دیروز لایحه بودجه ۱۴۰۴ از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی ارائه شد؛ بر اساس محتویات این لایحه، دولت به دنبال وضع مالیات بر اراضی و املاکی است که ارزش آنها بیش از ۵۰ میلیارد تومان برآورد میشود. میزان مالیات پیشبینیشده برای این زمینها و ساختمانهای لوکس، معادل ۰.۲ درصد از مازاد ارزش ملکی نسبت به سقف قیمت ۵۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. به عبارت دیگر، یک مالک که ملکی با ارزش ۸۰ میلیارد تومان دارد، به ازای ۳۰ میلیارد تومان مازاد بر حد مشخصشده، مشمول مالیات ۰.۲ درصدی خواهد بود و این مبلغ معادل ۶۰ میلیون تومان است. این مالیات برای شخصی است که در ابتدای سال ۱۴۰۴ مالک آن املاک باشد. این مالیات به صورت سالانه دریافت میشود و لذا صرف نظر از هرگونه معاملات ملکی، دارندگان این املاک هر سال موظف به پرداخت این مالیات هستند. حتی افرادی که تنها یک ملک دارند نیز مشمول این مالیات خواهند بود.
علیرغم اینکه دولت به دنبال دریافت مالیات از زمین و خانههایی با ارزشی بالای ۵۰ میلیارد تومان است، باید گفت که تعداد املاک با این مشخصات در کشور بسیار محدود بوده و عمدتاً به چند محله خاص در منطقه یک شهر تهران مربوط میشود. آپارتمانهایی در محلههایی مانند الهیه و زعفرانیه در تهران ممکن است قیمتی بالاتر از ۵۰ میلیارد تومان داشته باشند. در حالی که دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ به دنبال اعمال مالیات بر خانههای لوکس است، باید به این نکته اشاره کرد که در سطح جهانی، این مالیات معمولاً بر مالکان چندین خانه اعمال میشود؛ بهطوریکه این اقدام بهعنوان ابزاری در برابر سوداگری در بازار مسکن و همچنین تشویق مالکان به اجاره دادن ملک خود عمل میکند. در واقع، هدف از تعیین مالیات سالانه بر املاک در سطح جهانی، مبارزه با سوداگری و دستکاری در بازار مسکن و همچنین اجبار مالکان دارای چندین ملک به اجاره دادن آنها است.
در این بستر، برقرار کردن مالیات بر املاک با سقف قیمت ۵۰ میلیارد تومانی بدون در نظر گرفتن اهداف اولیه مالیات بر املاک، تنها منبع درآمدی برای دولت به شمار میآید و تاثیر نهایی آن بر بازار خرید و اجاره مسکن نادیده گرفته خواهد شد. به موجب این لایحه، تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی موظفاند بر اساس قوانین مالیاتی، مالیات سالانه مربوط به تکتک زمینها و واحدهای مسکونی تحت مالکیت خود و فرزندان زیر ۱۸ سال و محجور تحت سرپرستی را حداکثر تا پایان بهمن سال ۱۴۰۴ تسویه کنند.
