واگذاری دو باشگاه بزرگ پرسپولیس و استقلال به نهادهایی که به نوعی خصولتی به شمار میآیند، از نظر کارشناسان با اشکالاتی روبهرو است که به احتمال زیاد، نمیتواند اهداف مورد نظر سیاستگذاران و آرزوهای جامعه فوتبال برای افزایش درآمدهای این باشگاهها را محقق سازد.
، امروز روند خصوصیسازی دو باشگاه محبوب پایتخت، یعنی پرسپولیس و استقلال بهطور رسمی آغاز شد؛ فرآیندی که حدود ۱۳ سال درباره آن بحث و گفتگو صورت گرفته، اما از اواخر سال ۱۴۰۰ در دولت سیزدهم به مرحله اجرایی رسید. در طول دو سال گذشته، چندین مرحله فراخوان برای عرضه سهام این دو باشگاه انجام شد، که به دلیل عدم وجود خریدار، ناکام ماند.
با توجه به بدهیهای بالغ بر ۸۰۰ میلیارد تومان هر یک از این دو باشگاه، کمتر کسی را میتوان یافت که ریسک خرید آنها را قبول کند. یکی از چالشهای اصلی سرخابیها، عدم وجود درآمدهای کافی است که به تدریج باعث کاهش توان رقابت آنان در سطح آسیا و در برابر تیمهای متمول عرب و شرق آسیا شده است.
در سالهای گذشته، حق پخش تلویزیونی یکی از راههای اصلی درآمدزایی این دو باشگاه به شمار میرفت، اما این موضوع هنوز میان سازمان صدا و سیما و دو باشگاه پرسپولیس و استقلال بهطور کامل حل نشده است.
پس از کشمکشهای متعددی، در روزهای اخیر سرانجام سرخابیها موفق به یافتن خریدار شدند و امروز صلاحیت این متقاضیان به تایید سازمان خصوصیسازی رسید.
ابراهیم بازیان – سرپرست سازمان خصوصیسازی – اعلام کرد که شش بانک غیردولتی از جمله بانکهای شهر، ملت، تجارت، صادرات، رفاه و اقتصاد نوین بهعنوان خریدار سهام پرسپولیس و شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس به همراه شرکتهای وابسته به آن، شامل پتروشیمیهای شهید تندگویان، بوعلی، پارس و بندرامام، متقاضی خرید سهام استقلال بودهاند.
با این حال، ظاهراً فرآیند خصوصیسازی استقلال و پرسپولیس چندان بدون چالش نبوده است. پرسپولیس با بدهی ۸۲۶ میلیارد تومانی مواجه است. بانکهایی که قرار است پرسپولیس را در اختیار بگیرند بنا بر قانون، از فعالیت در زمینه بنگاهداری منع شدهاند. هلدینگ خلیج فارس هم بهعنوان یک مجموعه خصوصی و به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، «خصولتی» به شمار میرود و بعید به نظر میرسد که بتواند زیان حدود ۷۷۰ میلیارد تومانی استقلال را جبران کند.
علیاکبر نیکواقبال ـ کارشناس اقتصادی ـ در خصوص خصوصیسازی دو باشگاه پرسپولیس و استقلال اظهار کرد: در هیچ کجای دنیا، بانکها و هلدینگهای بزرگ اقدام به تیمداری یا باشگاهداری نمیکنند. فوتبال باید به دست افرادی که با این صنعت آشنایی دارند واگذار شود. همچنین میتوان بهصراحت بیان کرد که خصوصیسازیهایی که در دو دهه اخیر انجام شده، در اکثر مواقع موفق نبودهاند. درباره واگذاری سرخابیها نیز بعید میدانم که به موفقیتی دست یابند.
وی ادامه داد: بانکهایی که قرار است پرسپولیس را در اختیار بگیرند بهظاهر دولتی هستند، اما در واقع میتوان آنها را خصولتی تلقی کرد و بنابراین نمیتوان این واگذاری را خصوصیسازی بنامیم. همچنین، طبق قانون، بانکها مجاز به بنگاهداری و باشگاهداری نیستند. هلدینگ خلیج فارس نیز به نوعی به عنوان حیاط خلوت مدیران دولتی محسوب میشود و از اینرو، واگذاری باشگاه استقلال نیز نمیتواند به معنای خصوصیسازی واقعی باشد.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به محدودیت سرمایه بانکهای کشورمان، تصریح کرد: در حقیقت، بانکهای ما به دلیل کمبود سرمایه و تحریمهای ظالمانه از ارتباط با بانکهای جهانی محروم هستند. همچنین به علت تسهیلات تکلیفی، بانکها بهطور عمده در وضعیت ورشکستگی قرار دارند و به خرید و فروش ملک روی آوردهاند که نوعی تخلف به حساب میآید.
نیکواقبال تاکید کرد: بهنظر میرسد بهدلیل بدهیهای بالای دو باشگاه استقلال و پرسپولیس، کسی جرأت خرید آنها را پیدا نکرده است. بنابراین، دولت تصمیم گرفته تا این دو باشگاه را به زیرمجموعههای خود واگذار کند تا با تفکیک مدیریت، زمینه فعالیتشان در آسیا را طبق قوانین AFC تسهیل کند.
