این ویروس که با عنوان متاپنوموویروس انسانی (HMPV) شناخته می شود، زمستان امسال موجب افزایش موارد ابتلا به بیماری های تنفسی در استان های شمالی چین، به ویژه در میان کودکان شده است.
این شیوع پنج سال پس از آن اتفاق می افتد که جهان برای نخستین بار از ظهور یک ویروس کرونا جدید در «ووهان» چین مطلع شد، که بعداً به موجب آن حدود هفت میلیون نفر جان خود را از دست دادند و به یک پاندمی جهانی تبدیل شد.
اخیراً تصاویری و فیلم هایی از افرادی که در بیمارستان های چین ماسک زده اند، در شبکه های اجتماعی منتشر شده است و گزارش های محلی نشانگر این است که صحنه های شیوع HMPV شباهت زیادی به شیوع اولیه کووید۱۹ دارد.
مقامات بهداشتی اقداماتی اضطراری را جهت نظارت و کنترل شیوع این عفونت آغاز کرده اند. با این حال، پکن این وضعیت را به عنوان یک رویداد سالانه در زمستان و کم اهمیت تعبیر کرده است.
«مائو نینگ»، سخنگوی وزارت خارجه چین، روز جمعه اعلام کرد که عفونت های تنفسی در فصل زمستان به اوج خود می رسد.
وی خاطرنشان کرد: به نظر می رسد که این بیماری ها نسبت به سال گذشته با شدت کمتری و در مقیاس کمتری انتشار یافته اند.
متاپنوموویروس انسانی چیست؟
متاپنوموویروس انسانی یا HMPV یک ویروس تنفسی است که علائم مشابهی با سرماخوردگی و آنفلوآنزا ایجاد می کند. در حالی که این عفونت معمولاً خفیف است، اما ممکن است به عوارض جدی تری نظیر ذات الریه، بخصوص در نوزادان، افراد بزرگسال و کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند منجر شود.
این ویروس جدید نیست، اما در پی افزایش شمار مبتلایان، به ویژه در کودکان زیر ۱۴ سال در شمال چین، توجهات بیشتری را به خود جلب کرده است.
این ویروس برای نخستین بار در سال ۲۰۰۱ شناسایی شد. HMPV یک ویروس RNA تک رشته ای است که از طریق قطرات تنفسی یا تماس با سطوح آلوده انتشار می یابد. این عفونت قبل تر در کشورهای مختلف از جمله انگلستان شناسایی شده بود.
علائم آن شامل سرفه، تب، احتقان بینی و خستگی با دوره نهفتگی سه تا شش روز است. در حال حاضر هیچ گونه واکسن یا درمان ضد ویروسی خاصی برای HMPV موجود نیست و درمان عمدتاً معطوف به مدیریت علائم است.
افزایش موارد ابتلا به HMPV در چین
افزایش در میزان ابتلا با هوای سردتر و تلاش های بیشتر برای فعالیت های درون خانه همزمان است، شرایطی که معمولاً موجب تکثیر ویروس های تنفسی می شود. مسئولان بهداشت تأکید دارند که این افزایش با روندهای فصلی هماهنگی دارد.
به گزارش ایندیپندنت، اداره ملی کنترل و پیشگیری از بیماری های چین اخیراً درباره افزایش عفونت های تنفسی، از جمله HMPV در طول زمستان گزارشی منتشر کرده است. سازمان جهانی بهداشت (WHO) این وضعیت را به عنوان یک وقایع اضطراری بهداشت جهانی تلقی نکرده است، اما رشد موارد ابتلا، مقامات چین را وادار به تقویت سیستم های نظارتی کرده است.
در همین راستا، تلویزیون دولتی CCTV به نقل از یک مقام دولتی در کنفرانس خبری اظهار داشت که یک برنامه آزمایشی برای ردیابی ذات الریه با منشأ ناشناخته راه اندازی شده است تا اطمینان حاصل شود آزمایشگاه ها و مراجع بهداشتی به طور مؤثرتری موارد را گزارش و مدیریت می کنند.
آیا ویروس HMPV می تواند به کشور های دیگر سرایت کند؟
دولت هنگ کنگ چند مورد HMPV را گزارش کرده است. کشورهای همسایه مانند کامبوج و تایوان وضعیت را با دقت نظارت می کنند. اداره کنترل بیماری های واگیر کامبوج هشدارهایی درباره HMPV صادر کرده و به شباهت آن با کووید۱۹ و آنفلوآنزا اشاره کرده است.
مرکز کنترل بیماری تایوان نیز اعلام کرده که این ویروس خطرات بیشتری برای کودکان، افراد سالمند و کسانی که با نقص ایمنی مواجه اند، دارد.
در همسایه هند، مقامات اعلام کردند که دلایلی برای نگرانی وجود ندارد، زیرا HMPV مانند سایر ویروس های تنفسی است.
متخصصان تأکید کردند که شاهد شیوع متاپنوموویروس در چین هستیم. متاپنوموویروس مشابه سایر ویروس های تنفسی است که موجب سرماخوردگی می شود و در افراد مسن و کودکان ممکن است علائمی شبیه به آنفلوآنزا ایجاد کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه چین نیز ضمن اطمینان خاطر به شهروندان و گردشگران خاطرنشان کرد که به آنها اطمینان می دهد که دولت چین سلامت شهروندان و گردشگران خارجی را در اولویت قرار می دهد و سفر به چین بی خطر است.
سازمان جهانی بهداشت به طور رسمی در تاریخ جمعه ۵ مه ۲۰۲۳، پایان وضعیت اضطراری کووید ۱۹ در سطح جهانی را اعلام کرد. این سازمان در ژانویه ۲۰۲۰ شیوع ویروس کرونا را به عنوان یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی و نگرانی بین المللی شناسایی کرده بود.
متخصصان معتقدند که بسیاری از ویروس ها، از جمله راینو ویروس (عامل عمده سرماخوردگی ها)، ویروس آنفلوآنزا و ویروس سارس ــ کووــ۲ که عامل کووید۱۹ است، در دماهای پایین تر و رطوبت کمتر به مدت طولانی تر قدرت بیماری زایی خود را حفظ می کنند و سریع تر تکثیر می شوند.
این ویژگی ویروس های تنفسی، به همراه واقعیت این که افراد در هوای سرد بیشتر در محیط های بسته و نزدیک به یکدیگر حضور دارند، از دلایل بارز شیوع بیشتر این بیماری ها در فصل سرد است.
هوای سرد قادر است غشای خارجی ویروس آنفلوآنزا را دچار تغییراتی کند و آن را سخت تر و لاستیکی تر سازد. دانشمندان بر این عقیده اند که این پوشش لاستیک مانند موجب می شود انتقال ویروس از فردی به فرد دیگر ساده تر صورت گیرد.
کووید۱۹ در ۲۰۲۵
سه کارشناس به نیوزویک گفتند که سال ۲۰۲۵ از نظر خطر ابتلا به کووید۱۹ بسیار شبیه سال ۲۰۲۴ خواهد بود.
پروفسور «جاناتان بال»، ویروس شناس و معاون دانشکده پزشکی لیورپول، اظهار داشت: به باور من سال ۲۰۲۵ میلادی مشابه سال پیش خواهد بود و در کاهش ابتلا به انواع مختلف کووید تغییرات چشمگیری مشاهده نخواهد شد.
دکتر «رابرت اچ. هاپکینز» تأکید می کند که بهبود در تولید و توسعه واکسن همچنان ادامه خواهد داشت، و تغییرات و جهشوی کووید۱۹ نیز ادامه دارد. بنابراین می توان نتیجه گیری کرد که تا زمانی که ما تغییرات قابل توجهی در رفتار عمومی مردم و رعایت دقیق تر نکات بهداشتی نداشته باشیم، تغییر قابل توجهی در کاهش موارد مبتلا به کووید نخواهیم داشت.
پروفسور «کریستف فریزر»، اپیدمیولوژیست بیماری های عفونی و استاد دانشگاه آکسفورد نیز مانند دو کارشناس دیگر بیان کرد که سال ۲۰۲۵ نباید تفاوت چندانی با سال ۲۰۲۴ داشته باشد.
وی معتقد است که باید انتظار داشت که در سال جدید نیز ویروس به طور مداوم در حال گردش باشد و احتمالاً یک یا دو نوع جدید از کووید بروز خواهد کرد که مرتبط با امیکرون خواهند بود. با این حال، به نظر می رسد که واکسن و همچنین ایمنی حاصل از عفونت های قبلی، منجر به ایمنی بیشتر افراد در برابر کووید تا حدی شود.
کارشناسان درباره احتمال افزایش سطح تهدید کووید۱۹ و به خطر انداختن سلامت عمومی در مقایسه با سال گذشته نیز اشاره می کنند که چنین احتمالی غیرممکن نیست، اما بسیار بعید به نظر می رسد.
پروفسور جاناتان بال خاطرنشان کرد: ظهور نوع جدیدی از ویروس کووید که از نظر ژنتیکی با اشکال قبلی متفاوت باشد، ممکن است، و در این صورت ایمنی ایجاد شده از ابتلای قبلی یا واکسیناسیون های گذشته، ممکن است دیگر اثر نکند. ولی باید گفت که این فقط یک احتمال است و چیزی قطعی نیست.
این کارشناس تأکید می کند که با این که کووید۱۹ همچنان در حال گردش و آلوده کردن افراد است، بررسی ها حاکی از این است که این ویروس تغییرات عمده ای نکرده است، بنابراین ظهور یک نوع اختلافی بعید است، هرچند این امکان وجود دارد.
دکتر هاپکینز نیز بر تداوم تلاش های پیشگیرانه در برابر کووید۱۹ تأکید کرد. او بر این باور است که بی اعتمادی جاری به واکسن ها می تواند وضعیت را در آینده پیچیده تر کند.
بر اساس گفته های این متخصص، اگر کارشناسان بهداشت عمومی نتوانند در سال ۲۰۲۵ اعتماد عمومی را بازیابند، پیشرفت های علمی آتی و تولید واکسن های مؤثرتر علیه انواع جدید این ویروس نیز به طور چندان مؤثری عمل نخواهد کرد.
پروفسور کریستف فریزر نیز خاطرنشان کرد که سیاستمداران در عرصه بهداشت عمومی نتوانسته اند به خوبی عمل کنند و نیاز به همکاری های بین المللی بیشتر برای جلوگیری از ظهور انواع جدید ویروس کووید۱۹ احساس می شود. در عین حال، نهادهای بین المللی نیز با چالش هایی روبه رو هستند و گاهی در پیچیدگی ها و اظهارنظرهای مقامات سیاسی دچار اختلال می شوند.
در این حال، هر سه متخصص بر ضرورت تداوم واکسیناسیون به منظور کنترل آسیب های ناشی از کووید۱۹ تأکید کردند.
دکتر هاپکینز تصریح کرد که واکسن های موجود در برابر کووید۱۹ به پیشگیری از بیماری های شدید و مرگ ناشی از ابتلا به ویروس کمک می کند، در حالی که بسیاری از افراد هنوز اطلاعات تازه ای درباره واکسیناسیون علیه این ویروس ندارند.
دکتر فریزر نیز تأکید کرد: «باید افراد آسیب پذیر، کودکان و سالمندان به روند واکسینه شدن ادامه دهند، زیرا حفظ ایمنی پایدار در این گروه ها دشوارتر است.»
این پزشک در نهایت ابراز امیدواری کرد که با استفاده از توالی یابی، پیشرفت در هوش مصنوعی و مدل سازی تکاملی، مواجهه با انواع جدید ویروس کووید۱۹ به راحتی انجام خواهد شد.
به گفته وی، فناوری های جدید به شناسایی سریع تر انواع جدید ویروس کمک نموده و زمان بیشتری برایراهکارهای انطباقی از جمله تولید واکسن برای گونه های جدید، فراهم می کنند.
این کارشناسان اشاره کردند که تحقیقات درباره واکسن های بینی که ایمنی وسیع تری در مقابل بیماری و عفونت ایجاد می کند، در حال انجام است، هرچند هنوز اطلاعات دقیقی درباره این واکسن ها به طور عمومی منتشر نشده است.