گلپر که از گیاهان چندساله متعلق به خانواده جعفری است، عمدتاً در مناطق کوهستانی و ارتفاعات کشور ایران و دیگر نقاط رشد میکند. این گیاه دارای ریشههای محکم و برگهای کاملاً تقسیمشده است و به ویژه پیشینیان به آن خواص فوقالعادهای نسبت دادهاند، از جمله تقویت نیروی بدنی؛ با این حال، متاسفانه خیلی مورد توجه واقع نشده است. گلپر میتواند به ارتفاع ۱۵۰ تا ۲۰۰ سانتیمتر برسد.
گلهای این گیاه به رنگ سفید و بهصورت چتر در نوک ساقههای گلدهنده ظاهر میشوند. برگهای آن به شکل پنجه غاز و به واسطه چاکهای عمیق، به بخشهای متعدد تقسیم میشود و هر کدام نوکی تیز و دندانهدار دارند.
استفاده از این گیاه و عصارههای آن به دوران پالئولیتیک برمیگردد (حدود ۵۰،۰۰۰ سال پیش). دانههای گلپر بهعنوان ادویه در آشپزی به کار میروند.
مصرف گلپر در آشپزی، بهویژه برای کاهش گاز تولیدشده در رودهها هنگام خوردن موادغذایی مانند لوبیا، سیبزمینی و عدس، رایج است. همچنین، مشاهده شده که پروانهها و دامها در زمان بیماری به سراغ این گیاهان دارویی میروند.
خواص و مزایای گلپر عبارتند از:
۱. به عنوان آنتیاکسیدان:
استرس اکسیداتیو در افرادی که تحت آنژیوگرافی عروق کرونر قرار میگیرند، به میزان چشمگیری کاهش مییابد. این استرس، عدم تعادل میان رادیکالهای آزاد و آنتیاکسیدانها در بدن به شمار میآید و رادیکالهای آزاد باعث بروز بیماریهای مهمی مانند بیماری پارکینسون، سرطان و آلزایمر میشوند. آنتیاکسیدانها همانند جارویی در برابر رادیکالهای آزاد عمل کرده و به پاکسازی آنها و نوسازی سلولهای آسیبدیده کمک میکنند. از این رو، در مییابیم که گلپر میتواند از بروز بیماریهایی نظیر پارکینسون، سرطان و آلزایمر جلوگیری کند.
۲. خواص ضد التهابی:
گلپر قطعاً خصوصیاتی ضد التهاب را نشان میدهد؛ بنابراین، در درمان اختلالاتی مانند آرتروز و نقرس بسیار مفید است. این بیماریها به التهاب مفاصل مرتبطاند و میتوانند باعث دردهای شدید شوند. کاهش تورم باعث تسکین درد افرادی میشود که از آرتروز و نقرس رنج میبرند.
۳. ویژگی ضد دردی:
تحقیقات نشان دادهاند که گلپر خواص مؤثری در کاهش درد دارد. استفاده از این گیاه در درمان زخمهای پوستی توصیه میشود. عصاره گلپر میتواند به ضدعفونی زخمها و جلوگیری از گسترش عفونتها کمک کند.
۴. درمان بیماریهای قارچی:
یکی از بیماریهای قارچی رایج، پای ورزشکاران است که بیشتر در افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف رخ میدهد. حتی افرادی که دیابت دارند یا تحت درمان سرطان قرار دارند نیز ممکن است دچار این مشکل شوند. میتوان گلهای گیاه گلپر را بر روی ناحیه آسیبدیده قرار داد و اجازه داد که خشک شود. انجام این کار دو بار در روز میتواند به کنترل عفونت کمک کند و به درمان پای ورزشکاران کمک کند.
۵. خواص ضد میکروبی:
استفاده از ترکیبات ضد میکروبی کمک میکند تا از رشد میکروارگانیسمها جلوگیری شود. بهعنوان مثال، آنتیبیوتیکها به مهار رشد باکتریها یاری میرسانند. میتوان از عصاره گلپر بهعنوان یک آنتیبیوتیک طبیعی استفاده کرد و آن را در مکانهایی که میکروارگانیسمها در حال رشد هستند، به کار برد.
۶. پروفیل چربی:
تحقیقات در زمینه پروفیل چربی نشان میدهد که استفاده از عصاره گلپر به بهبود وضعیت بیماران دارای مشکلات قلبی کمک میکند.
۷. درمان تشنج:
این گیاه در کاهش تشنجها بسیار مؤثر است که این خاصیت ناشی از وجود تریپنها، ترپنوئیدها و آلکالوئیدها در ساختار آن است. نوشیدن یک لیوان دمکرده از برگهای گلپر میتواند به کاهش دفعات بروز تشنج کمک کند.
۸. خاصیت ضد کاندیدا:
زمانی که از عصاره گلپر استفاده میشود، فعالیت ضد میکروبی آن بهخوبی اتفاق میافتد. قارچ کاندیدا به واسطه وجود مخمر رشد میکند و معمولاً باکتریهای لاکتوباسیلوس به کنترل رشد این مخمر کمک میکنند. اگر این کنترل انجام نشود، میتوان از عصاره گلپر برای کاهش عفونت کاندیدا بهره برد.
۹. خواص ضد دیابتی:
استفاده از عصاره گلپر میتواند به کاهش نشانگرها در بیماران دیابتی کمک کند. دو عامل خطر اصلی، تریگلیسیریدهای بالا و فشار خون بالا در بیماران دیابتی هستند.
شایعترین بیماریهایی که در اثر دیابت اتفاق میافتند، آترواسکلروزیس و بیماری عروق کرونر هستند. این شرایط بهطور معمول بعد از بروز دیابت در بیمار ایجاد میشوند. مصرف عصاره گلپر میتواند بهطور چشمگیری به کاهش این خطرات منجر گردد.
