خواهد کرد.
به‌طور کلی، قوانین نشست‌های خبری یوفا مشابه قوانین سایر رقابت‌های بین‌المللی مانند آنهایی که تحت نظر AFC هستند، تنظیم شده است. طبق این قوانین، نشست‌های خبری پیش از بازی‌های اروپایی باید در استادیوم میزبان مقابل برگزار شوند. البته یوفا این امکان را برای تیم میزبان فراهم کرده که اگر تمایل داشته باشد، بتواند کنفرانس خبری پیش از بازی خود را در سالن نشست خبری محل تمرین خود برگزار کند.
حتی تیم مهمان نیز در صورتی که شرایط برگزاری نشست در ورزشگاه مهیا نباشد، می‌تواند پس از هماهنگی با مسئولان یوفا، جلسه خبری‌اش را در مکان دیگری برگزار کند.
با نگاهی به قوانین نشستی این رقابت‌ها، می‌توان به گونه‌ای برنامه‌ریزی کرد که حتی جواد نکونام نیز در صورت نیاز به تمرکز کامل بر روی تیمش، همچنان قادر به شرکت در نشست خبری باشد چرا که در لالیگا هم برخی از این نشست‌ها در دو روز قبل از بازی انجام می‌شود.
این قوانین نشان می‌دهند که گزینه‌های مختلفی برای تسهیل ورود سرمربیان به نشست‌های خبری وجود دارد و حتی اگر مربی بخواهد تمامی تمرکز خود را بر تیمش قبل از بازی تخصیص دهد، نشست خبری می‌تواند دو روز پیش از رویارویی‌ها برگزاری گردد.
شایان ذکر است که این قوانین به دلیل اهمیت حق پخش تلویزیونی که به نفع برگزارکنندگان رقابت‌ها و باشگاه‌هاست، تنظیم گردیده‌اند و به همین دلیل سعی در وضع قوانینی به گونه‌ای داشته‌اند که سرمربیان به هر ترتیبی در نشست‌های خبری حاضر شوند تا هیچ طرفی متضرر نشود. به همین دلیل نیز در صورت عدم حضور سرمربیان جریمه‌های سنگینی برای آنها در نظر می‌گیرند. اما در فوتبال ایران، با توجه به اینکه سازمان لیگ و فدراسیون فوتبال نه تنها تحصیصات درآمدی مورد انتظار را به باشگاه‌ها نمی‌دهند بلکه در جمع‌آوری حق پخش تلویزیونی نیز ناتوان هستند، انتظار نمی‌رود که سرمربیان لیگ برتری هیچ توجهی به جریمه‌های سازمان لیگ داشته باشند.
در عین حال، اگر نکونام قصد دارد در مسابقات معتبر ملی و باشگاهی مربیگری کند، نمی‌تواند در آنجا بهانه‌هایی هم‌چون “حالم خوب نیست” بیاورد و به نشست‌های خبری نرود، زیرا در آنجا جریمه‌های سنگینی در انتظار او خواهد بود و سرنوشتی مشابه امیر قلعه‌نویی پیدا خواهد کرد.
بیشتر بخوانید:
امیر قلعه‌نویی نیز در طی دوران حضورش در گل‌گهر، معمولاً از حضور در نشست‌های خبری پرهیز کرده و به مصاحبه‌های مطبوعاتی بی‌توجهی می‌نمود؛ عادتی که در جام ملت‌های آسیا برای او به جریمه‌ای ۱۰ هزار دلاری منجر شد. قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی ایران، به دلیل عدم حضور در مصاحبه تلویزیونی بلافاصله بعد از بازی با قطر و با وجود درخواست کنفدراسیون فوتبال آسیا، محکوم به پرداخت جریمه‌ای ۱۰ هزار دلاری گردید.
به طور خلاصه، باید گفت که عدم توجه سرمربیان به نشست‌های خبری و رسانه‌ها به وضوح ناشی از ضعف ساختاری لیگ برتر ایران است. چرا که اگر حق پخش تلویزیونی وجود می‌داشت، سازمان لیگ و کمیته انضباطی به راحتی می‌توانستند سرمربیان متخلف را با جریمه‌های سنگین مواجه کنند، اما در شرایط کنونی دارای هیچ ابزاری برای این کار نیستند. در عین حال، اگر سرمربیان و کادر فنی ادعای حرفهای بودن دارند و بر مشکلات موجود در ساختار باشگاه‌ها می‌نالند، باید به این نکته توجه داشته باشند که رفتار مناسب رسانه‌ای جزو بخش‌های کلیدی حرفه‌ای‌گری محسوب می‌شود. بنابراین، اگر سرمربیان خود را به عنوان مربیان حرفهای معرفی می‌کنند، لازم است که در نشست‌های خبری شرکت نمایند.